Thiếu tướng Đặng Trần Đức (1)
Thiếu tướng Đặng Trần Đức (1922-2004), ở Thanh Trì, Hà Nội. Bí danh Ba Quốc, Nguyễn Văn Tá, là Thiếu tướng tình báo Quân đội nhân dân Việt Nam. Nguyên Ủy viên Thường vụ Đảng ủy, Cục trưởng Cục 12, Tổng cục II, Bộ Quốc phòng Việt Nam, phụ trách lực lượng tình báo phía Nam và Campuchia. Trước khi mất, ông là cố vấn cho Tổng cục trưởng Tổng cục Tình báo và tham gia Ban chỉ đạo Điệp báo Tổng cục.Phía sau những chiến công lừng lẫy, cuộc đời tình báo của Thiếu tướng Đặng Trần Đức - Ba Quốc còn là câu chuyện xúc động về sự hy sinh, tình yêu thương kỳ lạ của 2 người phụ nữ đã đi qua đời ông.
Bà Thanh là vợ đầu, người miền Bắc. Họ có với nhau hai con tên Giang, Thành. Do yêu cầu công việc, ông phải vào Nam, kết hôn với người khác, bà một mình nuôi dạy con cái mà không hề oán trách. Vợ hai của ông tên Xuân và bốn con Phong, Vũ, Hạnh, Quang. Bà Xuân đoán được công việc của chồng nên giữ im lặng, tập trung chăm sóc gia đình, hạn chế giao lưu với hàng xóm. Sau giải phóng, hai gia đình giữ quan hệ thân thiết. Các con của bà Xuân gọi bà Thanh là mẹ.Trong cuốn "Người thầy" viết về ông Ba Quốc, ông Nguyễn Chí Vịnh có kể. Dịp Tết năm 1986, khi ông Vịnh về phép, ông Ba Quốc nhờ cầm về gói mì chính nặng 2,5 lạng cho bà Thanh. Ông Ba quản cả tấn mỳ chính và bao nhiêu thứ vật chất quý khác, có bao nhiêu cách để giúp bà ấy, nhưng ông gửi đúng một túi mỳ chính bằng tiền lương mà ông nhờ học trò Vịnh đi mua."Gói mỳ chính 2.5 lạng mà bà bảo anh Sơn (con rể ông bà) chia thành bốn phần. Một phần cho nhà chú Hoan, một phần cho anh Mùi (ân nhân của gia đình), một phần cho nhà anh Sơn, còn một phần để vào bếp".Bà nuốt nước mắt vào trong để cho chồng mình lấy vợ khác, bà đồng ý để cho tổ chức nói dối rằng con gái Giang được đi học đại học, còn con trai Thành thì đi học đóng tàu ở Ba Lan, nhưng thực tế thì không "trải hoa hồng" như vậy.Bà Giang, con gái tướng Ba Quốc có một tuổi thơ không chỉ cơ cực mà còn đầy oan thác. Bà chứng kiến cảnh mẹ yếu lẩy bẩy, không có bố bên cạnh, một mình gồng gánh gia đình, chăm con, chăm bố chồng, chăm mẹ đẻ.Những trẻ em nghèo có học bổng được trọn vẹn bộ sách giáo khoa, nhưng nhà mình thì cả 2 chị em có chung 1 quyển toán hoặc văn. Vở viết người ta được 5 thì nhà mình cũng chỉ được 1.Những ngày em trai nhỏ thấy người ta có bố đưa đi học, lẽo đẽo chạy theo thì "túm" em về vừa khóc vừa mắng.Những ngày "gầm" lên với lũ bạn rằng: Bố tao đi Trung Quốc.Rồi lớn lên, cũng chẳng ai dám lấy vì bị đồn là "bố nó đi theo giặc".Ông Ba Quốc biết ơn con rể Sơn vì đã hiểu, đã tin quyết lấy con gái mình và cùng Giang-Thành phụng dưỡng bà Thanh.Ông Thành là con trai thứ hai của tướng Ba Quốc, mặc dù rất giỏi nhưng ông suýt không được vào quân đội vì có tin "bố nó theo giặc".Thật may, trên Tổng cục Kỹ thuật bí mật xin cho ông nên ông được nhận vào, ông sống khiêm tốn, khép mình và luôn kính cha, dưỡng mẹ.Bà Thanh rất mong ông về với mình, đôi khi giục trò Vịnh "lên thay ông ấy nhanh lên" để ông về. Nhưng ông chẳng về được với bà, trừ tháng cuối cùng trước khi bà mất. Cả cuộc đời bà chỉ ở với ông Ba được từ năm 1947 đến 1954. Đến một cơn ghen chính đáng, bà Thanh cũng không thể hiện đúng nghĩa, bà chỉ có chút trách giận, tủi thân khi bà không có được nhiều điều mà người phụ nữ bình thường ai cũng có.Bà không cần tiền, không cần danh, chỉ cần được khoe với mọi người là bà có chồng, các con bà có bố đi làm Cách mạng. Mà bao năm qua, mẹ con bà không được làm điều ấy.Cách mạng đã thắng lợi, mọi thứ đi về đúng quỹ đạo, và những người như bà Thanh và các con đã được trở về với ánh sáng, được tự hào về người chồng, người cha của mình.Một gia đình đáng kính


