THIẾU TƯỚNG NGUYỄN VĂN BÉ – NGƯỜI CON CỦA ĐẤT TRÀ VINH ANH HÙNG

Trong buổi chiều yên bình của miền quê Càng Long hôm nay, ít ai có thể hình dung rằng nơi mảnh đất yên ả ấy từng một thời dậy sóng – nơi ấy, đã sản sinh ra một người con ưu tú của quê hương Trà Vinh, người đã gắn trọn đời mình với lý tưởng cách mạng, với những năm tháng lửa đạn oanh liệt: Thiếu tướng Nguyễn Văn Bé (11-11-1946 – 2024).

Nguyễn Văn Bé sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo nhưng có truyền thống yêu nước và cách mạng ở xã Phương Thạnh, huyện Càng Long, tỉnh Trà Vinh. Khi ông vừa cất tiếng khóc chào đời, quê hương đã chìm trong khói lửa kháng chiến chống thực dân Pháp. Những câu chuyện về trận Cả Chương (1946), trận La Bang (1948)… đã in sâu trong tâm trí cậu bé Bé, khơi dậy trong lòng cậu niềm tự hào và ý chí quật cường của người dân Nam Bộ “thà hy sinh tất cả chứ nhất định không chịu mất nước”.

Năm 14, 15 tuổi – cái tuổi mà nhiều người vẫn còn cắp sách đến trường – Nguyễn Văn Bé đã tham gia công tác quân báo tại địa phương, làm nhiệm vụ liên lạc, quan sát địch, chuyển tin cho các đơn vị du kích. Sự gan dạ, nhanh trí và tinh thần cách mạng sớm bộc lộ trong con người cậu thiếu niên ấy.

Tháng 1 năm 1962, khi mới chưa tròn 16 tuổi, Nguyễn Văn Bé xung phong nhập ngũ, trở thành chiến sĩ của Đại đội 20, Tiểu đoàn Tây Đô (Cần Thơ). Từ đó, con đường binh nghiệp của ông bắt đầu gắn liền với những năm tháng gian khổ, hào hùng của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Chỉ hai năm sau, Nguyễn Văn Bé được điều về Tiểu đoàn T70, Quân khu 9, rồi lần lượt đảm nhận các chức vụ Tiểu đội trưởng, Trung đội trưởng, Đại đội trưởng thuộc Tiểu đoàn 8, Trung đoàn 3, Sư đoàn 9 – Bộ Chỉ huy Miền. Trong những năm ấy, ông trực tiếp chỉ huy và chiến đấu ở nhiều chiến trường ác liệt như Chi khu Vĩnh Thuận (Rạch Giá), Lộc Ninh, Bù Đốp, Chiến khu Đ…
Chính trong thời gian này, người chiến sĩ trẻ Trà Vinh đã lập nên chiến công đặc biệt: trực tiếp bắn rơi tại chỗ hai máy bay địch, gồm một chiếc trực thăng và một chiếc F105. Với thành tích đó, ông được phong tặng danh hiệu cao quý “Dũng sĩ diệt máy bay” – một biểu tượng sáng ngời của tinh thần kiên cường, gan dạ.

Sau những năm tháng chiến đấu, Nguyễn Văn Bé được cử đi học tại Trường Quân chính Miền (H13) rồi Học viện Quân sự Cao cấp (nay là Học viện Quốc phòng). Trong quá trình học tập, ông không chỉ trau dồi kiến thức quân sự mà còn được rèn luyện bản lĩnh chính trị vững vàng, trở thành một cán bộ chỉ huy có tầm nhìn chiến lược.
Ngày 13-4-1966, ông vinh dự đứng vào hàng ngũ của Đảng Lao động Việt Nam (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam) – một dấu mốc thiêng liêng mà suốt cuộc đời, ông luôn tự hào và giữ trọn lời thề của người đảng viên.

Từ năm 1971 đến 1975, Nguyễn Văn Bé trở thành Giáo viên Trường Sĩ quan Lục quân 1, góp phần đào tạo lớp sĩ quan trẻ cho cuộc Tổng tiến công và nổi dậy mùa Xuân năm 1975. Khi cả dân tộc vùng dậy, ông vừa là người thầy, vừa là người lính sẵn sàng trở lại chiến trường nếu Tổ quốc cần.

Sau ngày miền Nam hoàn toàn giải phóng, Thiếu tá Nguyễn Văn Bé tiếp tục công tác trong Quân đội nhân dân Việt Nam. Từ năm 1975 đến 1981, ông là Phó Chỉ huy trưởng Ban Chỉ huy quân sự Quận 3, TP. Hồ Chí Minh. Năm 1979, ông lại lên đường đi học tại Học viện Quân sự Cao cấp – chuẩn bị cho chặng đường chỉ huy lâu dài.

Từ 1981 đến 1990, ông lần lượt đảm nhiệm các chức vụ quan trọng: Tham mưu phó Sư đoàn 302, Trung đoàn trưởng Trung đoàn 88, Sư đoàn phó rồi Sư đoàn trưởng Sư đoàn 302 – đơn vị nổi tiếng trong nghĩa vụ quốc tế tại Campuchia.
Trong những năm tháng gian khổ ấy, ông cùng đồng đội chiến đấu trên đất bạn, tham gia tiêu diệt căn cứ Tà Tum – S3, Phnôm Chát, xây dựng tuyến phòng thủ biên giới, giúp đỡ lực lượng vũ trang và nhân dân Campuchia thoát khỏi họa diệt chủng. Chính tại chiến trường này, tên tuổi Nguyễn Văn Bé gắn liền với Sư đoàn 302 – Sư đoàn anh hùng, một biểu tượng của tinh thần quốc tế vô sản cao cả.

Từ năm 1990, ông trở về nước, được bổ nhiệm làm Phó Tham mưu trưởng Quân khu 7, rồi Phó Tư lệnh – Tham mưu trưởng Quân khu 7 (1995–2000). Với tinh thần đổi mới và tầm nhìn sâu rộng, Thiếu tướng Nguyễn Văn Bé đã cùng Đảng ủy – Bộ Tư lệnh Quân khu lãnh đạo các đơn vị củng cố khu vực phòng thủ, xây dựng lực lượng vũ trang vững mạnh toàn diện, góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trên địa bàn chiến lược phía Nam.
Ngày 28-10-1994, ông được thăng quân hàm Thiếu tướng, ghi nhận những cống hiến xuất sắc trong suốt chặng đường binh nghiệp.

Năm 2007, sau hơn 47 năm cống hiến, Thiếu tướng Nguyễn Văn Bé nghỉ hưu theo chế độ. Nhưng “người lính năm xưa” vẫn chưa bao giờ rời xa Tổ quốc. Ông tiếp tục tham gia công tác đoàn thể, là Phó Chủ tịch Hội Cựu chiến binh TP. Hồ Chí Minh, Ủy viên Thường vụ Đảng đoàn Hội CCB Việt Nam, và Đại biểu Quốc hội khóa XII.
Dù ở đâu, ông vẫn giữ phong cách giản dị, thẳng thắn, sống nghĩa tình, chân thành, luôn gần gũi với đồng chí, đồng đội và nhân dân.

Cả cuộc đời ông là minh chứng cho một con người kiên trung, một người chiến sĩ cộng sản mẫu mực – luôn trung thành tuyệt đối với Đảng, với Tổ quốc và nhân dân. Những chiến công, những năm tháng kháng chiến gian khổ và những đóng góp thầm lặng của ông đã trở thành một phần ký ức hào hùng của quê hương Trà Vinh, của lực lượng vũ trang Quân khu 7, và của một thời hoa lửa không thể nào quên.

Thiếu tướng Nguyễn Văn Bé – người con của đất Trà Vinh kiên trung – đã ra đi, nhưng tên tuổi và tinh thần của ông sẽ mãi sống cùng non sông, cùng những người lính hôm nay đang tiếp bước con đường mà ông đã đi, giữ trọn lời thề thiêng liêng của người chiến sĩ Cụ Hồ.