Thiếu tướng Phạm Bân - tấm gương về một cán bộ quân sự cống hiến vẹn toàn cho cách mạng
“Cuộc đời của Thiếu tướng Phạm Bân là cuộc đời của một cán bộ quân sự gương mẫu "có lệnh là đi, đi bất cứ nơi đâu" khi Tổ quốc cần, không nề hà gian khổ, hy sinh, lấy nhiệm vụ làm cái đích của đời mình, cống hiến vẹn toàn khả năng, sức lực cho cách mạng”.
Nhận xét ấy của Đại tướng Chu Huy Mân, nguyên Ủy viên Bộ Chính trị, nguyên Phó chủ tịch Hội đồng Nhà nước, nguyên Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị, được đúc rút từ nhiều lần tiếp xúc, làm việc với Thiếu tướng, Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Bân trong những năm tháng ác liệt ở chiến trường Khu 5. Đó không chỉ là đánh giá của một vị tướng dày dạn trận mạc đối với một cán bộ cấp dưới, mà còn là sự khái quát súc tích về cả một cuộc đời binh nghiệp gắn liền với gian khổ, hy sinh và tinh thần tận hiến trọn vẹn cho sự nghiệp cách mạng.Từ quê hương Điện Bàn đến con đường cách mạngThiếu tướng Phạm Bân sinh ngày 5-1-1930 trong một gia đình đông con tại xã Điện Nam, huyện Điện Bàn, tỉnh Quảng Nam (nay là phường Điện Bàn Đông, TP Đà Nẵng). Những năm tháng thiếu niên của Phạm Bân gắn liền với phong trào đấu tranh của nhân dân Quảng Nam - Đà Nẵng. Từ vai trò một đội viên đội du kích, ông sớm bộc lộ tinh thần dấn thân và ý chí kiên cường. Năm 1946, khi cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp bước vào giai đoạn ác liệt, Phạm Bân nhập ngũ, trực tiếp tham gia nhiều trận đánh trên địa bàn Quảng Nam - Đà Nẵng. Đây chính là những trải nghiệm đầu tiên rèn giũa bản lĩnh người lính, hun đúc tinh thần chịu đựng gian khổ và ý chí không lùi bước trước thử thách.
Đồng chí Phạm Bân (thứ tư, từ trái sang) kiểm tra thực tế trên thao trường.Tháng 5-1955, ông tập kết ra Bắc, bắt đầu giai đoạn công tác, học tập và rèn luyện trong môi trường Quân đội. Trên cương vị Đại đội trưởng rồi Tiểu đoàn trưởng công binh của Sư đoàn 324, Phạm Bân không ngừng học hỏi, tích lũy kinh nghiệm thực tiễn. Sau đó, ông được cử đi học tại Trường Văn hóa Quân đội và Học viện Tăng - Thiết giáp Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc. Quá trình đào tạo bài bản này đã tạo nền tảng quan trọng để ông phát triển tư duy chỉ huy, nắm vững kỹ chiến thuật.Cuối năm 1964, sau khi hoàn thành khóa học và trở về nước, Phạm Bân được điều động về công tác tại Binh chủng Tăng thiết giáp, lần lượt đảm nhiệm các chức vụ từ Tiểu đoàn trưởng đến Trợ lý chiến thuật Phòng Tham mưu Bộ tư lệnh Tăng thiết giáp. Đây là giai đoạn ông trực tiếp tham gia xây dựng, huấn luyện lực lượng xe tăng trong điều kiện đất nước bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ ngày càng ác liệt.Người chỉ huy nêu gương bằng hành độngTrong mắt đồng chí, đồng đội, thời gian công tác tại đơn vị tăng - thiết giáp đã khắc họa rõ nét hình ảnh Phạm Bân như một tấm gương sáng về lòng kiên định, nghị lực phi thường và tinh thần chịu đựng gian khổ. Năm 1965, trên cương vị Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 202 xe tăng, Bộ tư lệnh Tăng thiết giáp, ông được giao nhiệm vụ huấn luyện, đào tạo kíp xe tăng để chuẩn bị cho những nhiệm vụ chiến đấu lớn sắp tới.Trong điều kiện huấn luyện khẩn trương, yêu cầu cao, trang bị, cơ sở vật chất thiếu thốn, Phạm Bân luôn trực tiếp bám sát bộ đội, vừa huấn luyện chuyên môn, vừa chú trọng rèn luyện ý chí, thể lực cho cán bộ, chiến sĩ. Với ông, huấn luyện không chỉ là truyền đạt kỹ thuật, chiến thuật, mà còn là quá trình tôi luyện bản lĩnh, ý chí, chuẩn bị tâm thế sẵn sàng chấp nhận gian khổ, hy sinh.
Đồng chí Phạm Bân cùng đoàn cán bộ Sư đoàn 2 ra thăm miền Bắc năm 1970, tại Hà Nội. Trong ảnh: Đồng chí Phạm Bân đứng hàng đầu, thứ nhất, từ trái sang. Đầu năm 1966, sau khi khóa huấn luyện hoàn tất, đơn vị được lệnh tách ra thành lập tiểu đoàn mới, chuẩn bị hành quân vào Nam chiến đấu. Phạm Bân được điều làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 4 xe tăng, trực tiếp chỉ huy huấn luyện thể lực, hành quân đường dài, mang vác nặng, đồng thời huấn luyện kỹ - chiến thuật đặc công đánh chiếm căn cứ xe tăng - thiết giáp của địch, chuẩn bị cho chặng đường vượt Trường Sơn đầy gian nan. Ông nói với đồng đội: “Phải tiếp tục đi, đây là luyện tập, nhưng là luyện tập để hành quân vào Nam chiến đấu. Dù có bò cũng phải vào Nam chiến đấu...”Ý chí, nghị lực và tinh thần nêu gương bằng hành động của người tiểu đoàn trưởng đã trở thành nguồn động viên to lớn, giúp toàn đơn vị biến quyết tâm thành hành động cụ thể, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ huấn luyện và sẵn sàng bước vào chiến trường ác liệt.Dấu ấn cuộc đời binh nghiệpSau chiến thắng Tà Mây - Làng Vây năm 1968, chiến công đầu tiên của bộ đội Tăng thiết giáp, Phạm Bân cùng đoàn cán bộ gồm 11 người thuộc các Binh chủng Tăng thiết giáp, Cao xạ, Pháo binh, Đặc công, Hóa học được tăng cường vào chiến trường Quân khu 5. Sau gần một tháng ròng rã đi bộ vượt Trường Sơn, tháng 5-1968, ông cùng đồng đội đặt chân tới địa bàn Quân khu 5, mở đầu một chặng đường chiến đấu mới đầy gian khổ nhưng vô cùng vẻ vang.Tại chiến trường này, Phạm Bân lần lượt đảm nhiệm các cương vị quan trọng: Trung đoàn trưởng Trung đoàn 31 (Sư đoàn 2), Tham mưu phó Sư đoàn 711, Tham mưu trưởng Mặt trận Tiên Phước; Trung đoàn trưởng Trung đoàn 574 Tăng thiết giáp, Trưởng phòng Tăng thiết giáp Quân khu 5, trực tiếp tham gia chỉ huy chiến đấu, bám sát thực tiễn chiến trường, góp phần vào nhiều chiến công hiển hách của lực lượng vũ trang Quân khu 5. Với những đóng góp to lớn, xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, tháng 10-2014, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.Trong suốt cuộc đời binh nghiệp, Thiếu tướng Phạm Bân gắn bó lâu dài nhất và để lại nhiều dấu ấn sâu đậm nhất khi công tác tại Trung đoàn 31.Năm 1969, chiến trường Quân khu 5 trở nên đặc biệt ác liệt khi địch dốc sức thực hiện chiến dịch “bình định nông thôn”.
Đồng chí Phạm Bân (thứ tư, từ trái sang) kiểm tra thực tế trên thao trường.Tháng 5-1955, ông tập kết ra Bắc, bắt đầu giai đoạn công tác, học tập và rèn luyện trong môi trường Quân đội. Trên cương vị Đại đội trưởng rồi Tiểu đoàn trưởng công binh của Sư đoàn 324, Phạm Bân không ngừng học hỏi, tích lũy kinh nghiệm thực tiễn. Sau đó, ông được cử đi học tại Trường Văn hóa Quân đội và Học viện Tăng - Thiết giáp Quân giải phóng nhân dân Trung Quốc. Quá trình đào tạo bài bản này đã tạo nền tảng quan trọng để ông phát triển tư duy chỉ huy, nắm vững kỹ chiến thuật.Cuối năm 1964, sau khi hoàn thành khóa học và trở về nước, Phạm Bân được điều động về công tác tại Binh chủng Tăng thiết giáp, lần lượt đảm nhiệm các chức vụ từ Tiểu đoàn trưởng đến Trợ lý chiến thuật Phòng Tham mưu Bộ tư lệnh Tăng thiết giáp. Đây là giai đoạn ông trực tiếp tham gia xây dựng, huấn luyện lực lượng xe tăng trong điều kiện đất nước bước vào cuộc kháng chiến chống Mỹ ngày càng ác liệt.Người chỉ huy nêu gương bằng hành độngTrong mắt đồng chí, đồng đội, thời gian công tác tại đơn vị tăng - thiết giáp đã khắc họa rõ nét hình ảnh Phạm Bân như một tấm gương sáng về lòng kiên định, nghị lực phi thường và tinh thần chịu đựng gian khổ. Năm 1965, trên cương vị Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 202 xe tăng, Bộ tư lệnh Tăng thiết giáp, ông được giao nhiệm vụ huấn luyện, đào tạo kíp xe tăng để chuẩn bị cho những nhiệm vụ chiến đấu lớn sắp tới.Trong điều kiện huấn luyện khẩn trương, yêu cầu cao, trang bị, cơ sở vật chất thiếu thốn, Phạm Bân luôn trực tiếp bám sát bộ đội, vừa huấn luyện chuyên môn, vừa chú trọng rèn luyện ý chí, thể lực cho cán bộ, chiến sĩ. Với ông, huấn luyện không chỉ là truyền đạt kỹ thuật, chiến thuật, mà còn là quá trình tôi luyện bản lĩnh, ý chí, chuẩn bị tâm thế sẵn sàng chấp nhận gian khổ, hy sinh.Đồng chí Phạm Bân cùng đoàn cán bộ Sư đoàn 2 ra thăm miền Bắc năm 1970, tại Hà Nội. Trong ảnh: Đồng chí Phạm Bân đứng hàng đầu, thứ nhất, từ trái sang. Đầu năm 1966, sau khi khóa huấn luyện hoàn tất, đơn vị được lệnh tách ra thành lập tiểu đoàn mới, chuẩn bị hành quân vào Nam chiến đấu. Phạm Bân được điều làm Tiểu đoàn trưởng Tiểu đoàn 4 xe tăng, trực tiếp chỉ huy huấn luyện thể lực, hành quân đường dài, mang vác nặng, đồng thời huấn luyện kỹ - chiến thuật đặc công đánh chiếm căn cứ xe tăng - thiết giáp của địch, chuẩn bị cho chặng đường vượt Trường Sơn đầy gian nan. Ông nói với đồng đội: “Phải tiếp tục đi, đây là luyện tập, nhưng là luyện tập để hành quân vào Nam chiến đấu. Dù có bò cũng phải vào Nam chiến đấu...”Ý chí, nghị lực và tinh thần nêu gương bằng hành động của người tiểu đoàn trưởng đã trở thành nguồn động viên to lớn, giúp toàn đơn vị biến quyết tâm thành hành động cụ thể, hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ huấn luyện và sẵn sàng bước vào chiến trường ác liệt.Dấu ấn cuộc đời binh nghiệpSau chiến thắng Tà Mây - Làng Vây năm 1968, chiến công đầu tiên của bộ đội Tăng thiết giáp, Phạm Bân cùng đoàn cán bộ gồm 11 người thuộc các Binh chủng Tăng thiết giáp, Cao xạ, Pháo binh, Đặc công, Hóa học được tăng cường vào chiến trường Quân khu 5. Sau gần một tháng ròng rã đi bộ vượt Trường Sơn, tháng 5-1968, ông cùng đồng đội đặt chân tới địa bàn Quân khu 5, mở đầu một chặng đường chiến đấu mới đầy gian khổ nhưng vô cùng vẻ vang.Tại chiến trường này, Phạm Bân lần lượt đảm nhiệm các cương vị quan trọng: Trung đoàn trưởng Trung đoàn 31 (Sư đoàn 2), Tham mưu phó Sư đoàn 711, Tham mưu trưởng Mặt trận Tiên Phước; Trung đoàn trưởng Trung đoàn 574 Tăng thiết giáp, Trưởng phòng Tăng thiết giáp Quân khu 5, trực tiếp tham gia chỉ huy chiến đấu, bám sát thực tiễn chiến trường, góp phần vào nhiều chiến công hiển hách của lực lượng vũ trang Quân khu 5. Với những đóng góp to lớn, xuất sắc trong cuộc kháng chiến chống Mỹ, cứu nước, tháng 10-2014, ông được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.Trong suốt cuộc đời binh nghiệp, Thiếu tướng Phạm Bân gắn bó lâu dài nhất và để lại nhiều dấu ấn sâu đậm nhất khi công tác tại Trung đoàn 31.Năm 1969, chiến trường Quân khu 5 trở nên đặc biệt ác liệt khi địch dốc sức thực hiện chiến dịch “bình định nông thôn”.
