THIẾU TƯỚNG NAY PHAO - NGƯỜI LÍNH TÂY NGUYÊN VÀ HẬU PHƯƠNG LẶNG LẼ MANG TÊN H’LAN

Thiếu tướng Nay Phao sinh ra trong cảnh mồ côi, lớn lên trong vòng tay chở che của dì và các sơ. Thông minh, ham học và khao khát con chữ, ông được nuôi dạy chu đáo, đến năm 1945 thì đi theo cách mạng. Ông trở thành người Tây Nguyên đầu tiên được đào tạo chính quy tại Trường Sĩ quan Lục quân I (Việt Bắc). Ở bất cứ đơn vị nào, Nay Phao đều được đồng đội yêu mến bởi sự thật thà, hiền lành nhưng cũng quyết đoán, nhanh nhạy trong chiến đấu, những phẩm chất đã hun đúc nên một vị chỉ huy bản lĩnh sau này.Cuộc gặp định mệnhTrong thời gian công tác tại Trung đoàn Thông tin 205, ông gặp H’Bhôk Byă (H’Lan), một cô gái nhỏ nhắn nhưng dũng cảm, từng được phong Dũng sĩ diệt Mỹ, vừa tham dự Festival Xô–Phi–Á tại Liên Xô, đang là sinh viên Y khoa. Sự đồng điệu về lý tưởng và khâm phục lẫn nhau đã đưa họ đến tình yêu, rồi một đám cưới giản dị năm 1968 tại Ủy ban Dân tộc, Hà Nội, do Đại tướng Võ Nguyên Giáp làm chủ hôn. Đám cưới không mâm cao cỗ đầy, chỉ vài chén trà, vài viên kẹo lạc, nhưng đầy ắp hạnh phúc.Những năm tháng chiến tranh xa cáchSau hôn lễ, niềm vui gia đình chưa trọn vẹn thì chiến tranh lại gọi. Ông đi miết vào chiến trường, bà gồng gánh nuôi con trong căn phòng tập thể nhỏ bé ở Thanh Xuân, Hà Nội. Hai người con đầu lớn lên chỉ biết mặt cha qua tấm ảnh cưới và lời kể của mẹ. Khi đất nước giải phóng, những đứa trẻ ấy tưởng rằng sẽ có cha ở bên, nhưng sự xa cách quá lâu khiến chúng rụt rè, ngơ ngác gọi ông là “chú bộ đội”. Chỉ có thời gian sau, bằng sự chăm chút ấm áp, ông mới thật sự trở thành “ba” trong trái tim các con.Người vợ âm thầm phía sauH’Lan không chỉ là một nữ dũng sĩ trên chiến trường mà còn là hậu phương bền bỉ. Bà nuôi con, giữ lửa gia đình trong những năm tháng chồng đi chiến đấu. Sau ngày hòa bình, khi ông Nay Phao tiếp tục công tác, bà âm thầm gánh vác việc nhà, dạy các con học hành, dặn dò sống có trách nhiệm. “Ở đơn vị ba là tướng, về nhà mẹ là ‘tướng’”, các con kể lại trong niềm kính trọng. Thiếu tướng Nay Phao giản dị, tháo bỏ quân phục để cùng vợ trồng rau, băm chuối nuôi lợn, tự tay đan rổ rá làm quà cho bà.Những năm tháng cuối đờiSau khi nghỉ hưu, Thiếu tướng Nay Phao bị tai biến, mất khả năng đi lại. Bà H’Lan trở thành đôi chân, đôi tay chăm sóc chồng suốt nhiều năm. Nhưng rồi chính bà lại mắc bệnh hiểm nghèo, vẫn kiên quyết từ chối ra Hà Nội chữa trị, chỉ lo “ai sẽ chăm sóc cho ba”. Đến khi ra đi, bà để lại khoảng trống không gì bù đắp trong gia đình. Hình ảnh người tướng già trên xe lăn, lặng lẽ rơi nước mắt trong ngày tiễn đưa vợ, mãi khắc vào ký ức các con. Năm 2009, ông cũng theo bà về cõi vĩnh hằng, khép lại một chuyện tình son sắt.Với các con, ba mẹ là tấm gương về tình yêu, sự dấn thân, góp phần làm nên chiến thắng của dân tộc. “Ba mẹ vẫn dõi theo từng bước chân chúng tôi”, họ chia sẻ, trong ánh mắt lấp lánh niềm tự hào.