Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ - sáng ngời tấm gương bộ đội Cụ Hồ
Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ - sáng ngời tấm gương bộ đội Cụ Hồ
Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ sinh ngày 20-7-1949, ở một miền quê nghèo Việt Nam. Quê hương Năm Mẫu, xã Tứ Dân, huyện Khoái Châu, tỉnh Hưng Yên ngày đó bị bao trùm bởi đau thương, mất mát như bao miền quê khác, nên nghèo xác xơ đến nỗi không thể nghèo hơn nữa. Chính những tháng ngày tuổi thơ nhọc nhằn ấy đã tôi luyện nên một người lính Cụ Hồ có ý chí kiên cường và tinh thần yêu nước nồng nàn.
Trong Cuộc đời và binh nghiệp, ông bồi hồi nhớ lại: “Khi tôi lên bốn hoặc năm tuổi, đã thấy cảnh lính Pháp hành quân qua làng để càn xuống làng Kiến Châu. Quân Pháp sục vào làng, bắt đàn bà, con gái để hãm hiếp, rồi lấy luôn cả quần của những nạn nhân... Có lần, sáu tên lính Tây đen sục vào làng tôi, toàn bộ đàn bà, con gái (trong đó có mẹ tôi) đều bỏ chạy, chúng không bắt được ai, bèn hậm hực kéo ra đầu làng, thấy con bò cái của cụ Thỉnh buộc ở đó, chúng lấy súng bắn què hai chân sau...1. Đó là những hình ảnh ám ảnh tuổi thơ của ông để rồi lớn dần lên thành động lực, thành lòng căm thù thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, thành ý chí chiến đấu vì quê hương, đất nước.
Tuy xuất thân từ một làng quê nghèo khó, phải trải qua những năm tháng tuổi thơ đau thương và trưởng thành trong gian khổ nhưng ý chí vươn lên vẫn luôn cháy rực trong trái tim người thanh niên Năm Mẫu. Trong Cuộc đời và binh nghiệp, ông cũng nhớ lại giây phút quan trọng cuộc đời, bước chuyển từ người nông dân nghèo sang người lính Cụ Hồ: “Ngày 30 tháng 9 năm 1966, là mốc khởi đầu cuộc đời binh nghiệp, tôi trở thành chiến sĩ của Tiểu đoàn 304, Trung đoàn 5, Sư đoàn 320. Tôi được giữ chức tổ trưởng tổ 3 người”2.
Cuộc đời binh nghiệp của ông gắn liền với những ngày hành quân qua địa hình trống trải, vượt qua sông ngòi, kênh rạch chằng chịt dưới làn bom đạn mịt mùng khói lửa của kẻ thù. Những trận chiến đấu diễn ra ác liệt, quân ta phải ngâm mình dưới kênh rạch cả ngày lẫn đêm để đánh địch, giữ đất giành dân, bảo vệ vùng giải phóng, căn cứ cách mạng. Những trận công đồn, diệt viện thắng lợi đem lại niềm vui ngất trời đến với mỗi người lính. Song cũng có những lúc suy tư, trầm lắng mỗi khi trận đánh không thành, bị tổn thất, bạn bè, đồng đội ngã xuống; những giọt nước mắt nghẹn ngào, ruột gan đau thắt lặng lẽ tiễn đưa đồng đội về nơi an nghỉ. Tuy chiến tranh ác liệt là vậy nhưng người lính vẫn yêu đời, yêu cuộc sống, tình yêu của thời thanh xuân vẫn cháy bỏng, khát khao… Tất cả những thực tế và cảm xúc ấy được tái hiện chân thực, giản dị và sinh động qua từng trang của cuốn hồi ký.
Anh dũng chiến đấu, trải qua hai cuộc chiến tranh chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ hùng mạnh, rồi cuộc chiến tranh vệ quốc ở biên giới Tây Nam và biên giới phía bắc chống quân bành trướng, Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ đã phải chịu rất nhiều gian nan, vất vả trên đường hành quân, bao lần “vào sinh ra tử”. Trong cuốn hồi ký ông tâm sự: “Trên người tôi mang 11 vết thương với 61% thương tật, nay tuổi xế chiều lại tham gia nhiệm vụ này”3. Nhưng đó chỉ là nỗi đau nhỏ, nỗi đau cá nhân trong vô vàn nỗi đau của dân tộc. “Đó là hơn 4 triệu 800 nghìn người bị phơi nhiễm và nhiễm chất độc da cam/dioxin, trong đó có 1 triệu cựu chiến binh tham gia chiến tranh còn sống. Hàng chục triệu hécta ruộng vườn, rừng núi bị nhiễm chất độc khai hoang diệt cỏ…”4.
Ông cũng không quên nhắc lại những hy sinh của đồng đội hay sự đùm bọc, ân tình của đồng bào trên những nẻo đường hành quân vì độc lập, tự do của Tổ quốc. Ở tuổi xế chiều, trong cuốn hồi ký về cuộc đời, ông vẫn luôn trăn trở về đất nước, về đồng bào mình - những người đã không ngại nguy hiểm đùm bọc, chỉ dẫn ông trên bước đường hành quân.
Bên cạnh những ký ức về gần 40 năm binh nghiệp, những dòng văn trong cuốn hồi ký Cuộc đời và binh nghiệp còn đượm hơi thở của người lính đã trải qua “một thời chiến tranh và một thời hòa bình”, là sự đan quyện giữa người lính, người thầy và người nghiên cứu khoa học.
Là bộ đội Cụ Hồ, Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ đã cống hiến trọn vẹn thời thanh niên sôi nổi của mình cho lý tưởng, sống và chiến đấu vì Tổ quốc, bước chân ông in dấu trên khắp các chiến trường ác liệt. Ông đã trực tiếp tham gia chiến đấu, chỉ huy nhiều trận đánh để bảo vệ hòa bình Tổ quốc.
Là nhà nghiên cứu trong lĩnh vực quân sự, Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ đã dày công tìm tòi và là cha đẻ của nhiều dự án nhằm bảo toàn lực lượng, xây dựng khu vực phòng thủ và thế trận quốc phòng - an ninh của Quân khu 7 - một khu vực có vị trí chiến lược quan trọng, góp phần bảo vệ vững chắc địa bàn Đông Nam Bộ và cực nam Trung Bộ của Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Là người thầy giáo áo xanh, trên cương vị Hiệu trưởng của Trường Quân sự Quân khu 7, với phẩm chất của bộ đội Cụ Hồ, ông đã vượt lên những hạn chế của chính mình bằng tâm niệm trường ra trường, thầy ra thầy, lớp ra lớp. Chỉ trong vòng 5 năm (1999-2004), ông đã góp phần không nhỏ xây dựng Trường Quân sự Quân khu 7 trở thành một trong những trung tâm giáo dục quốc phòng ở phía nam của Tổ quốc. Ông đã truyền tình yêu nước và ngọn lửa ý chí cho nhiều thế hệ học viên, cán bộ, chiến sĩ của Nhà trường.
