Thiếu Tướng Nguyễn Thị Định: Người Đặt Nền Móng Cho Cuộc Đồng Khởi Và Nữ Tướng Anh Hùng Của Dân Tộc
Thiếu tướng Nguyễn Thị Định (1920 – 1992), còn gọi là Ba Định, Bích Vân, sinh ra tại xã Lương Hòa, huyện Giồng Trôm, tỉnh Bến Tre. Bà tham gia cách mạng từ năm 1936 và vinh dự kết nạp vào Đảng Cộng sản tháng 10/1938.
Cuộc đời gian lao và kiên cường
Chịu đựng mất mát: Tháng 10/1939, chồng bà bị địch bắt và hy sinh ngoài Côn Đảo. Năm 1940, bà cùng con nhỏ bị mật thám bắt, gửi con về quê rồi bị đày ra nhà tù Bà Rá.
Mở đường Hồ Chí Minh trên biển: Tháng 8/1945, bà lãnh đạo quần chúng giành chính quyền tại Bến Tre. Tháng 3/1946, bà ra Bắc gặp Chủ tịch Hồ Chí Minh xin viện trợ và trực tiếp chỉ đạo chuyến tàu vận chuyển 12 tấn vũ khí vào Nam.
Gia tăng uy tín: Giai đoạn 1947–1952, bà đảm nhiệm các chức vụ Tỉnh ủy viên, Đoàn trưởng Phụ nữ cứu quốc tỉnh Bến Tre, Phó Bí thư rồi Bí thư Huyện ủy Mỏ Cày.
Dấu ấn cuộc Đồng khởi Bến Tre
Khởi xướng "Đồng khởi": Cuối năm 1959, trên cương vị Phó Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre, bà tiếp thu Nghị quyết 15, chính thức dùng khái niệm "Đồng khởi" và trực tiếp chỉ đạo đợt 1 nổ ra ngày 17/1/1960.
Chiến lược "Ba mũi giáp công": Cuộc khởi nghĩa sinh ra "Đội quân tóc dài" huyền thoại cùng chiến thuật kết hợp chính trị, vũ trang và binh vận, lan rộng ra khắp miền Nam.
Nữ tư lệnh tài ba: Bà giữ chức Bí thư Tỉnh ủy Bến Tre (4/1960), Hội trưởng Hội Liên hiệp Phụ nữ giải phóng miền Nam và Phó Tư lệnh Quân giải phóng miền Nam (1965). Năm 1974, bà được phong quân hàm Thiếu tướng.
Đóng góp giai đoạn sau năm 1975
Lãnh đạo cấp cao: Sau ngày thống nhất, bà giữ nhiều chức vụ quan trọng: Thứ trưởng Bộ Thương binh và Xã hội, Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (1982), Phó Chủ tịch Hội đồng Nhà nước (1987–1992), Ủy viên Trung ương Đảng các khóa IV, V, VI và Đại biểu Quốc hội khóa VI, VII, VIII.
Tôn vinh và di sản: Bà qua đời ngày 26/8/1992. Với những cống hiến to lớn, bà được nhận Giải thưởng Hòa bình quốc tế Lênin (1968), Huân chương Hồ Chí Minh, truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân (1995). Tên bà được đặt cho nhiều đường phố, trường học, học bổng và Khu lưu niệm tại Bến Tre.
