Thiếu tướng, Anh hùng LLVTND 96 tuổi: 'Kể câu chuyện Việt Nam lưu giữ và lan tỏa ký ức của dân tộc'

Ở tuổi 96, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, Thiếu tướng Phan Văn Lai, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Xây dựng lực lượng (sau này là Tổng Cục Chính trị CAND), nguyên Chánh Thanh tra đầu tiên của Bộ Công an, vẫn nhớ rõ những ngày đầu tham gia phong trào Bình dân học vụ khi mới 16 tuổi. Hơn 80 năm sau, ký ức ấy trở thành câu chuyện ông lựa chọn gửi tới cuộc thi viết "Kể câu chuyện Việt Nam".

Hy vọng cuộc thi sẽ lưu giữ được những câu chuyện sâu sắc để lại cho đất nước

Đánh giá về quy mô cuộc thi viết "Kể câu chuyện Việt Nam", Thiếu tướng Phan Văn Lai cho rằng việc Ban tổ chức nhận hơn 1.200 bài chỉ sau khoảng 2 tháng phát động cho thấy sức hút đặc biệt của cuộc thi.

Theo ông, Việt Nam là một đất nước có bề dày lịch sử lâu dài, trải qua nhiều giai đoạn và biến động. Vì vậy, những câu chuyện có thể kể về đất nước là vô cùng phong phú. Mỗi người, dù ở bất kỳ lĩnh vực hay tầng lớp nào, đều có thể mang trong mình một ký ức, một câu chuyện từng để lại dấu ấn sâu sắc trong cuộc đời.Tôi rất phấn khởi khi thấy cuộc thi được phát động. Nếu nói về kể chuyện Việt Nam thì có rất nhiều lĩnh vực, không thể nào kể hết được. Nhưng trong mỗi người đều có những câu chuyện để lại dấu ấn rất sâu sắc trong cuộc đời mình", Thiếu tướng Phan Văn Lai nói.

Nguyên Chánh Thanh tra đầu tiên của Bộ Công an cho biết bản thân may mắn trải qua nhiều giai đoạn lịch sử, từ kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ đến thời kỳ hòa bình xây dựng đất nước và bước vào kỷ nguyên mới. Mỗi chặng đường đều để lại những ký ức đáng nhớ, song trong số đó có một câu chuyện mà ông luôn cảm thấy đặc biệt gắn bó, đó là giáo dục và khuyến học.

Ông cho rằng ý nghĩa của cuộc thi không chỉ nằm ở việc tìm kiếm những bài viết hay, mà quan trọng hơn là tập hợp những ký ức của nhiều thế hệ, nhiều lĩnh vực và nhiều tầng lớp nhân dân, qua đó góp thêm những mảnh ghép vào bức tranh lịch sử đất nước, lan tỏa hình ảnh đất nước, con người Việt Nam nhiều hơn ra với thế giới."Chỉ trong 2 tháng mà đã có hơn 1.200 bài dự thi, điều đó cho thấy cuộc thi đã thu hút sự quan tâm của đông đảo người dân ở nhiều lĩnh vực, tầng lớp. Theo tôi, đây là một cuộc thi có tầm vóc và ý nghĩa nhân văn sâu sắc để lan tỏa hình ảnh đất nước và con người Việt Nam", ông nói.

Với Thiếu tướng Phan Văn Lai, những câu chuyện được viết hôm nay có thể trở thành tư liệu quý cho mai sau. Bởi đằng sau mỗi câu chuyện là một con người hoặc một vùng quê, một thời kỳ và những trải nghiệm không thể lặp lại.

"Tôi mong rằng cuộc thi sẽ lưu giữ và lan tỏa được những câu chuyện sâu sắc, những câu chuyện có giá trị về lịch sử, để đóng góp vào, bổ sung thêm truyền thống anh hùng, truyền thống hết sức vẻ vang của Đảng qua hơn 96 năm lãnh đạo đất nước và bây giờ đang bước vào cái kỷ nguyên mới", Tướng Lai nói.

Ông cũng kỳ vọng cuộc thi cũng tạo thêm một nguồn tài sản tinh thần quý giá cho các thế hệ sau.

"Đó không chỉ là tài sản về kinh tế mà còn có ý nghĩa về chính trị, văn hóa, xã hội rất sâu sắc. Tôi rất mừng và tự hào khi được tham gia cuộc thi này để góp phần mang những câu chuyện về một Việt Nam anh hùng, bất khuất, khiên cường, nhưng cũng đầy những câu chuyện nhân văn và những điều tốt đẹp trong xã hội", ông chia sẻ.

'Con đường về quê của tôi bắt đầu từ khuyến học'

Trong cuộc đời hoạt động cách mạng kéo dài nhiều thập niên, Thiếu tướng Phan Văn Lai từng được mời tham gia nhiều cuộc hội thảo, tọa đàm về lịch sử, không chỉ trong lực lượng Công an mà cả những chương trình nghiên cứu lịch sử ở cấp Trung ương.

Năm kỷ niệm 80 năm Ngày truyền thống Công an nhân dân, ông được mời đại diện các thế hệ cán bộ Công an phát biểu. Ở tuổi 96, với 76 năm tuổi Đảng, ông chia sẻ mình là một người đã đi qua nhiều dấu mốc của lịch sử đất nước.Tuy nhiên, khi được hỏi đâu là kỷ niệm sâu sắc nhất trong cuộc đời, ông không lựa chọn một sự kiện lớn trong những năm tháng công tác mà nhắc đến một công việc tưởng như rất bình dị: dạy học trong phong trào Bình dân học vụ.

Khi còn 16 tuổi, ông bắt đầu tham gia hoạt động cách mạng trong bối cảnh Chủ tịch Hồ Chí Minh phát động cuộc đấu tranh chống "giặc đói, giặc dốt, giặc ngoại xâm". Tại quê hương, phong trào nhanh chóng được hưởng ứng.

Khi ấy, chàng thanh niên Phan Văn Lai suy nghĩ nếu muốn đóng góp cho phong trào thì nên bắt đầu từ đâu. Cuối cùng, ông chọn tham gia chống "giặc dốt", dạy chữ cho người dân quê mình.

Thời gian trôi qua, với hơn 50 năm hoạt động cách mạng, sau khi nghỉ hưu, việc đầu tiên Thiếu tướng Phan Văn Lai làm không phải là tìm lại những dấu tích của thời kỳ công tác mà trở về quê hương.

Nhưng điều đặc biệt là con đường trở về của ông lại bắt đầu bằng khuyến học.

Từ câu chuyện Bình dân học vụ ở tuổi 16, đến phong trào khuyến học khi đã nghỉ hưu, giáo dục dường như trở thành một sợi dây xuyên suốt, kéo dài và là tình cảm còn mãi trong trái tim ông.

Với ông, kể lại câu chuyện ấy cũng là một cách để những ký ức của một thế hệ không bị lãng quên, đồng thời để thế hệ hôm nay hiểu hơn về những giá trị đã góp phần làm nên một Việt Nam anh hùng từ quá khứ đến hiện tại.