THIẾU TƯỚNG HOÀNG KIỀN – NGƯỜI KIẾN TẠO NHỮNG CÔNG TRÌNH GIỮ BIỂN, GIỮ BIÊN

Trong lịch sử xây dựng và chiến đấu của Quân đội nhân dân Việt Nam, bên cạnh những vị tướng trận mạc lẫy lừng, còn có những người âm thầm tạo nên nền tảng vật chất, kỹ thuật để bảo vệ Tổ quốc từ những điều bền vững nhất. Hoàng Kiền là một trong những con người như vậy – một người lính công binh gắn cả cuộc đời mình với những công trình nơi biên giới, hải đảo và tuyến đầu của Tổ quốc. Ông sinh ngày 26/9/1950 tại vùng quê Giao Thủy, Nam Định (nay thuộc Ninh Bình), trong một gia đình nông dân. Tuổi trẻ của ông gắn liền với ruộng đồng và trường lớp, từng là giáo viên dạy toán – lý trước khi rẽ sang con đường binh nghiệp. Năm 1970, theo tiếng gọi của Tổ quốc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, ông nhập ngũ, trở thành người lính công binh trên tuyến đường Trường Sơn huyền thoại. Những năm tháng hành quân, mở đường, san lấp và bảo đảm giao thông giữa mưa bom bão đạn đã rèn luyện cho ông bản lĩnh của một người lính kỹ thuật – lặng lẽ nhưng vô cùng quan trọng. Đó là nền tảng đầu tiên hình thành nên một kỹ sư quân sự sau này. Sau năm 1975, khi đất nước thống nhất, ông được cử theo học tại Học viện Kỹ thuật Quân sự. Với nền tảng thực tiễn từ chiến trường kết hợp với kiến thức khoa học kỹ thuật, ông trở thành một kỹ sư công trình quân sự, tiếp tục gắn bó với lực lượng công binh trong thời kỳ xây dựng hòa bình. Từ những năm 1980 trở đi, Hoàng Kiền đảm nhiệm nhiều vị trí chỉ huy trong lực lượng công binh, trong đó có Trung đoàn Công binh 83 thuộc Quân chủng Hải quân. Đây cũng là giai đoạn ông gắn bó sâu sắc với các công trình trên quần đảo Trường Sa – nơi đầu sóng ngọn gió của Tổ quốc. Trong điều kiện vô cùng khắc nghiệt, ông cùng đồng đội đã triển khai nhiều sáng kiến mang tính thực tiễn cao: cải tạo, mở rộng đảo; đưa đất từ đất liền ra biển; xây dựng kè chắn sóng, chống xói lở; tạo điều kiện để các đảo có thể trồng rau xanh, tích trữ nước ngọt và duy trì đời sống lâu dài cho cán bộ, chiến sĩ. Những công trình ấy không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, mà còn là biểu tượng của ý chí bám trụ và khẳng định chủ quyền biển đảo. Không chỉ trực tiếp chỉ huy xây dựng trên biển, ông còn tổ chức huy động lực lượng kỹ thuật cao từ đất liền ra công tác tại Trường Sa, góp phần nâng cao chất lượng xây dựng công trình trong điều kiện đặc biệt. Những đóng góp này đã tạo nên dấu ấn riêng của lực lượng công binh trong nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền biển đảo. Sau này, trên cương vị Tư lệnh Binh chủng Công binh, ông tiếp tục chỉ đạo nhiều công trình chiến lược, trong đó nổi bật là dự án đường tuần tra biên giới – tuyến đường chạy dọc biên cương từ Bắc xuống Nam, góp phần quan trọng trong công tác quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế vùng biên. Không chỉ là một chỉ huy quân sự, ông còn là một kỹ sư thực hành gắn bó với công trình, với đất đá, với những con đường và đảo xa. Tư duy của ông luôn mang tính thực tiễn cao: làm sao để công trình tồn tại lâu dài, phục vụ trực tiếp cho nhiệm vụ quốc phòng trong điều kiện tự nhiên khắc nghiệt nhất. Với những đóng góp đặc biệt trong lĩnh vực xây dựng công trình quốc phòng và bảo vệ chủ quyền biển đảo, ông được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân và nhiều phần thưởng cao quý khác. Công trình phòng thủ Trường Sa mà ông tham gia cũng được trao Giải thưởng Hồ Chí Minh năm 2017 – một sự ghi nhận mang tầm quốc gia đối với những cống hiến thầm lặng nhưng to lớn. Nhìn lại cuộc đời Hoàng Kiền, có thể thấy đó là hình ảnh tiêu biểu của người lính công binh Việt Nam thời hiện đại – không chỉ biết chiến đấu, mà còn biết kiến tạo; không chỉ đi qua chiến tranh, mà còn dựng xây hòa bình bằng những công trình bền vững giữa biển khơi và biên giới. Ông là minh chứng rằng, có những “trận đánh” không diễn ra bằng súng đạn, mà bằng từng khối đất, từng mét kè, từng con đường – nhưng vẫn mang ý nghĩa sống còn đối với Tổ quốc.