Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy – Người trực tiếp chỉ huy chiến đấu ở Vị Xuyên

Năm 1985, khi chiến trường Vị Xuyên – Hà Tuyên ngày càng trở nên khốc liệt, Đại tá Nguyễn Đức Huy khi ấy đang giữ cương vị Phó Tham mưu trưởng Quân khu Thủ đô. Gia đình vừa mới đoàn tụ ở Hà Nội, vợ con còn nhiều khó khăn. Nhưng trước yêu cầu tăng cường cán bộ có kinh nghiệm cho mặt trận, ông hiểu rằng mình không thể đứng ngoài.

Ông bàn với vợ. Người vợ ban đầu lo lắng bởi phía sau người lính là ba người con nhỏ và cuộc sống gia đình còn thiếu thốn. Nhưng cuối cùng, bà nói với ông rằng: “Anh cứ lên đi, em ở nhà sẽ lo được. Yêu cầu của Tổ quốc cần thì phải đi.” Sau đó, ông được điều lên Quân khu 2 và trực tiếp làm Tham mưu trưởng Mặt trận Vị Xuyên.

Vị Xuyên khi ấy là một chiến trường đặc biệt ác liệt. Những điểm cao như 468, 685, 772… trở thành những tọa độ mà mỗi tấc đất đều phải đánh đổi bằng máu. Pháo binh địch bắn với cường độ rất lớn; có ngày hàng chục nghìn quả đạn pháo trút xuống trận địa. Đất đá bị cày xới, những mỏm núi bị nung đỏ, khiến chiến trường được ví như “lò vôi thế kỷ”.

Ở cương vị Tham mưu trưởng Mặt trận, Nguyễn Đức Huy không chỉ ngồi trong sở chỉ huy để nhận báo cáo. Ông trực tiếp đi kiểm tra trận địa, nắm tình hình các đơn vị, cùng cán bộ, chiến sĩ tính toán từng phương án chiến đấu, từng vị trí phòng ngự và từng cách bảo đảm lực lượng. Trong điều kiện chiến trường hiểm trở, pháo kích liên tục, công tác chỉ huy đòi hỏi sự tỉnh táo và chính xác đến từng quyết định.

Có những trận đánh mà khoảng cách giữa ta và địch chỉ vài chục mét. Những người lính trẻ phải bám trụ trong các hầm đá, chiến đấu giữa mưa pháo. Khi ra kiểm tra một trận địa, ông từng được những người lính trẻ ôm lấy và nói với ông rằng họ sẽ chiến đấu, sẽ giữ đất. Với người chỉ huy, đó không chỉ là lời động viên mà còn là trách nhiệm rất lớn: đưa ra những quyết định để đồng đội có thể giữ được từng mỏm núi, từng tấc đất và trở về sau trận đánh.

Sau nhiều năm chiến đấu, điều còn lại trong ký ức vị tướng già không phải là những con số về chiến công, mà trước hết là những người đồng đội đã nằm lại nơi biên cương. Ông nhiều lần trở lại Vị Xuyên, nhắc về những năm tháng chiến đấu và đau đáu với việc tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ. Những hồi ức được ông ghi lại trong cuốn Hồi ức chiến tranh Vị Xuyên cũng trở thành nguồn tư liệu quý để thế hệ sau hiểu hơn về cuộc chiến bảo vệ biên giới phía Bắc.

Từ người lính nhập ngũ năm 1948 đến vị tướng từng chỉ huy tại một trong những chiến trường khốc liệt nhất cuối thế kỷ XX, cuộc đời Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy gắn với nhiều chặng đường chiến đấu của đất nước. Nhưng Vị Xuyên có lẽ là một ký ức đặc biệt: nơi ông cùng những người lính của mình đã đứng trước thử thách của chiến tranh để giữ từng tấc đất biên cương.

Thông điệp:
Có những người chỉ huy được nhớ đến không phải bởi quân hàm hay chức vụ, mà bởi những năm tháng họ đã đứng cùng người lính nơi trận địa khốc liệt nhất – nơi mỗi quyết định đều gắn với sự sống còn của đồng đội và từng tấc đất Tổ quốc.