Thiếu tướng Lương Văn Nho: Người Chỉ Huy Huyền Thoại Của Chiến Trường Rừng Sác

Thiếu tướng Lương Văn Nho (thường được biết đến với bí danh Hai Nhã) sinh năm 1916 tại xã Thái Hòa, huyện Tân Uyên, tỉnh Biên Hòa (nay thuộc TP Tân Uyên, tỉnh Bình Dương). Xuất thân từ một công chức có bằng Thành chung, từng phụ trách công việc kế toán và thủ quỹ tại Chợ Lớn cũng như Biên Hòa, ông sớm giác ngộ lý tưởng cách mạng và trực tiếp tham gia cướp chính quyền tại Bà Rịa trong Cách mạng Tháng Tám năm 1945.

Trong thời kỳ kháng chiến chống thực dân Pháp, đồng chí Lương Văn Nho đã kinh qua nhiều vị trí chỉ huy then chốt, từ cấp cơ sở đến Huyện đội trưởng Long Thành, Đại đội trưởng thuộc Chi đội 10, rồi Tham mưu trưởng kiêm Trung đoàn phó Trung đoàn 397 và Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 300 thuộc tỉnh Bà Chợ. Đến năm 1955, khi tập kết ra Bắc trên cương vị Tỉnh đội phó kiêm Tham mưu trưởng Tỉnh đội Bà Chợ, ông được điều động đảm nhiệm chức Chủ nhiệm Pháo binh Quân khu Hữu Ngạn.

Năm 1961, ông trở lại chiến trường miền Nam và ghi dấu ấn lớn khi trực tiếp chỉ huy U-80 – đơn vị pháo binh chủ lực đầu tiên của Miền thành lập tháng 10/1963. Dưới sự dẫn dắt của ông, trận pháo kích bất ngờ vào sân bay quân sự Biên Hòa đêm 31/10/1964 đã gây tiếng vang lớn: phá hủy và làm hư hại 59 máy bay (trong đó có 21 chiếc B-57 mới điều động), nổ tung 2 kho đạn, san phẳng hàng chục doanh trại và loại khỏi vòng chiến đấu hàng trăm binh lính đối phương.

Bước sang năm 1966, khi Đặc khu Rừng Sác được thành lập nhằm kiểm soát vùng yết hầu thủy lộ rộng hơn 60.000 ha nối Sài Gòn ra Biển Đông, ông được tin tưởng giao trọng trách Tư lệnh kiêm Chính ủy. Nhờ nắm vững địa hình sình lầy hiểm trở, ông nhanh chóng xây dựng Đoàn 10 Đặc công Rừng Sác và lập nên kỳ tích tiêu biểu vào sáng 23/8/1966: tổ chức đánh chìm tàu vận tải quân sự Baton Rouge Victory chở theo lượng lớn vũ khí, khí tài và hàng trăm phương tiện chiến tranh của Mỹ trên sông Lòng Tàu. Chiến công xuất sắc này đã mang về Huân chương Chiến công hạng Nhất cho Đặc khu Rừng Sác.

Trong những năm sau đó, ông tiếp tục giữ nhiều cương vị trọng yếu: Tư lệnh Quân khu 7 (1968 - 1971), Chỉ huy trưởng Căn cứ 20, và Phó Tham mưu trưởng Bộ đội Miền. Trong cuộc Tổng tiến công mùa Xuân năm 1975, trên cương vị Phó tham mưu trưởng Miền kiêm Phó Tư lệnh Đoàn 232, ông đã góp phần quan trọng vào thắng lợi trọn vẹn của Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử. Sau ngày hòa bình lập lại, ông cống hiến trên cương vị Phó Tư lệnh Quân khu 7 cho đến khi qua đời vào năm 1984.