Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy và ký ức ngày 30/4

Năm nào cũng vậy, mỗi dịp kỷ niệm ngày Giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước, Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy lại tìm về những địa danh, con đường tại TP. Hồ Chí Minh từng in dấu chân bộ đội Sư đoàn 325, Quân đoàn 2 của ông khi tiến công vào giải phóng Sài Gòn-Gia Định. Dù đã ở tuổi 94, ông vẫn nhớ từng giờ, từng phút, từng cột mốc lịch sử đã gắn với đời binh nghiệp của mình.

Trong chiều dài ký ức ấy, Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy vẫn không thể nén được cảm xúc khi nhớ lại những ký ức về buổi sáng ngày 30/4/1975. Ông còn nhớ như in ngày được lệnh tiến về Sài Gòn. Tất nhiên không riêng gì ông mà tất cả cán bộ chỉ huy, chiến sĩ đều phấn khích trong niềm vui vỡ òa. Được tham gia chiến đấu giải phóng Sài Gòn là vinh dự với mỗi người lính chiến đấu vì Tổ quốc.

Gần 50 năm hoạt động trong quân ngũ, Nguyễn Đức Huy đã tham gia ba cuộc chiến chống giặc ngoại xâm (chống Pháp, chống Mỹ và chiến tranh bảo vệ biên giới phía Bắc); từ người binh nhì đến cấp tướng, từ người chiến sĩ đến cán bộ trung đội, đại đội, tiểu đoàn và cấp Quân khu. Năm nay ông đã 95 tuổi đời, 75 năm tuổi Đảng nhưng vẫn còn minh mẫn, khỏe mạnh, trí nhớ còn khá tốt. Một ngày giữa tháng 11 năm 2024, Thiếu tướng Nguyễn Đức Huy đã đến thăm, tặng sách cho lãnh đạo Bộ Tư lệnh và Bảo tàng Quân khu 2. Ông chia sẻ với chúng tôi về một kỷ niệm đáng nhớ trong cuộc đời quân ngũ của mình.

Chuyện là, ngày 15/9/1973, khi ấy ông là Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Sư đoàn 325 (Quân đoàn 2), tại cao điểm 241, mặc dù ngổn ngang những xe tăng, đạn pháo, hố bom nhưng Nguyễn Đức Huy và quân dân Quảng Trị vẫn tập trung đông đủ chào đón Chủ tịch Cu Ba Phi-đen Ca-xtơ-rô và Thủ tướng Phạm Văn Đồng đến thăm, động viên quân và dân vùng đất lửa Quảng Trị. Nguyễn Đức Huy vinh dự được thay mặt cán bộ, chiến sĩ Sư đoàn 325 báo cáo về tình hình, kết quả chiến đấu trong 81 ngày đêm giữ Thành cổ Quảng Trị; được trực tiếp bắt tay, báo cáo thành tích, kinh nghiệm chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị với Chủ tịch Phi-đen Ca-xtơ-rô và Thủ tướng Phạm Văn Đồng. Tại đây Nguyễn Đức Huy đã được nghe Chủ tịch Phi-đen Ca-xtơ-rô phát biểu: “Các đồng chí hãy mang lá cờ bách chiến bách thắng này cắm tại sào huyệt cuối cùng của quân ngụy tại Sài Gòn” và câu nói bất hủ “Vì Việt Nam, Cu Ba sẵn sàng hiến dâng cả máu của mình”. Từ lời tiên đoán và động viên đó của Chủ tịch Cu Ba như một liều thuốc tinh thần thôi thúc Nguyễn Đức Huy và các đồng đội trong quá trình chiến đấu sau này.

Trong quá trình di chuyển từ điểm cao 241 đến Đồng Hới, các đồng chí lãnh đạo đột nhiên thấy mọi người đang cáng một người bị thương, ngay lập tức Chủ tịch Phi-đen Ca-xtơ-rô và Thủ tướng Phạm Văn Đồng lệnh cho dừng xe lại và bước xuống thăm hỏi ân cần người bị thương là một phụ nữ mới 17 tuổi đang tham gia cùng đoàn viên thanh niên san lấp hố bom làm đường giao thông cho quân giải phóng tiến vào giải phóng miền Nam. Ngay tức khắc, Chủ tịch Phi- đen Ca-xtơ-rô ra lệnh cho Đại sứ Cu Ba tại Việt Nam bố trí ô tô chở nạn nhân về Vĩnh Linh cấp cứu. Cũng từ lý do này mà Chủ tịch Phi-đen Ca-xtơ-rô đã cho xây dựng tặng một bệnh viện Việt Nam – Cu Ba tại Đồng Hới, tỉnh Quảng Bình. Bức ảnh chụp Chủ tịch Phi-đen Ca- xtơ-rô bắt tay Phó Tư lệnh, Tham mưu trưởng Sư đoàn 325 Nguyễn Đức Huy giờ được lưu giữ trang trọng tại Bảo tàng lịch sử Quân sự Việt Nam và trung tâm phòng khách của Đại Sứ quán nước Cộng hòa Cu Ba tại Hà Nội.