THIẾU TÁ TÌNH BÁO NGUYỄN VĂN THƯƠNG: Ý CHÍ THÉP GIỮA NHỮNG NHÁT CƯA LỊCH SỬ
Người chiến sĩ tình báo giữa lòng địch
Sinh năm 1938 tại Lộc Hưng, Trảng Bàng, Tây Ninh, Nguyễn Văn Thương lớn lên trong một gia đình có truyền thống cách mạng. Tham gia cách mạng từ năm 1959, ông từng làm nhiệm vụ trinh sát, bảo vệ đồng chí Võ Văn Kiệt, rồi được chuyển sang ngành tình báo dưới sự huấn luyện của Đại tá Nguyễn Nho Quý (Mười Nho).
Dưới những vỏ bọc khác nhau, ông đảm nhận nhiệm vụ giao liên, vận chuyển tài liệu mật giữa nội thành và chiến khu. Suốt nhiều năm, ông thực hiện khoảng 900 chuyến chuyển tin, góp phần giữ cho những đường dây tình báo chiến lược luôn thông suốt.
Nhưng ngày 10 tháng 2 năm 1969, một chuyến công tác đã khép lại bằng cuộc vây bắt khốc liệt. Khi bị phát hiện, ông chiến đấu đến viên đạn cuối cùng và kịp giấu những tài liệu quan trọng trước khi rơi vào tay đối phương. Từ khoảnh khắc ấy, cuộc chiến của Nguyễn Văn Thương không còn diễn ra giữa những con đường đầy chốt kiểm soát. Nó chuyển vào một nơi còn khắc nghiệt hơn: căn biệt thự giam giữ, nơi kẻ thù dùng mọi thủ đoạn để buộc ông đánh đổi bí mật cách mạng lấy sự sống của chính mình.
Một trăm ngày đấu trí: Khi tiền bạc, sắc đẹp và những nhát cưa không thể khuất phục người chiến sĩ
Sài Gòn năm 1969. Trong một căn biệt thự được canh phòng nghiêm ngặt, Nguyễn Văn Thương bị đặt trước một cuộc thử thách mà có lẽ ngay cả những người từng trải qua chiến tranh cũng khó hình dung hết sự khốc liệt.
Trước những câu hỏi dồn dập, ông không thừa nhận thân phận thật của mình. Ông khai tên Nguyễn Trường Hân, tự nhận là một người lính đào ngũ.
Những người thẩm vấn hiểu rằng trước mặt họ không phải một tù binh dễ dàng khuất phục. Thế là những lời đề nghị bắt đầu xuất hiện. Một xấp đôla, một căn biệt thự sang trọng, một chiếc xe hơi, thậm chí cả lời hứa về một cuộc sống hoàn toàn khác nếu ông chịu hợp tác.
Rồi một ngày, cánh cửa phòng mở ra. Một cô gái trẻ tên Thùy Dương xuất hiện. Cô được bố trí để chăm sóc và tiếp cận Nguyễn Văn Thương, tìm cách khai thác tâm lý người tù bằng sự dịu dàng và những lời thủ thỉ. Không còn là những sĩ quan thẩm vấn với vẻ mặt lạnh lùng, trước mắt ông giờ đây là một cô gái xinh đẹp, biết cách trò chuyện, quan tâm và tạo ra cảm giác gần gũi.
Những lời dụ dỗ ấy không phải không có sức nặng. Nguyễn Văn Thương khi ấy vẫn còn rất trẻ. Ông cũng có những mong ước đời thường, có gia đình, có người thân và một tương lai mà bất cứ người nào cũng muốn được sống trọn vẹn. Trước mặt ông là một lối thoát được vẽ ra đầy hấp dẫn, phía sau là những hiểm nguy mà ông không thể biết trước sẽ còn kéo dài đến đâu.
Thế nhưng, ông hiểu rằng nếu mình khuất phục, những người đồng đội vẫn đang hoạt động trong lòng địch có thể sẽ bị truy bắt. Bao nhiêu công sức xây dựng mạng lưới tình báo, bao nhiêu sinh mạng đang đặt cược vào sự kín đáo của từng mắt xích, tất cả có thể sụp đổ chỉ vì một lời khai.
Và ông đã từ chối.
Khi những lời ngon ngọt không còn tác dụng, sự tàn bạo bắt đầu lên tiếng.
Địch trói chặt ông vào bàn tra tấn, bẻ gãy từng ngón chân, đập nát hai bàn chân rồi dùng cưa cắt từng đoạn chân. Những nhát cưa đầu tiên đã đủ khiến một con người bình thường rơi vào tuyệt vọng. Nhưng với Nguyễn Văn Thương, nỗi đau thể xác không phải điều duy nhất ông phải đối mặt. Đằng sau mỗi lần tra tấn là một câu hỏi lặp đi lặp lại về danh tính và những bí mật tình báo.
Anh hùng Lực lượng Vũ trang Nhân dân Nguyễn Văn Thương
(Nguồn: Ảnh tư liệu)
Chúng không vội kết thúc cuộc tra tấn. Sau mỗi lần cưa, ông lại được chữa trị để vết thương dần hồi phục. Khi cơ thể vừa có dấu hiệu lành lại, những cuộc hành hạ tiếp tục diễn ra. Cứ thế, trong hơn ba tháng, sáu lần cưa chân đã lần lượt lấy đi đôi chân của người chiến sĩ tình báo.
Sau một trăm ngày, phía đối phương vẫn không đạt được điều mình mong muốn. Họ đã lấy đi đôi chân của ông, nhưng không thể lấy được những thông tin mà ông quyết tâm bảo vệ.
Trở về từ chiến tranh
Ngày 14 tháng 2 năm 1973, theo quy định của Hiệp định Paris, Nguyễn Văn Thương được trao trả tù binh. Sau những năm tháng bị giam cầm và tra tấn, ông trở về, mang theo thương tật nặng nề cùng những ký ức mà có lẽ không một ngôn từ nào có thể diễn tả trọn vẹn. Chiến tranh đã lấy đi đôi chân, để lại những vết thương dai dẳng và những giới hạn mà ông phải mang theo suốt phần đời còn lại. Nhưng Nguyễn Văn Thương không để những mất mát ấy trở thành dấu chấm hết cho cuộc đời mình.
Sau ngày đất nước thống nhất, ông tiếp tục tham gia công tác, hỗ trợ cơ quan tình báo nhận diện những đối tượng gián điệp, mật vụ còn ẩn tích. Rồi khi thời gian dần lùi xa những năm tháng khói lửa, ông trở thành một nhân chứng lịch sử, kể lại câu chuyện của mình cho những thế hệ trẻ.
Ngày 13 tháng 8 năm 2018, Thiếu tá tình báo, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Nguyễn Văn Thương qua đời tại Thành phố Hồ Chí Minh, hưởng thọ 81 tuổi. Ông khép lại hành trình của mình, nhưng câu chuyện về người chiến sĩ từng sáu lần bị cưa chân mà vẫn không khuất phục vẫn còn được nhắc nhớ.
Lịch sử thường ghi dấu những chiến thắng bằng những mốc thời gian, những chiến dịch và những trang sử hào hùng. Nhưng phía sau mỗi chiến thắng ấy còn có những con người đã âm thầm đi qua những tháng ngày không tên, chấp nhận mất mát mà không đòi hỏi được ghi công.
Nguyễn Văn Thương là một trong những con người như thế.
