Thiếu tướng, Anh hùng LLVTND Phạm Xuân Ẩn - Tên người như cuộc đời Kỳ 5
Tên khai sinh: Phạm Văn Thành. Bí danh và biệt danh: Hai Trung, Trần Văn Trung, X6. Sinh ngày 12/9/1927 tại Bình Trước, Biên Hòa (nay thuộc Đồng Nai). Mất ngày 20/9/2006 tại TP. Hồ Chí Minh, thọ 79 tuổi. Hoạt động tình báo dưới vỏ bọc phóng viên cho hãng tin Reuters, tạp chí Time và báo New York Herald Tribune. Thuộc mạng lưới tình báo chiến lược, sau này gắn với Cụm tình báo H63. Danh hiệu: Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (phong tặng ngày 15/1/1976). Quân hàm cao nhất: Thiếu tướng (thăng năm 1990). Ông còn được tặng Huân chương Độc lập, Huân chương Quân công và Huân chương Chiến công.
Cuối tháng 4/1975
Trước khi Sài Gòn thất thủ, tạp chí Time sắp xếp đưa vợ ông là bà Thu Nhàn cùng bốn người con (tuổi 12, 11, 10 và 8) sang Mỹ. Họ đến Fort Pendleton ở California, sau đó chuyển đến Virginia. Time đài thọ chi phí và trả bà Thu Nhàn 700 USD mỗi tháng. Ông Ẩn ở lại Sài Gòn với mẹ.
Ngày 30/4/1975, ông giúp bác sĩ Trần Kim Tuyến, cựu chỉ huy tình báo của chính quyền Sài Gòn, lên chiếc trực thăng cuối cùng di tản.
Sau ngày 30/4, ông ra trình diện chính quyền mới, khai nghề nghiệp là nhà báo của Time. Ông gửi điện về New York rằng các phóng viên Mỹ đã di tản và văn phòng Time hiện do ông điều hành. Bài báo cuối cùng của ông đăng trên Time số ra ngày 12/5/1975, mô tả cảnh hỗn loạn quanh sứ quán Mỹ. Một người của lực lượng giải phóng được cử đến văn phòng Time để giám sát và kiểm duyệt ông, và sau vài tuần gần như không có tin bài nào được gửi đi.
Vài tuần sau ngày giải phóng, lực lượng an ninh nói với ông rằng ông “OK”. Danh tính thật của ông được xác nhận, ông được công nhận là “người 30 năm cách mạng” và được cấp quân phục đại tá Quân đội nhân dân Việt Nam. Các nhân viên an ninh hỏi ông nhiều về việc giúp Trần Kim Tuyến, và ông phải viết tường trình.
