Thiếu tướng Trần Đại Nghĩa và lời thề vì đại nghĩa dân tộc

Giáo sư, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa - người đặt nền móng cho ngành quân giới Việt Nam, đã từ bỏ cuộc sống giàu sang tại Pháp để theo Bác Hồ về nước, cống hiến trọn đời cho sự nghiệp độc lập của Tổ quốc.

Năm 1946, khi cuộc kháng chiến chống Pháp đang ở giai đoạn cam go, kỹ sư Phạm Quang Lễ đang là một trí thức có sự nghiệp lừng lẫy tại Paris. Khi Chủ tịch Hồ Chí Minh sang Pháp và ngỏ lời mời ông về nước giúp dân, giúp nước, ông đã không ngần ngại từ bỏ mức lương tương đương 22 lạng vàng mỗi tháng để lên tàu về nước.Ngày 5/12/1946, Bác Hồ trực tiếp đặt tên cho ông là Trần Đại Nghĩa. Bác nói rằng việc của ông là việc đại nghĩa, vì nhân dân mà làm việc. Kể từ đó, cái tên này đã đi vào lịch sử như một huyền thoại của trí tuệ Việt Nam.Trong điều kiện vô cùng thiếu thốn tại chiến khu, không có máy móc hiện đại, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa đã cùng các đồng chí của mình bắt tay vào nghiên cứu chế tạo vũ khí. Ông kể lại: “Lúc đó chúng tôi chỉ có lòng quyết tâm và những kiến thức đã tích lũy được trong lòng địch, phải làm sao để có vũ khí diệt được xe tăng và tàu chiến của chúng”.Kết quả là súng Bazooka đã ra đời. Trong trận đánh tại Chùa Trầm năm 1947, những quả đạn Bazooka đầu tiên đã bắn cháy xe tăng Pháp, tạo nên một sự chấn động lớn. Sau đó là sự ra đời của súng không giật SKZ, bom bay... những loại vũ khí khiến quân thù phải khiếp sợ trước sức sáng tạo của người Việt Nam. Cả cuộc đời mình, Viện sĩ Trần Đại Nghĩa luôn sống giản dị và khiêm nhường. Ông thường tâm sự với các học trò rằng, tài năng nếu không đi đôi với lòng yêu nước thì cũng vô dụng. Cho đến những năm tháng cuối đời, ông vẫn miệt mài với công tác nghiên cứu khoa học và giáo dục.

Ông đã giữ trọn 5 lời thề với lòng :

Quyết tâm theo Đảng, theo Bác Hồ.

Dùng kiến thức để phụng sự nhân dân.

Không màng danh lợi cá nhân.

Vượt qua mọi khó khăn gian khổ.

Sống một cuộc đời thanh bạch cho đến cuối cùng.