Thiếu tướng Nguyễn Sơn (1908–1956),

Nguyễn Sơn: "Lưỡng quốc tướng quân", vị tướng tài ba của cả cách mạng Việt Nam và Trung Quốc.

Thiếu tướng Nguyễn Sơn (1908–1956), tên thật là Vũ Nguyên Bác, quê tại làng Kiêu Kỵ, huyện Gia Lâm, Hà Nội, là một nhân vật huyền thoại duy nhất trong lịch sử quân sự thế giới mang quân hàm Thiếu tướng của cả Quân đội Nhân dân Việt Nam và quân giải phóng nhân dân Trung Quốc. Với trí tuệ uyên bác, tính cách phóng khoáng và tài năng quân sự kiệt xuất, ông được tôn vinh là "Lưỡng quốc tướng quân", người đã dành trọn cuộc đời hiến dâng cho sự nghiệp cách mạng của hai dân tộc, trở thành nhịp cầu hữu nghị đặc biệt giữa Việt Nam và Trung Quốc.

Hành trình binh nghiệp của Nguyễn Sơn là một bản anh hùng ca xuyên biên giới. Tại Trung Quốc, ông là người Việt Nam duy nhất đã đi hết cuộc Vạn lý trường chinh gian khổ, trải qua những thử thách khắc nghiệt nhất của cách mạng Trung Hoa và từng giữ những chức vụ quan trọng trong quân đội bạn. Khi trở về Việt Nam vào năm 1945 theo lời gọi của Chủ tịch Hồ Chí Minh, ông đã mang những kinh nghiệm tác chiến quý báu để xây dựng lực lượng vũ trang non trẻ. Trên cương vị Tư lệnh kiêm Chính ủy Chiến khu 4 và Chiến khu 5, ông đã biến vùng đất Liên khu 4 thành một pháo đài kháng chiến vững chắc, đồng thời là người có công lớn trong việc thành lập các trường quân sự, đào tạo nên hàng thế hệ cán bộ chỉ huy tài năng cho quân đội ta.

Không chỉ là một nhà chiến lược quân sự sắc sảo với tư duy tác chiến độc lập, táo bạo, Nguyễn Sơn còn là một nhà văn hóa, một diễn giả cuốn hút với kiến thức sâu rộng về văn học và nghệ thuật. Ông quan niệm người tướng giỏi không chỉ biết đánh trận mà còn phải biết thu phục lòng người bằng văn hóa và đạo đức. Dù cuộc đời ông khép lại ở tuổi 48 vì căn bệnh hiểm nghèo, nhưng di sản mà "Thiết huyết đại tướng" Nguyễn Sơn để lại vẫn mãi tỏa sáng. Ông là biểu tượng của một trí tuệ vượt thời đại, một nhân cách lớn bước ra từ khói lửa chiến tranh với tầm vóc quốc tế, người đã dùng cuộc đời mình để viết nên những trang sử vẻ vang cho cả hai đất nước mà ông hằng yêu dấu.

50. Hoàng Văn Thụ: Nhà lãnh đạo kiên trung, trước khi bị hành quyết vẫn hiên ngang diễn thuyết về thắng lợi của cách mạng.

Hoàng Văn Thụ (1909–1944), người con ưu tú của dân tộc Tày, sinh ra tại xã Nhân Lý, huyện Văn Uyên (nay thuộc huyện Văn Lãng), tỉnh Lạng Sơn, là một trong những nhà lãnh đạo tiền bối xuất sắc của Đảng Cộng sản Đông Dương. Với tư cách là Bí thư Ban cán sự Đảng tỉnh Lạng Sơn và sau này là Ủy viên Thường vụ Trung ương Đảng, ông đã có công lao to lớn trong việc xây dựng phong trào cách mạng ở vùng biên giới phía Bắc và củng cố căn cứ địa Bắc Sơn - Võ Nhai. Cuộc đời ông là một bản anh hùng ca về lòng tận trung với nước, một khí tiết hiên ngang trước họng súng quân thù mà cho đến nay vẫn còn vang vọng như một biểu tượng bất khuất của người chiến sĩ cộng sản.

Bị thực dân Pháp bắt giữ tại Hà Nội vào cuối năm 1943, Hoàng Văn Thụ đã trải qua những trận đòn tra tấn dã man trong nhà tù Hỏa Lò nhưng kẻ thù không thể khuất phục được ý chí thép của người chiến sĩ cách mạng. Đỉnh cao của tinh thần quả cảm diễn ra vào rạng sáng ngày 24 tháng 5 năm 1944 tại pháp trường Tương Mai. Trước khi bị hành quyết, với thái độ bình thản và đôi mắt sáng quắc, ông đã từ chối bịt mắt để nhìn thẳng vào quân thù. Giữa không gian tĩnh lặng của pháp trường, ông đã biến nơi đây thành một diễn đàn cách mạng, hiên ngang diễn thuyết về sự sụp đổ tất yếu của chủ nghĩa thực dân và thắng lợi cuối cùng của cuộc kháng chiến giành độc lập dân tộc.

Lời hô "Việt Nam độc lập muôn năm!" cùng bài thơ "Nhắn bạn" viết trong lao tù đã trở thành di chúc tinh thần vô giá, hun đúc thêm ngọn lửa đấu tranh cho hàng vạn đồng bào. Sự hy sinh của Hoàng Văn Thụ ở tuổi 35 không phải là sự kết thúc, mà là một sự hóa thân vào hồn thiêng sông núi, tiếp thêm sức mạnh cho cuộc Tổng khởi nghĩa tháng Tám sau đó một năm. Hình ảnh vị lãnh đạo trẻ tuổi đứng hiên ngang giữa khói súng pháp trường, dùng những giây phút cuối cùng của cuộc đời để khẳng định niềm tin vào ngày mai tươi sáng, mãi mãi là một nốt nhạc bi tráng trong bản hùng ca giải phóng dân tộc Việt Nam.