Thiếu tướng Tạ Văn Thiều và ký ức về chiến công đầu trên chiến trường Quảng Trị

Năm 1966, khi quân Mỹ và quân đội Sài Gòn tăng cường lực lượng tại Quảng Trị, khu vực Cửa Việt – Đông Hà trở thành một tuyến vận chuyển và hậu cần quan trọng của địch. Sông Hiếu dài khoảng 17km nối Cửa Việt với Đông Hà, thường xuyên có nhiều tàu chiến và phương tiện quân sự hoạt động. Địch coi Cửa Việt là một căn cứ hậu cần đặc biệt quan trọng nên ta quyết định đưa lực lượng Đặc công Hải quân vào trinh sát, tìm cách đánh phá.

Cuối tháng 11-1966, Đội 1, Đoàn 126 tiến vào Vĩnh Linh. Đồng chí Tạ Văn Thiều khi đó là Phó đoàn trưởng quân sự trực tiếp chỉ huy lực lượng trinh sát khu vực Cửa Việt và hạ lưu sông Hiếu. Ngày 10-3-1967, Bộ tư lệnh Mặt trận B5 giao cho Đoàn 126 nhiệm vụ tham gia chiến dịch đánh địch ở Gio Cam, yêu cầu trận đầu phải giành thắng lợi. Tạ Văn Thiều được giao thêm nhiệm vụ Đội trưởng Đội 1 và trực tiếp chỉ huy trận đánh.

Tối 30-3-1967, Tạ Văn Thiều cùng các chiến sĩ xuất phát, vượt sông Bến Hải và bí mật tiếp cận khu vực Cửa Việt. Tối hôm sau, lực lượng tiến đến thôn An Trung, cách cảng Cửa Việt khoảng nửa kilomet. Hai tổ chiến đấu được thành lập: một tổ đánh tàu cuốc của Hàn Quốc đang nạo vét cửa sông; tổ còn lại có nhiệm vụ đánh tàu LST trọng tải 5.000 tấn đang neo trong cảng. Vũ khí chủ yếu là mìn nam châm và thuốc nổ.

Khoảng 21 giờ 30 phút ngày 31-3, hai chiến sĩ Đỗ Khắc và Nguyễn Văn Kiểm tiếp cận tàu cuốc. Các anh bí mật áp mìn vào thân tàu rồi rút lui. Tuy nhiên, chỉ khoảng 30 phút sau, mìn bất ngờ phát nổ sớm, khiến chiếc tàu bốc cháy và bị đánh chìm. Đây là chiếc tàu đầu tiên của Mỹ và lực lượng tay sai bị Đặc công Hải quân đánh chìm tại Cửa Việt. Địch lập tức báo động, máy bay và tàu chiến được huy động truy tìm lực lượng ta.

Trong lúc đó, tổ đánh tàu LST do Nguyễn Văn Tình và Tống Duy Kiên phụ trách vẫn quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ. Sau khi tình hình tạm lắng, hai chiến sĩ tiếp tục mang khối thuốc nổ luồn dưới nước, vượt qua dòng sông Hiếu để tiếp cận mục tiêu. Tuy nhiên, nước chảy xiết, thủy triều xuống, tàu tuần tiễu của địch hoạt động mạnh khiến việc tiếp cận tàu LST không thể thực hiện. Để bảo toàn lực lượng, hai chiến sĩ quyết định rút về bờ Bắc.

Đến 4 giờ sáng, hai tổ gặp nhau và rút về Cát Sơn, sau đó vượt sông Bến Hải trở về căn cứ. Trận đầu tuy chưa đạt được mục tiêu tiêu diệt tàu LST trọng tải lớn, nhưng Đội 1 đã đánh chìm tàu địch 70 tấn, tạo dấu mốc quan trọng đối với lực lượng Đặc công Hải quân.

Qua trận đánh, hình ảnh Tạ Văn Thiều nổi bật với vai trò người chỉ huy trực tiếp, bình tĩnh, quyết đoán, coi trọng nhiệm vụ nhưng đồng thời luôn đặt yêu cầu bảo toàn lực lượng lên hàng đầu. Chiến công đầu tại Cửa Việt thể hiện rõ sự mưu trí, dũng cảm, bí mật, táo bạo và linh hoạt của bộ đội Đặc công Hải quân, đặt nền móng cho những hoạt động chiến đấu hiệu quả hơn trên chiến trường Quảng Trị sau này.