Thiếu tướng Lê Trung Ngôn

Từ trí thức trẻ đến người lính công binhSinh ngày 01/02/1926 tại xã Phú Nhơn (nay là xã Tịnh Ấn, Sơn Tịnh, Quảng Ngãi), trong một gia đình Nho học giàu truyền thống yêu nước, Lê Trung Ngôn sớm tiếp thu tinh thần dân tộc và khát vọng cống hiến. Năm 1939, ông hoàn thành bậc trung học tại quê, sau đó vào Huế học tú tài. Năm 1942, với thành tích xuất sắc (đỗ hạng 5 toàn Đông Dương), ông vào Trường Cao đẳng Giao thông – Công chính ở Hà Nội.Nhưng thay vì chọn con đường an nhàn của một kỹ sư, Lê Trung Ngôn đã rẽ sang hướng khác: quay về quê hương tham gia phong trào Thanh niên cứu quốc Liên Khu 5, rồi nhập ngũ vào tháng 4/1947. Từ đây, ông gắn trọn đời mình với binh chủng Công binh – lực lượng thầm lặng nhưng có vai trò quyết định trên mọi chiến trường.Chiến trường Khu 5 – Lửa thử vàng của người chỉ huy trẻKhu 5 thời kháng chiến chống Mỹ là một trong những chiến trường khốc liệt nhất, nơi bom đạn rải xuống gần như không ngừng. Địa hình hiểm trở, khí hậu khắc nghiệt, địch liên tục càn quét, phong tỏa đường tiếp tế… tất cả đặt ra bài toán sinh tử cho lực lượng công binh. Là Chủ nhiệm Công binh Quân khu Hữu Ngạn rồi sau đó trực tiếp phụ trách công binh tại Quân khu 5, Lê Trung Ngôn đã cùng đồng đội mở hàng trăm kilômét đường chiến lược, bắc cầu, đào hầm, rà phá bom mìn… ngay dưới hỏa lực dày đặc của kẻ thù. Nhiều tuyến đường “vừa mở xong đã bị đánh phá, vừa khôi phục lại vừa chiến đấu” là minh chứng cho tinh thần kiên cường của ông và đồng đội. Sự sáng tạo trong cách tổ chức thi công ban đêm, ngụy trang công trình, tận dụng địa hình để tránh trinh sát đường không… đã giúp giữ vững mạch máu giao thông của Khu 5. Điều này bảo đảm cho vũ khí, lương thực, lực lượng từ miền Bắc và các căn cứ hậu phương kịp thời đến tiền tuyến.Trường Sơn – nơi khắc sâu dấu ấn Lê Trung NgônNăm 1969, Lê Trung Ngôn được điều động về Đoàn 559, đơn vị đảm trách tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn – Đường Hồ Chí Minh. Đây là thời điểm ác liệt nhất, khi địch huy động tối đa máy bay B-52, máy bay chiến thuật, chất độc hóa học và biệt kích nhằm cắt đứt con đường huyết mạch này. Trên cương vị Tham mưu phó Cục Tham mưu Công binh, rồi sau đó là Phó Tư lệnh Sư đoàn 473, Sư đoàn phó Sư đoàn 561, Cục phó Cục Công binh Bộ Tư lệnh 559, ông đã chỉ đạo nhiều chiến dịch mở đường xuyên rừng, vượt núi, bắc cầu qua sông sâu, suối lớn trong điều kiện bom rơi đạn nổ. Không ít lần, ông cùng đồng đội trực tiếp có mặt ở điểm nóng để khảo sát, đưa ra quyết định táo bạo nhằm rút ngắn thời gian thi công, bảo vệ an toàn cho lực lượng. Chính sự gan góc và sáng tạo đó đã giúp tuyến đường Trường Sơn, vốn được ví như “mạch máu của Tổ quốc” duy trì hoạt động liên tục cho đến ngày giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước.Từ người lính đến vị tướngSau năm 1975, ông tiếp tục gánh vác những trọng trách quan trọng: năm 1976 là Phó Tư lệnh Binh chủng Công binh. Năm 1980: Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng Binh chủng Công binh. Năm 1982: Tư lệnh Binh đoàn 11 (Bộ Quốc phòng) lực lượng công binh chủ lực trong xây dựng kinh tế quốc phòng thời bình. Năm 1985: Được phong quân hàm Thiếu tướng.Di sản của một đời cống hiếnSuốt 40 năm hoạt động cách mạng, Thiếu tướng Lê Trung Ngôn luôn là tấm gương của trí tuệ, bản lĩnh và tinh thần hy sinh. Không chỉ để lại những công trình chiến lược trên khắp các chiến trường, ông còn truyền cảm hứng cho thế hệ công binh trẻ về tinh thần “vượt khó, vượt khổ, quyết thắng”.Ông từ trần tháng 7/1986, hưởng thọ 60 tuổi, nhưng tên tuổi và những đóng góp của ông vẫn sống mãi trong lịch sử Binh chủng Công binh và trong lòng quân dân khu 5 anh hùng.