THIẾU TƯỚNG HOÀNG SÂM – NGƯỜI ĐỘI TRƯỞNG ĐẦU TIÊN
THIẾU TƯỚNG HOÀNG SÂM – NGƯỜI ĐỘI TRƯỞNG ĐẦU TIÊN
Thiếu tướng Hoàng Sâm, tên thật là Trần Văn Kỳ, sinh năm 1915, quê tại làng Lệ Sơn, huyện Tuyên Hóa, tỉnh Quảng Bình. Tuổi thơ của ông gắn với những năm tháng đất nước còn chịu nhiều đau thương dưới ách thực dân. Khi còn nhỏ, ông phải theo gia đình sang Xiêm (Thái Lan) sinh sống. Chính tại đây, cuộc đời ông có bước ngoặt quan trọng khi được gặp và làm liên lạc cho Nguyễn Ái Quốc. Sau này, Người đặt cho ông tên Hoàng Sâm.
Những năm tháng hoạt động cách mạng đã tôi luyện Hoàng Sâm trở thành một cán bộ có bản lĩnh và kinh nghiệm. Trở về Cao Bằng, ông tham gia xây dựng cơ sở cách mạng, cùng đồng đội gây dựng lực lượng vũ trang và bảo vệ phong trào cách mạng trong điều kiện vô cùng khó khăn.
Ngày 22/12/1944, tại khu rừng Trần Hưng Đạo, Cao Bằng, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân được thành lập với 34 chiến sĩ. Hoàng Sâm được giao làm Đội trưởng. Đây là dấu mốc đặc biệt trong lịch sử quân đội Việt Nam, bởi đội quân nhỏ bé ấy sau này phát triển thành Quân đội nhân dân Việt Nam.
Chỉ vài ngày sau khi thành lập, Đội Việt Nam Tuyên truyền Giải phóng quân bước vào những trận đánh đầu tiên. Hoàng Sâm trực tiếp chỉ huy các trận Phai Khắt và Nà Ngần vào cuối tháng 12/1944. Hai trận đánh thắng lợi đã tạo niềm tin cho cán bộ, chiến sĩ và nhân dân, đồng thời đặt nền móng cho truyền thống đánh thắng trận đầu của lực lượng vũ trang cách mạng.
Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, Hoàng Sâm tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách trong quân đội. Ông từng giữ chức Khu trưởng Chiến khu 2, Chỉ huy trưởng Mặt trận Tây Tiến và đảm nhiệm nhiều vị trí chỉ huy quan trọng trong kháng chiến chống thực dân Pháp.
Ngày 20/1/1948, Chủ tịch Hồ Chí Minh ký Sắc lệnh số 111/SL phong quân hàm Thiếu tướng cho Hoàng Sâm. Ông thuộc lớp những vị tướng đầu tiên của Quân đội nhân dân Việt Nam.
Trong những năm tiếp theo, Hoàng Sâm tham gia nhiều chiến trường, trong đó có Trung Lào. Ông từng là Đại đoàn trưởng Đại đoàn 304, Chỉ huy trưởng Mặt trận Trung Lào và tham gia chỉ huy các hoạt động quân sự quan trọng trong chiến cuộc Đông – Xuân 1953–1954.
Sau năm 1954, ông tiếp tục đảm nhiệm nhiều trọng trách trong quân đội. Năm 1962, ông được cử sang Lào làm chuyên gia quân sự với bí danh Chăn Di, góp phần thực hiện nhiệm vụ đoàn kết, phối hợp giữa lực lượng cách mạng hai nước.
Những năm cuối cuộc đời, Hoàng Sâm trở lại chiến trường miền Nam và được giao làm Tư lệnh Quân khu Trị – Thiên. Trong lúc đang thực hiện nhiệm vụ tại chiến trường, ông hy sinh vào tháng 12 năm 1968. Sự hy sinh của ông để lại niềm tiếc thương sâu sắc đối với đồng chí, đồng đội và gia đình.
Từ một người thanh niên sớm giác ngộ cách mạng, Hoàng Sâm đã trải qua hơn bốn thập kỷ hoạt động, chiến đấu và công tác. Cuộc đời ông gắn với những bước phát triển quan trọng của lực lượng vũ trang cách mạng Việt Nam.
Câu chuyện về Hoàng Sâm là câu chuyện về một thế hệ đã dành tuổi trẻ cho đất nước, từ những ngày đầu xây dựng lực lượng vũ trang cho đến những chiến trường ác liệt của hai cuộc kháng chiến. Tên tuổi và những đóng góp của ông vẫn được ghi nhớ trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam.
