THIẾU TƯỚNG, ANH HÙNG LLVTND PHẠM GIA TRIỆU – NGƯỜI THẦY THUỐC GIỮA NHỮNG PHÒNG MỔ THỜI CHIẾN

Sinh ngày 15/1/1918 tại làng Hành Thiện, huyện Xuân Trường, tỉnh Nam Định, Phạm Gia Triệu sớm chịu cảnh mồ côi cha mẹ. Được người thân cưu mang, ông vừa học tập vừa làm việc để có tiền tiếp tục con đường học vấn. Với nghị lực và niềm say mê khoa học, ông theo học Trường Y khoa Hà Nội từ năm 1937.

Tháng 9/1945, khi Cách mạng Tháng Tám thành công, Phạm Gia Triệu vừa hoàn thành chương trình bác sĩ và nhanh chóng lựa chọn con đường phục vụ cách mạng. Ông vào Cục Quân y, chuyên ngành ngoại khoa – lĩnh vực đặc biệt quan trọng trong điều kiện chiến tranh, khi hàng nghìn thương binh cần được cứu chữa.

Ngay trong năm 1945, ông được giao nhiệm vụ ra Đông Triều, Quảng Ninh xây dựng cơ sở quân y đầu tiên của Đệ tứ Chiến khu. Tháng 3/1947, khi cơ sở quân y do ông phụ trách ở Đại Bộ bị quân Pháp vây ráp, Phạm Gia Triệu đã bình tĩnh tổ chức cho cán bộ, nhân viên và thương bệnh binh cơ động vào rừng, bảo đảm an toàn.

Trong kháng chiến chống Pháp, ông lần lượt công tác tại nhiều đơn vị quân y, trong đó có Khu Đông Triều, Trung đoàn 96 và Viện Quân y 96. Công việc của ông không chỉ là trực tiếp phẫu thuật cứu chữa thương binh mà còn tham gia tổ chức, xây dựng hệ thống quân y trong điều kiện thiếu thốn về thuốc men, trang thiết bị và nhân lực.

Một trong những phẩm chất nổi bật ở Phạm Gia Triệu là bản lĩnh của người thầy thuốc trong hoàn cảnh chiến tranh. Phòng mổ thời chiến thường đơn sơ, điều kiện vô cùng thiếu thốn, nhưng ông luôn yêu cầu các bác sĩ phải bình tĩnh, chính xác và đặt tính mạng người bệnh lên trên hết.

Sau năm 1954, ông tiếp tục có những đóng góp quan trọng cho ngành quân y. Từ năm 1955 đến 1960, ông được cử sang Liên Xô học tập, nghiên cứu, tiếp thu những thành tựu y học tiên tiến để trở về phục vụ quân đội. Những kiến thức đó sau này được ông vận dụng vào công tác đào tạo cán bộ và phát triển chuyên môn quân y Việt Nam.

Ngày 1/1/1967, Phạm Gia Triệu được Nhà nước phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Khi được tuyên dương, ông là Thượng tá, bác sĩ quân y, Viện phó Viện Quân y 108. Danh hiệu cao quý ấy là sự ghi nhận đối với những đóng góp đặc biệt của ông trong công tác cứu chữa thương binh và xây dựng ngành quân y trong những năm tháng chiến tranh.

Năm 1968, giữa lúc cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân diễn ra ác liệt, ông vào chiến trường B5 phục vụ thương binh. Tại đây, ông chỉ đạo công tác cấp cứu ngoại khoa và trực tiếp phẫu thuật nhiều trường hợp bị thương nặng, trong đó có các ca chấn thương sọ não và cột sống.

Năm 1975, Phạm Gia Triệu tham gia Chiến dịch Hồ Chí Minh, góp phần tổ chức tiếp quản hệ thống quân y của chính quyền cũ tại miền Nam, trong đó có Tổng y viện Cộng hòa, nay là Bệnh viện Quân y 175. Sau khi đất nước thống nhất, ông tiếp tục cống hiến cho ngành y học quân sự và công tác nghiên cứu khoa học.

Trong quá trình công tác, ông lần lượt trưởng thành và được phong quân hàm Thiếu tướng, giữ chức Phó giám đốc Bệnh viện Trung ương Quân đội 108. Ông đồng thời là Giáo sư, Tiến sĩ, Thầy thuốc Nhân dân, có nhiều đóng góp cho sự phát triển của nền quân y Việt Nam.

Phạm Gia Triệu còn là đại biểu Quốc hội khóa VI, khóa Quốc hội đầu tiên của nước Việt Nam thống nhất, được bầu ngày 25/4/1976.

Ngày 13/6/1990, Thiếu tướng, Giáo sư, Tiến sĩ, Anh hùng LLVTND Phạm Gia Triệu từ trần. Ông để lại một di sản lớn cho ngành quân y Việt Nam, không chỉ ở những ca phẫu thuật và công trình nghiên cứu, mà còn ở đội ngũ cán bộ, học trò được ông đào tạo và truyền lại tinh thần tận tụy với người bệnh, với quân đội và với đất nước.

Giá trị truyền thống

Cuộc đời Phạm Gia Triệu là hình ảnh tiêu biểu của người trí thức khoác áo lính, đem kiến thức và tài năng của mình phục vụ Tổ quốc trong những năm tháng khốc liệt nhất.

Ông cho thấy người chiến sĩ không nhất thiết phải trực tiếp cầm súng ngoài chiến hào mới có thể lập nên những chiến công. Trong phòng mổ, bên thương binh, người thầy thuốc cũng đang chiến đấu – chiến đấu để giành lại sự sống cho đồng đội.

Tấm gương Phạm Gia Triệu nhắc nhở thế hệ hôm nay về ý chí vượt khó, tinh thần học tập, lòng nhân ái, trách nhiệm nghề nghiệp và sự tận tụy phục vụ Tổ quốc.