THIẾU TƯỚNG LÊ TRUNG NGÔN - NGƯỜI CHỈ HUY KIÊN CƯỜNG TRÊN TUYẾN LỬA TRƯỜNG SƠN VÀ HUYỀN THOẠI CỦA BINH CHỦNG CÔNG BINH

THIẾU TƯỚNG LÊ TRUNG NGÔN - NGƯỜI CHỈ HUY KIÊN CƯỜNG TRÊN TUYẾN LỬA TRƯỜNG SƠN VÀ HUYỀN THOẠI CỦA BINH CHỦNG CÔNG BINH

Trong những năm tháng oanh liệt của hai cuộc kháng chiến trường kỳ, lịch sử dân tộc không chỉ ghi danh những bậc tướng lĩnh xông pha nơi tiền tuyến, mà còn khắc cốt ghi tâm những người anh hùng thầm lặng “mở đường mà tiến, đánh địch mà đi”. Người chỉ huy kiên cường, mưu trí ấy chính là Thiếu tướng Lê Trung Ngôn — một trí thức yêu nước đại tài, người đã từ bỏ nhung lụa để dấn thân vào chốn bom cày đạn xới, trở thành linh hồn của lực lượng công binh trên tuyến lửa Khu 5 và đường Trường Sơn huyền thoại. Suốt 40 năm binh nghiệp, ông đã cùng đồng đội bắc cầu, xẻ núi, giữ vững mạch máu giao thông của Tổ quốc, dệt nên những thiên anh hùng ca bất tử về tinh thần thép của quân và dân ta.

Thiếu tướng Lê Trung Ngôn sinh ngày 1/2/1926 tại xã Phú Nhơn (nay là xã Tịnh Ấn, huyện Sơn Tịnh, tỉnh Quảng Ngãi) trong một gia đình Nho học giàu truyền thống yêu nước. Sớm bộc lộ tư chất thông minh xuất chúng, sau khi hoàn thành bậc trung học tại quê nhà, ông vào Huế học tú tài và xuất sắc đỗ hạng 5 toàn Đông Dương năm 1942, giành một suất vào Trường Cao đẳng Giao thông – Công chính tại Hà Nội.

Thế nhưng, giữa lúc tương lai của một kỹ sư tài danh đang rộng mở, tiếng gọi của Tổ quốc đã thức tỉnh người trí thức trẻ. Bản lĩnh của một thanh niên tự trọng không cho phép ông chọn con đường an nhàn; tháng 4/1947, ông quyết định rẽ hướng, từ bỏ bục giảng và giảng đường để gia nhập phong trào Thanh niên cứu quốc Liên Khu 5, chính thức gắn cuộc đời mình với màu áo lính công binh đầy gian khổ nhưng vô cùng vinh quang.

Bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước, chiến trường Khu 5 trở thành một trong những tọa độ khốc liệt nhất, nơi bom đạn quần nát từng tấc đất. Trên cương vị Chủ nhiệm Công binh Quân khu Hữu Ngạn rồi phụ trách công binh tại Quân khu 5, Lê Trung Ngôn đã chứng tỏ tầm vóc của một nhà kiến trúc quân sự tài ba. Dưới làn mưa bom bão đạn của kẻ thù, ông đã trực tiếp chỉ huy đồng đội mở hàng trăm kilômét đường chiến lược, rà phá hàng vạn quả bom mìn, bắc những cây cầu huyết mạch qua sông sâu, suối dữ.

Những tuyến đường “vừa mở xong đã bị đánh phá, vừa khôi phục lại vừa chiến đấu” trở thành biểu tượng cho ý chí sắt đá của ông. Bằng tư duy sáng tạo, ông đã khai sinh ra phương pháp thi công bí mật ban đêm, ngụy trang công trình xóa dấu vết trinh sát đường không, bảo đảm cho vũ khí, lương thực từ hậu phương miền Bắc kịp thời chi viện cho tiền tuyến lớn miền Nam.

Năm 1969, giữa giai đoạn cuộc chiến cam go nhất, dược sĩ Lê Trung Ngôn được điều động về Đoàn 559 — đơn vị huyền thoại đảm trách tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn. Đây là thời điểm đế quốc Mỹ điên cuồng huy động tối đa pháo đài bay B-52, chất độc hóa học và các đội biệt kích hòng chặt đứt "cuống họng" tiếp tế của ta.

Trên các cương vị Tham mưu phó Cục Tham mưu Công binh, Phó Tư lệnh Sư đoàn 473, rồi Cục phó Cục Công binh Bộ Tư lệnh 559, ông luôn có mặt ở những "tọa độ chết", những túi bom ác liệt nhất để khảo sát địa hình. Sự gan góc, can trường và những quyết định táo bạo độc đáo của ông đã giúp rút ngắn tối đa thời gian thi công, biến dãy Trường Sơn hiểm trở thành một mạng lưới giao thông thông suốt, duy trì mạch máu thông tin độc lập cho đến ngày toàn thắng 30/4/1975.

Sau ngày non sông thống nhất, người con ưu tú của Quảng Ngãi tiếp tục gánh vác những trọng trách nặng nề trong công cuộc tái thiết đất nước. Năm 1976, ông giữ chức Phó Tư lệnh Binh chủng Công binh, thăng tiến thành Phó Tư lệnh kiêm Tham mưu trưởng vào năm 1980.

Đến năm 1982, ông được tin tưởng giao trọng trách Tư lệnh Binh đoàn 11 (Bộ Quốc phòng) — lực lượng công binh chủ lực mũi nhọn trên mặt trận xây dựng kinh tế kết hợp quốc phòng thời bình. Ghi nhận những công lao to lớn và phẩm chất đại tài của ông, năm 1985, Đảng và Nhà nước đã trân trọng phong quân hàm Thiếu tướng cho người chiến sĩ mở đường năm xưa.

Tháng 7/1986, trái tim kiên cường của Thiếu tướng Lê Trung Ngôn ngừng đập ở tuổi 60, sau 40 năm hiến dâng trọn vẹn tuổi trẻ và trí tuệ cho sự nghiệp độc lập dân tộc. Ông ra đi, nhưng những tuyến đường chiến lược xuyên rừng già, những cây cầu kiên cố và những công trình quốc phòng vững chãi trải dài từ Bắc chí Nam vẫn còn mãi với thời gian như một tượng đài bất tử.

Cuộc đời Thiếu tướng Lê Trung Ngôn là bài ca rực rỡ về lòng trung thành vô hạn với Tổ quốc, là sự kết hợp hoàn hảo giữa tri thức khoa học đỉnh cao và bản lĩnh kiên cường của người lính Bộ đội Cụ Hồ. Khước từ sự an nhàn để chọn lấy gian khổ, lấy tiếng bom rền làm bạn và lấy sự thông suốt của những cung đường làm lẽ sống, ông đã để lại một di sản tinh thần vô giá, một ngọn lửa truyền cảm hứng mãnh liệt cho các thế hệ chiến sĩ công binh trẻ hôm nay và mai sau tiếp bước trên con đường dựng xây và bảo vệ đất nước