Thiếu tướng Lê Mã Lương – Người anh hùng mang trọn trái tim với lịch sử dân tộc
"Cuộc đời đẹp nhất là trên trận tuyến đánh quân thù." Câu nói bất hủ ấy đã trở thành lý tưởng sống của biết bao thế hệ thanh niên Việt Nam. Người nói câu nói ấy chính là Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lê Mã Lương – người chiến sĩ từng chiến đấu giữa chiến trường Trị Thiên khốc liệt, để rồi sau chiến tranh lại dành trọn cuộc đời gìn giữ những trang sử hào hùng của dân tộc.
Sinh ra trong thời kỳ đất nước còn chìm trong khói lửa chiến tranh, Lê Mã Lương sớm bước vào quân ngũ với khát vọng bảo vệ độc lập dân tộc. Những năm tháng chiến đấu trên chiến trường Quảng Trị – Trị Thiên đã hun đúc nên một người lính gan dạ, nhiều lần lập chiến công xuất sắc. Trong suốt quá trình chiến đấu, ông bị thương ba lần, mất một bên mắt nhưng chưa bao giờ lùi bước trước gian khổ, hiểm nguy.
Trên chiến trường ác liệt, giữa bom rơi đạn nổ, ông đã để lại câu nói trở thành biểu tượng của tuổi trẻ Việt Nam:
"Cuộc đời đẹp nhất là trên trận tuyến đánh quân thù."
Không chỉ là lời tuyên ngôn của một người lính, đó còn là tinh thần sẵn sàng cống hiến, hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Sau ngày đất nước thống nhất, Lê Mã Lương tiếp tục phục vụ trong Quân đội Nhân dân Việt Nam và được phong tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Trên cương vị Giám đốc Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, ông dành nhiều năm tâm huyết cho công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản lịch sử quân sự của dân tộc.
Ông luôn trăn trở rằng lịch sử không chỉ nằm trong những hiện vật trưng bày mà còn hiện hữu trên từng mảnh đất, từng chiến trường, từng di tích của Tổ quốc. Chính vì vậy, ông cùng các cộng sự không quản ngại khó khăn, nhiều lần trở lại Quảng Trị, Điện Biên, Bạch Đằng, Khe Sanh hay tuyến đường Trường Sơn để khảo sát, phục dựng và tôn tạo các di tích lịch sử.
Đối với ông, mỗi địa danh đều chứa đựng sự hy sinh của biết bao đồng bào, chiến sĩ và cần được gìn giữ như một phần ký ức thiêng liêng của dân tộc.
Một trong những điều khiến Thiếu tướng Lê Mã Lương luôn day dứt là sự hy sinh của đồng đội trên chiến trường Quảng Trị. Sáu năm chiến đấu nơi "tọa độ lửa" đã để lại trong ông những ký ức không thể nào quên về Cồn Tiên, Dốc Miếu, Khe Sanh, sông Thạch Hãn hay Thành cổ Quảng Trị.
Ông từng nhiều lần vận động xây dựng tượng đài tưởng niệm Trung đội Anh hùng Mai Quốc Ca, nơi 19 chiến sĩ đã anh dũng hy sinh trong trận chiến giữ cầu Quảng Trị năm 1972. Dù không có kinh phí từ ngân sách, ông vẫn cùng đồng đội kiên trì vận động các doanh nghiệp, cựu chiến binh và những tấm lòng tri ân để công trình được hoàn thành.
Đối với ông, tri ân người đã ngã xuống không chỉ là trách nhiệm mà còn là bổn phận của những người còn sống.
Không chỉ dành tình yêu cho lịch sử, Thiếu tướng Lê Mã Lương còn là người luôn trăn trở về cách đưa lịch sử đến gần hơn với thế hệ trẻ. Ông là một trong những người đề xuất đổi tên Bảo tàng Quân đội thành Bảo tàng Lịch sử Quân sự Việt Nam, nhằm phản ánh đầy đủ chiều dài hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc.
Ông cũng là người khởi xướng nhiều ý tưởng đổi mới hoạt động bảo tàng theo hướng hiện đại, sinh động và gần gũi hơn với công chúng. Theo ông, một bảo tàng không chỉ lưu giữ hiện vật mà phải kể được câu chuyện lịch sử, để mỗi người khi bước vào đều nhìn thấy hình ảnh quê hương, gia đình và cha ông mình trong đó.
Ông từng chia sẻ rằng:
"Làm bảo tàng mà thờ ơ, không chịu tìm tòi, học hỏi là có tội với cha ông, với lịch sử."
Đó cũng là quan niệm sống của người đã dành cả tuổi trẻ để chiến đấu và dành cả cuộc đời sau chiến tranh để gìn giữ ký ức dân tộc.
Từ người lính quả cảm trên chiến trường đến người "giữ hồn lịch sử" trong thời bình, Thiếu tướng Lê Mã Lương luôn là biểu tượng đẹp của tinh thần yêu nước, trách nhiệm và cống hiến. Ông không chỉ góp phần làm nên những trang sử vẻ vang của dân tộc mà còn tận tụy gìn giữ, truyền lại những giá trị ấy cho các thế hệ mai sau.
Cuộc đời của Thiếu tướng Lê Mã Lương là minh chứng cho chân lý mà chính ông đã khẳng định từ thời tuổi trẻ: "Cuộc đời đẹp nhất là trên trận tuyến đánh quân thù." Hôm nay, khi đất nước hòa bình, "trận tuyến" của ông không còn là chiến trường khói lửa mà là hành trình bảo tồn lịch sử, gìn giữ ký ức và hun đúc lòng yêu nước cho các thế hệ Việt Nam.
