THIẾU TƯỚNG LƯƠNG SOẠN – NGƯỜI CON MIỀN NAM LÀM TƯ LỆNH BẢO VỆ LĂNG CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH

Trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam, Thiếu tướng Lương Soạn (1923–1987) là một cán bộ quân đội có quá trình hoạt động cách mạng lâu dài, từng chiến đấu ở chiến trường Trung Trung Bộ, Tây Nguyên và sau này có đóng góp quan trọng trong quá trình xây dựng Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Ông là người con của miền Nam được giao trọng trách Tư lệnh Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh trong những năm đầu công trình đi vào hoạt động.

Thiếu tướng Lương Soạn tên khai sinh là Lương Ngoan, bí danh Nguyễn Hùng, sinh tháng 2 năm 1923 tại làng Diêm Trường, phủ Tam Kỳ, nay thuộc thôn Hòa An, xã Tam Giang, huyện Núi Thành, tỉnh Quảng Nam.

Tháng 10 năm 1943, khi mới 20 tuổi, ông thoát ly gia đình, tham gia Đội du kích Vũ Hùng, tiền thân của lực lượng vũ trang Quảng Nam. Ông từng giữ chức Đội phó và trực tiếp chỉ huy đơn vị tham gia nhiều trận đánh. Trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945, ông trực tiếp chỉ huy lực lượng tham gia giành chính quyền tại huyện Quế Sơn. Tháng 9 năm 1945, khi thực dân Pháp trở lại xâm lược Nam Bộ, Lương Soạn tình nguyện nhập ngũ. Trong suốt 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp, ông liên tục chiến đấu tại chiến trường Trung Trung Bộ và Tây Nguyên, tham gia nhiều trận đánh, chiến dịch quan trọng. Có lần ông bị thương trong chiến đấu tại đồn Măng Đen ở Kon Tum, nhưng sau đó vẫn tiếp tục con đường hoạt động cách mạng.

Sau Hiệp định Genève năm 1954, Lương Soạn tập kết ra miền Bắc và công tác tại Bộ Tư lệnh Công binh, giữ chức Trưởng phòng Công trình. Sau khi được cử sang Liên Xô học tập, ông trở về nước tiếp tục công tác chuyên môn. Đặc biệt, khi Trung ương quyết định xây dựng Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông được Bộ Tư lệnh Công binh phân công tham gia chuẩn bị công trình ngay từ những ngày đầu. Ông là một trong bốn cán bộ quân đội Việt Nam tham gia đoàn làm việc với các chuyên gia Liên Xô để xây dựng dự thảo nhiệm vụ thiết kế Lăng.

Trong quá trình xây dựng Lăng, ông giữ nhiều trọng trách quan trọng, trong đó có Phó Trưởng ban Chỉ huy công trình xây dựng Lăng và tham gia chỉ đạo lực lượng lắp đặt các thiết bị kỹ thuật. Với tinh thần trách nhiệm cao, ông cùng đồng đội góp phần đưa công trình hoàn thành và khánh thành đúng dịp kỷ niệm 30 năm Cách mạng Tháng Tám và Quốc khánh 2-9 năm 1975.

Sau khi Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh được khánh thành, Bộ Tư lệnh Bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh được thành lập. Năm 1980, Lương Soạn được bổ nhiệm giữ chức Tư lệnh, đồng thời là Phó Trưởng ban Quản lý Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đến năm 1982, ông được phong quân hàm Thiếu tướng. Trên cương vị Tư lệnh, ông đặc biệt coi trọng nhiệm vụ giữ gìn lâu dài và bảo vệ tuyệt đối an toàn thi hài Chủ tịch Hồ Chí Minh, đồng thời chú trọng xây dựng đơn vị, đào tạo cán bộ và giáo dục cán bộ, chiến sĩ về tinh thần trách nhiệm.

Dù giữ cương vị cao, Lương Soạn được đồng đội nhận xét là người chất phác, gần gũi, nhiệt tình và giàu tình cảm. Ông đặc biệt quan tâm đến thế hệ trẻ. Tháng 3 năm 1985, khi đã ngoài 60 tuổi, ông vẫn tham gia hành quân dã ngoại cùng đoàn thanh niên của Bộ Tư lệnh, mang ba lô khoảng 30kg và trực tiếp động viên, chia sẻ kinh nghiệm với thế hệ trẻ. Tháng 6 năm 1987, Thiếu tướng Lương Soạn qua đời sau một thời gian lâm bệnh. Hơn 60 năm tuổi đời, trong đó có 44 năm phục vụ trong quân đội, ông đã dành trọn cuộc đời cho cách mạng, quân đội và nhiệm vụ bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh.

Thiếu tướng Lương Soạn là hình ảnh tiêu biểu của một người chiến sĩ cách mạng trưởng thành từ chiến trường, sau đó tiếp tục cống hiến trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh. Cuộc đời ông để lại bài học sâu sắc về lòng trung thành, tinh thần trách nhiệm, sự tận tụy và phong cách gần gũi với đồng chí, đồng đội. Những đóng góp của ông là một phần đáng trân trọng trong lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam và trong câu chuyện về những con người đã dành cả cuộc đời cho Tổ quốc.