THIẾU TƯỚNG HOÀNG THẾ THIỆN - NGỌN LỬA KHÔNG BAO GIỜ TẮT

Từ cậu học trò Trường Bonnal đến người chiến sĩ cách mạng

Sinh ngày 20/10/1922, tại Hải Phòng trong một gia đình lao động nghèo nhưng giàu lòng yêu nước, Hoàng Thế Thiện – tên thật là Lưu Văn Thi, sớm chịu ảnh hưởng từ thân phụ là cụ Lưu Văn Ngữ, một người từng tham gia phong trào Đông Du và là cơ sở của nhà cách mạng Nguyễn Lương Bằng. Ngay từ thuở thiếu niên, Hoàng Thế Thiện đã sớm bộc lộ trí tuệ sắc sảo và tinh thần độc lập mạnh mẽ, khi còn là học sinh Trường Bonnal, ông đã tham gia phong trào Hướng đạo sinh và hoạt động trong Hội Truyền bá quốc ngữ. Khi mới 17 tuổi, ông đã dấn thân vào con đường cách mạng, tham gia Mặt trận Việt Minh, mang trong tim khát vọng giành lại độc lập cho dân tộc.

Ba năm sau, ông bị thực dân Pháp bắt giam và đày lên nhà tù Sơn La. Chính trong ngục tù tăm tối ấy, ngọn lửa cách mạng trong ông càng cháy sáng hơn bao giờ hết. Ông được các đồng chí tiền bối như Trần Đăng Ninh trực tiếp giáo dục, rèn luyện, để rồi trở thành người chiến sĩ trung kiên của Đảng.

Từ Trường Sơn huyền thoại đến những chiến trường ác liệt

Tháng 3 năm 1945, vượt ngục thành công, Hoàng Thế Thiện lập tức trở về với phong trào cách mạng, được kết nạp vào Đảng Cộng sản Đông Dương. Từ đó, ông tham gia chỉ huy khởi nghĩa giành chính quyền ở Thái Nguyên, rồi đảm nhiệm nhiều trọng trách trong các đơn vị vũ trang.

Sau Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông là một trong những cán bộ trẻ tham gia lãnh đạo khởi nghĩa giành chính quyền tại địa phương. Trong kháng chiến chống Pháp, Hoàng Thế Thiện đảm nhiệm cương vị Chính ủy Trung đoàn 174, đơn vị lập nên nhiều chiến công vang dội, góp phần làm nên chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”.

Khi đất nước bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ, Thiếu tướng Hoàng Thế Thiện tiếp tục đảm nhiệm trọng trách Chính ủy Bộ Tư lệnh 559, tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn – người giữ vững “mạch máu” chi viện cho miền Nam ruột thịt. Ông từng nói với đồng đội: “Còn một hơi thở là còn chiến đấu, còn đường Trường Sơn là còn niềm tin vào ngày toàn thắng.”

Trong những năm tháng khốc liệt, ông không chỉ là người chỉ huy tài ba mà còn là người anh, người thầy, người đồng chí mẫu mực – luôn gần gũi, động viên chiến sĩ bằng nụ cười hiền hậu và tinh thần lạc quan. Dưới sự lãnh đạo của ông, tuyến đường huyền thoại ấy chưa bao giờ tắt lửa.

Chiến trường miền Nam – Ký ức “muỗi Sài Gòn ghê quá anh ơi!”

Tháng 3 năm 1975, khi đang là Chính ủy Bộ Tư lệnh Trường Sơn, ông được điều vào Nam Bộ, giữ chức Chính ủy kiêm Bí thư Đảng ủy Quân đoàn 4, cùng Tư lệnh Hoàng Cầm chỉ huy quân đoàn tiến công trên các hướng chiến lược, mở đường cho Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Trong chiến dịch ấy, ông kiêm nhiệm Phó Chính ủy Mặt trận phía Đông, góp phần chỉ huy Quân đoàn 4 phá “cánh cửa thép” Xuân Lộc, mở toang cửa ngõ tiến vào Sài Gòn. Trong cuộc chiến đấu 12 ngày đêm vô cùng ác liệt, mở toang cửa ngõ đông bắc Sài Gòn cho đại quân hành tiến. Sau đó, ông cùng Quân đoàn 4 tiếp tục tiêu diệt, đánh chiếm yếu khu Trảng Bom, Biên Hòa và đánh thẳng vào Sài Gòn.

Đêm 30/4/1975, giữa hiên Dinh Độc Lập, hai vị tướng Hoàng Cầm và Hoàng Thế Thiện ngồi bên nhau không ngủ được vì niềm vui chiến thắng. Muỗi bay vo ve, Hoàng Cầm đùa: “Muỗi Sài Gòn ghê quá anh ơi!”. Cả hai cùng bật cười – nụ cười của những người chiến thắng, sau bao năm tháng vào sinh ra tử.

Được biết, Hoàng Thế Thiện vốn là bạn chiến đấu với Hoàng Cầm từ thời ở chiến khu Việt Bắc, cùng tham gia Chiến dịch Điện Biên Phủ. Về sau hai ông sát cánh thành lập và chỉ huy Sư đoàn 9 chủ lực đầu tiên của Nam Bộ, mà Hoàng Cầm là Tư lệnh còn Hoàng Thế Thiện là phó chính uỷ kiêm Chủ nhiệm Chính trị. Giữa hai chiến tướng có rất nhiều kỷ niệm của những năm tháng vào sinh ra tử ở hai đầu đất nước. Đặc biệt, cả hai ông đều rất yêu thích văn chương và thỉnh thoảng cũng "xuất khẩu thành thơ".

Từ vị tướng trận mạc đến người chiến sĩ thời bình

Sau ngày thống nhất, Thiếu tướng Hoàng Thế Thiện tiếp tục cống hiến trong thời bình, giữ nhiều trọng trách: Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Thứ trưởng Bộ Nội vụ kiêm Tổng cục trưởng Tổng cục Xây dựng Kinh tế, rồi Chính ủy Bộ đội Biên phòng. Dù ở cương vị nào, ông vẫn giữ lối sống giản dị, liêm khiết, mẫu mực của người lính Cụ Hồ. Ông đặc biệt quan tâm đến công tác “đền ơn đáp nghĩa”, giúp thương binh, liệt sĩ và trẻ em mồ côi – những nạn nhân của chiến tranh. Ông từng nói với đồng nghiệp: “Làm được điều gì khiến thương binh và thân nhân liệt sĩ hạnh phúc – đó là phần thưởng lớn nhất của chúng ta.”Với trái tim nhân hậu ấy, ông được Tổ chức Làng Trẻ em SOS Quốc tế trao Giải thưởng Kim vàng danh dự – minh chứng cho tình yêu con người sâu sắc của một vị tướng.

Từ năm 1978 đến 1982, Thiếu tướng Hoàng Thế Thiện là Trưởng đoàn Chuyên gia Quân sự Việt Nam tại Campuchia, trực tiếp giúp nhân dân Campuchia hồi sinh sau họa diệt chủng. Ông là người đầu tiên trong lịch sử được Quốc vương Campuchia truy tặng Huân chương Hoàng gia Sahametrei hạng Nhất, ghi nhận công lao to lớn trong việc hồi sinh đất nước Chùa Tháp

Ngọn lửa không bao giờ tắt

Thiếu tướng Hoàng Thế Thiện qua đời năm 1995, để lại niềm tiếc thương sâu sắc. Năm 2012, Nhà nước truy tặng ông danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân, và đến năm 2025, Chủ tịch nước ký Quyết định chính thức truy tặng danh hiệu Anh hùng LLVTND cho ông – người đã cống hiến trọn đời cho dân tộc. Gia đình ông đã hiến tặng bằng và huy hiệu Anh hùng cho Bảo tàng Chiến dịch Hồ Chí Minh, như một cách trao gửi ngọn lửa truyền thống cho các thế hệ sau.

Với 73 tuổi đời, 50 tuổi Đảng, hơn 55 năm hoạt động cách mạng, Thiếu tướng Hoàng Thế Thiện – người chiến sĩ “đi suốt ba cuộc chiến tranh vệ quốc”, người thắp sáng lý tưởng cách mạng và lòng nhân ái – mãi là ngọn lửa không bao giờ tắt. Ngọn lửa ấy vẫn đang soi sáng bước chân của lớp trẻ hôm nay, nhắc nhở chúng ta rằng: “Giá trị của cuộc sống không nằm ở những gì ta có, mà ở những gì ta cống hiến cho Tổ quốc, cho nhân dân.”