THIẾU TƯỚNG HOÀNG SÂM – NGƯỜI CHỈ HUY VÀ TÀI THIỆN XẠ GIỮA NÚI RỪNG

Cuối năm 1944, giữa núi rừng Cao Bằng, cách mạng Việt Nam đứng trước một yêu cầu cấp thiết: phải xây dựng một lực lượng vũ trang có khả năng chiến đấu và tuyên truyền, từng bước tạo dựng lực lượng cho cuộc đấu tranh giành độc lập.

Ngày 22/12/1944, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập tại khu rừng Trần Hưng Đạo.

Chỉ có 34 chiến sĩ.

Vũ khí còn rất ít.

Trang bị thiếu thốn.

Nhưng trong đội hình nhỏ bé ấy có những người sau này trở thành những cán bộ chỉ huy quan trọng của Quân đội nhân dân Việt Nam.

Người được giao làm đội trưởng là Hoàng Sâm.

Khi ấy, ông còn rất trẻ.

Nhưng ông đã có kinh nghiệm hoạt động cách mạng và chiến đấu trong điều kiện núi rừng.

Hoàng Sâm được đồng đội đánh giá là người gan dạ, quyết đoán và có khả năng tổ chức.

Ông cũng nổi tiếng với tài sử dụng súng.

Trong điều kiện chiến đấu lúc bấy giờ, một người lính muốn tồn tại phải biết sử dụng vũ khí thành thạo.

Nhưng với Hoàng Sâm, bắn súng không chỉ là kỹ năng.

Đó còn là khả năng bình tĩnh trong những thời khắc nguy hiểm nhất.

Giữa tiếng súng.

Giữa khói lửa.

Người lính phải biết quan sát.

Biết lựa chọn thời điểm.

Và quan trọng nhất là không được hoảng loạn.

Bởi vậy, câu chuyện về Hoàng Sâm thường gắn với hình ảnh một người chỉ huy có tài thiện xạ, được đồng đội nhắc đến bằng sự khâm phục.

Cách nói “bách phát bách trúng” được dùng để hình dung tài bắn súng của ông, nhưng điều đáng nói hơn không phải là một con số tuyệt đối.

Đó là sự chính xác, bình tĩnh và khả năng làm chủ vũ khí của một người lính trong hoàn cảnh chiến đấu.

Chỉ ba ngày sau khi thành lập, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân bước vào trận đánh đầu tiên.

Ngày 25/12/1944, đội tiến công đồn Phai Khắt.

Đây là một đồn nhỏ của quân Pháp ở Cao Bằng.

Kế hoạch được chuẩn bị kỹ.

Các chiến sĩ cải trang, tiếp cận mục tiêu và bất ngờ đánh chiếm đồn.

Trận đánh diễn ra nhanh chóng.

Quân ta giành thắng lợi.

Ngày hôm sau, 26/12/1944, đội tiếp tục tiến công đồn Nà Ngần.

Hai trận đánh liên tiếp đã tạo tiếng vang lớn.

Một đội quân chỉ có 34 người đã chứng minh rằng lực lượng cách mạng có khả năng tổ chức những trận đánh chủ động, bất ngờ và hiệu quả.

Hoàng Sâm, với vai trò đội trưởng, trở thành một trong những người đặt dấu ấn đầu tiên trong lịch sử của lực lượng vũ trang cách mạng.

Nhưng những chiến công ấy chỉ là bước khởi đầu.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, đất nước bước vào cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Lực lượng vũ trang phát triển nhanh chóng.

Từ những đội quân nhỏ trong rừng Việt Bắc, quân đội cách mạng dần hình thành những đơn vị lớn hơn.

Hoàng Sâm tiếp tục đảm nhiệm nhiều cương vị chỉ huy.

Ông chiến đấu ở nhiều chiến trường và trưởng thành qua từng chiến dịch.

Từ một người đội trưởng của 34 chiến sĩ, ông trở thành một cán bộ chỉ huy cấp cao.

Nhưng trong ký ức của đồng đội, hình ảnh Hoàng Sâm vẫn gắn với những năm tháng đầu tiên.

Một người chỉ huy thường đi đầu.

Một người lính có khả năng sử dụng vũ khí thành thạo.

Một người có sự bình tĩnh trong chiến đấu.

Tài bắn súng của ông cũng cần được nhìn trong bối cảnh chiến tranh thời đó.

Không có trường bắn hiện đại.

Không có những thiết bị hỗ trợ.

Việc luyện tập chủ yếu dựa vào điều kiện thực tế.

Người lính phải hiểu khẩu súng của mình.

Phải biết địa hình.

Phải biết khoảng cách.

Phải biết hướng gió.

Và phải giữ được sự bình tĩnh khi đối mặt với đối phương.

Đó là những phẩm chất giúp một người lính trở thành thiện xạ.

Nhưng Hoàng Sâm không chỉ được nhớ đến vì tài bắn súng.

Điều làm nên tên tuổi của ông là khả năng chỉ huy.

Ông hiểu rằng một trận đánh không thể chỉ dựa vào sức mạnh của từng cá nhân.

Một người bắn giỏi chỉ có thể tạo nên hiệu quả khi nằm trong một đội hình được tổ chức tốt.

Một đơn vị muốn chiến thắng phải có sự phối hợp.

Người chỉ huy phải biết lúc nào tiến.

Lúc nào lui.

Lúc nào đánh trực diện.

Lúc nào dùng yếu tố bất ngờ.

Những kinh nghiệm ấy được Hoàng Sâm tích lũy qua nhiều năm chiến đấu.

Trong kháng chiến chống Pháp, ông tham gia nhiều chiến trường quan trọng.

Từ Việt Bắc đến Tây Bắc.

Từ những trận đánh nhỏ đến các chiến dịch lớn.

Mỗi chiến trường lại đặt ra một yêu cầu khác nhau.

Có nơi là rừng núi.

Có nơi là đồng bằng.

Có nơi cần đánh tập kích.

Có nơi phải tổ chức phòng ngự.

Qua từng trận chiến, người đội trưởng năm xưa ngày càng trở thành một cán bộ chỉ huy dày dạn kinh nghiệm.

Năm 1954, Chiến thắng Điện Biên Phủ kết thúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Nhưng đất nước chưa có hòa bình hoàn toàn.

Hoàng Sâm tiếp tục phục vụ trong quân đội.

Cuộc kháng chiến chống Mỹ bắt đầu bước vào giai đoạn ngày càng khốc liệt.

Ông tiếp tục được giao những nhiệm vụ quan trọng.

Đến năm 1968, Hoàng Sâm tham gia chiến đấu ở chiến trường Quảng Bình.

Ngày 15/12/1968, ông hy sinh trong một trận chiến tại khu vực Quảng Bình.

Người đội trưởng đầu tiên của Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân đã kết thúc cuộc đời binh nghiệp của mình giữa chiến trường.

24 năm trước đó, ông từng đứng trong đội hình 34 người ở Cao Bằng.

Khi ấy, quân đội cách mạng mới chỉ bắt đầu.

Đến lúc ông hy sinh, lực lượng ấy đã trở thành một quân đội lớn, trải qua nhiều chiến dịch và nhiều năm chiến tranh.

Con đường từ 34 chiến sĩ đến một quân đội trưởng thành là một chặng đường dài.

Và Hoàng Sâm là một trong những người đã đi gần như trọn chặng đường ấy.

Khi nhắc đến ông, người ta có thể nhớ đến tài thiện xạ.

Có thể nhớ đến những trận đánh Phai Khắt, Nà Ngần.

Có thể nhớ đến hình ảnh người đội trưởng đầu tiên.

Nhưng điều đáng nhớ nhất có lẽ là quá trình ông trưởng thành cùng với chính quân đội cách mạng.

Từ một người lính trong đội hình 34 người, ông trở thành vị tướng.

Từ một khẩu súng giữa núi rừng Cao Bằng, ông đi qua những chiến trường lớn của đất nước.

Và từ những trận đánh đầu tiên, ông đã góp phần viết nên những trang đầu tiên của lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam.

Ngày nay, khi nhìn lại hình ảnh Hoàng Sâm, câu chuyện về “bách phát bách trúng” có thể tạo ấn tượng mạnh.

Nhưng phía sau hình ảnh người thiện xạ là cả một con người đã dành cuộc đời cho quân đội.

Bắn giỏi là một phẩm chất của người lính; chỉ huy giỏi và biết đặt lợi ích của tập thể lên trên bản thân mới là điều làm nên một người tướng.