Thiếu tướng Nguyễn Thị Định (Cô Ba Định)

Lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam trong thế kỷ XX là một bản anh hùng ca được viết lên bằng máu, nước mắt và ý chí kiên cường không khuất phục. Nếu lịch sử thế giới từng nghiêng mình trước những nữ vĩ nhân kiệt xuất, thì tại Việt Nam, danh xưng “Bà Trưng, Bà Triệu” đã trở thành biểu tượng truyền đời cho khí chất “Giặc đến nhà đàn bà cũng đánh”. Kế thừa truyền thống oai hùng đó, trong những năm tháng kháng chiến chống Mỹ cứu nước, lịch sử dân tộc đã ghi nhận một nhân chứng lịch sử, một biểu tượng vĩ đại của phụ nữ miền Nam tay không đánh giặc: Thiếu tướng Nguyễn Thị Định – người thủ lĩnh kiên cường của “Đội quân tóc dài” huyền thoại.

Sinh năm 1920 tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre, cuộc đời của Nữ tướng Nguyễn Thị Định, hay còn được nhân dân kính trọng gọi bằng cái tên trìu mến "Cô Ba Định", gắn liền trọn vẹn với những khúc tráng ca của cách mạng miền Nam. Khác với những nhân chứng chỉ đứng quan sát sự kiện, Cô Ba Định là người trực tiếp hòa mình vào dòng chảy khốc liệt của chiến tranh, lấy chính thanh xuân, hạnh phúc cá nhân và sinh mệnh của mình để kiến tạo nên lịch sử. Giác ngộ cách mạng từ năm 16 tuổi, bà sớm nếm trải sự tàn bạo của chế độ thực dân khi bị đày ra nhà tù Bà Rá (Sông Bé). Nỗi đau tột cùng khi người chồng hy sinh tại nhà tù Côn Đảo, cùng sự xót xa khi phải xa cách đứa con trai mới bảy tháng tuổi, không làm người phụ nữ ấy gục ngã. Ngược lại, những bi kịch cá nhân đó đã hóa thành ngọn lửa căm thù ngùn ngụt, nung nấu ý chí chiến đấu để giải phóng quê hương.

Dấu ấn lịch sử rực rỡ và bi tráng nhất gắn liền với tên tuổi của Nguyễn Thị Định chính là phong trào Đồng Khởi năm 1960. Trong bối cảnh chính quyền Ngô Đình Diệm lê máy chém đi khắp miền Nam với đạo luật 10/59 tàn bạo, cách mạng miền Nam đứng trước tình thế "ngàn cân treo sợi tóc". Ngày 17/1/1960, dưới sự lãnh đạo trực tiếp của bà, nhân dân ba xã Định Thủy, Bình Khánh, Phước Hiệp (huyện Mỏ Cày, Bến Tre) đã đồng loạt nổi dậy phất cờ khởi nghĩa. Bằng sự mưu trí và dũng cảm tột độ, bà đã khởi xướng và lãnh đạo một lực lượng đấu tranh đặc biệt – “Đội quân tóc dài”. Đây là minh chứng lịch sử sống động và độc đáo chưa từng có trong từ điển quân sự thế giới: một đạo quân toàn phụ nữ, không được trang bị vũ khí tối tân, chỉ với đòn gánh, tay nải và lòng quả cảm, sử dụng phương châm "ba mũi giáp công" (chính trị, quân sự, binh vận) để tiến công trực diện vào đồn bốt, phá vỡ bộ máy kìm kẹp của địch. Từ Bến Tre, ngọn lửa Đồng Khởi bùng lên như vũ bão, lan rộng ra khắp miền Nam, làm phá sản hoàn toàn chiến lược chiến tranh đơn phương của đế quốc Mỹ.

Không chỉ là một nhà tổ chức quần chúng tài ba, bà còn là một vị tướng lĩnh quân sự xuất sắc, sắc sảo. Năm 1965, bà giữ chức Phó Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam Việt Nam. Năm 1974, bà được phong hàm Thiếu tướng. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng tự hào ngợi khen: “Phó Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam là cô Nguyễn Thị Định. Cả thế giới chỉ nước ta có vị tướng quân gái như vậy. Thật là vẻ vang cho miền Nam, cho cả dân tộc ta”. Lời khẳng định ấy của Bác Hồ chính là bản đánh giá lịch sử chân thực, tự hào và chính xác nhất về những cống hiến vĩ đại của bà.

Qua việc tìm hiểu về cuộc đời của Thiếu tướng Nguyễn Thị Định, tôi nhận thức sâu sắc rằng lịch sử không phải là những trang sách xa vời hay những con số thống kê khô khan. Lịch sử là sự hy sinh hiện hữu của những người mẹ mất con, những người vợ mất chồng; là nhịp đập của trái tim yêu nước kiên trung; là những giọt mồ hôi, nước mắt và máu đã thấm đẫm mảnh đất quê hương để đổi lấy nền độc lập.

Là một sinh viên đang được sống, học tập và phát triển trong thời đại hòa bình, tôi càng ý thức rõ hơn bao giờ hết trách nhiệm của mình. Sự hy sinh của thế hệ Cô Ba Định và hàng vạn anh hùng liệt sĩ khác là quá lớn lao, đòi hỏi thế hệ trẻ chúng tôi phải không ngừng nỗ lực rèn luyện, dùng tri thức làm vũ khí, dùng tinh thần đổi mới sáng tạo để xây dựng và bảo vệ đất nước. Gìn giữ và phát huy tinh thần "Đồng Khởi" bất diệt ấy chính là cách thiết thực nhất để chúng ta tri ân những thế hệ đi trước, vững bước đưa hình hài Tổ quốc vươn ra biển lớn.