Thiếu Tá - Phan Thị Bá

Phan Thị Bá, khi đã ở cái tuổi ngoài bảy mươi, mỗi lần nhắc lại ký ức về những ngày quê hương chìm trong khói lửa ngoại xâm, giọng bà vẫn chùng xuống như mang theo cả một trời đau thương. Bà kể rằng lúc ấy bà chỉ là một cô gái trẻ, mới đôi mươi, nhưng đã phải chứng kiến những cảnh tượng tàn bạo mà suốt đời không thể nào quên. Quân ngoại xâm tràn vào làng như cơn bão dữ, đốt phá nhà cửa, cướp đi sự bình yên vốn giản dị của người dân quê. Nhiều người lầm lũi chạy trốn vào rừng, nhưng cũng không ít người bị bắt, bị hành hạ chỉ vì không chịu khai báo điều gì. Bà còn nhớ rõ lần chứng kiến một gia đình hàng xóm bị chúng lôi ra giữa sân, trói lại chỉ vì dám giấu nắm gạo cứu đói. Những tiếng khóc, tiếng la thét hòa vào khói đen đặc quánh, tạo nên một ký ức của sự tàn nhẫn mà suốt đời bà không muốn nhớ nhưng cũng không thể nào quên.

Bản thân bà cũng từng suýt bị bắt khi đang đi đưa tin cho du kích. Hôm đó, tiếng giày đinh của chúng vang rền trên con đường đất đỏ, khiến tim bà thắt lại từng nhịp. Bà chạy băng qua những bờ ruộng, lẫn vào con mương cạn để trốn, nghe rõ tiếng chúng quát tháo phía sau. Tận mắt chứng kiến dân làng bị đánh đập, tài sản bị cướp phá, bà càng hiểu rằng quê hương chỉ thật sự được sống yên khi chính người dân đứng lên bảo vệ nó. Những ký ức ấy dù đau đớn nhưng lại trở thành động lực để bà dấn thân vào con đường cách mạng, góp phần nhỏ bé của mình vào cuộc đấu tranh chung. Giờ đây, khi nhắc lại, đôi mắt bà vẫn đỏ hoe, nhưng xen trong nỗi buồn là niềm tự hào vì đã sống trọn với lòng yêu nước và tinh thần bất khuất của một người con quê hương