THIẾU TƯỚNG TRẦN NGỌC THỔ VÀ KÝ ỨC THÁNG TƯ: NGHĨA TÌNH SẮT SON TRONG LÒNG DÂN

Sứ mệnh thiêng liêng và những trận đánh thần tốc

Nhập ngũ năm 1966, kinh qua nhiều chiến trường khốc liệt từ Hạ Lào đến các đơn vị chủ lực như Sư đoàn 320, Sư đoàn 308, nhưng với Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ, Chiến dịch Hồ Chí Minh vẫn là kỷ niệm sâu sắc nhất đời binh nghiệp. Trong chiến dịch cuối cùng ấy, ông giữ vai trò Tham mưu phó, Trưởng ban Tác chiến cánh quân thứ 5, cánh quân đảm nhiệm mũi đánh vu hồi từ Gò Công tiến vào giải phóng Sài Gòn. Nhiệm vụ của đơn vị là hành quân thần tốc qua Tiền Giang, Long An, đánh chiếm các mục tiêu chiến lược như Tổng nha Cảnh sát và khu vực kho xăng Nhà Bè.

Ký ức về sự hỗ trợ của nhân dân trong những giờ phút sinh tử vẫn khiến ông xúc động mỗi khi nhắc lại. Sáng 20/4/1975, khi chuẩn bị đưa Tiểu đoàn 1 vượt sông Vàm Cỏ Tây để đánh vào Chi khu Tân Trụ, ông không khỏi lo ngại vì khúc sông rộng mà tàu chiến địch chỉ cách đó 2km. Thế nhưng, chỉ trong 30 phút, cán bộ địa phương đã huy động được 20 ghe máy lớn cùng gần 400 người dân, kể cả các em thiếu nhi, thực hiện công tác binh vận để vô hiệu hóa tàu địch. Nhờ sự bao bọc của dân, hơn 600 chiến sĩ đã vượt sông an toàn, kịp thời tiến về cửa ngõ Sài Gòn.

“Anh Tám” của những bà mẹ miền Nam

Kể về những bà má Khu 8 nuôi bộ đội, vị tướng già nghẹn ngào như đang nói về người thân ruột thịt. Đó là má Bảy ở Củ Chi, dù nhà chẳng đủ ăn vẫn chôn lu lương thực dành riêng cho bộ đội trước khi bị địch cưỡng bức dời đi. Đặc biệt nhất là má Tư Bún ở Tiền Giang, người đã nhận ông làm con nuôi và đặt cho ông cái tên thân thương: “Tám Thổ” thay cho người con trai liệt sĩ Tám Phước đã hy sinh.

Hành trang tiến về Sài Gòn của “anh Tám Thổ” năm ấy có cả số tiền bán 40 giạ lúa của má Tư Bún và lời dặn dò đẫm nước mắt: “Lỡ đứa nào bị thương thì về ở với má”. Trên suốt dọc đường hành quân từ Gò Công về Sài Gòn, những ly nước dừa, những chuyến xe đạp chở người đuối sức của những người dân xa lạ nhưng nồng hậu đã trở thành động lực to lớn nhất để những người lính giữ trọn niềm tin quyết thắng.

Trong những ngày cuối cùng của cuộc chiến, bên cạnh sự khốc liệt, vẫn có những câu chuyện khiến người ta phải suy ngẫm về tính nhân bản. Ông nhớ như in trận vây hãm một cứ điểm tại Cần Giuộc. Khi thấy bộ đội ta nhóm lửa nấu cơm, binh lính phía bên kia đã dùng loa nhắc nhở: “Nên tránh để khói bay ra nếu không muốn làm mục tiêu cho phi pháo”. Hóa ra, trong khoảnh khắc ấy, những người lính bên kia chiến tuyến cũng đã mỏi mệt với chiến tranh, họ buông súng trong lòng trước cả khi lệnh đầu hàng chính thức được ban ra.

Hay câu chuyện dở khóc dở cười ngày 30/4 tại Nhà Bè, khi ông tìm thấy bốn cô gái trốn dưới gầm giường vì sợ lính giải phóng sẽ… “rút móng tay”. Chỉ sau vài câu trấn an chân thành, sự sợ hãi tan biến, chính họ lại là những người nấu cơm cho đơn vị ông ăn để tiếp tục lên đường. Thậm chí, có cụ già còn kéo tay áo ông lên xem rồi thốt lên: “Lính giải phóng tụi bay cũng trắng trẻo chứ có lông lá gì đâu!”. Những lầm tưởng bị xóa bỏ, thay vào đó là nụ cười hạnh phúc của ngày hòa bình.

Tiếp nối ngọn lửa từ một “Tuổi trẻ thời hoa lửa”

Cuộc đời của Thiếu tướng Trần Ngọc Thổ là một minh chứng sống động cho thế hệ tuổi trẻ thời hoa lửa, những người sinh ra trên đất Bắc nhưng sẵn sàng hiến dâng cả thanh xuân cho mảnh đất phương Nam ruột thịt. Ở họ, tình yêu Tổ quốc không phải là điều gì xa vời, mà hiện hữu trong từng bát cơm sẻ chia của người dân, từng lời dặn của những người má, và cả niềm khát khao hòa bình cháy bỏng.

Họ đã sống những năm tháng đẹp nhất giữa làn tên mũi đạn, lấy lý tưởng làm kim chỉ nam để vượt qua mọi nỗi sợ hãi bản năng. Dù hôm nay đã ở tuổi xế chiều, vị tướng già vẫn chưa một ngày nghỉ ngơi. Với cương vị Chủ tịch Hội Nạn nhân chất độc da cam/dioxin TP.HCM, ông vẫn miệt mài đấu tranh đòi công lý cho những nạn nhân chiến tranh, như một cách để tri ân những đồng đội đã nằm lại và những người mẹ đã cưu mang ông suốt những năm dài chinh chiến.

Ngọn lửa của “tuổi trẻ thời hoa lửa” ấy vẫn đang được ông truyền lại cho thế hệ hôm nay lời nhắc nhở rằng: Hòa bình được xây đắp từ máu xương và nghĩa tình, và trách nhiệm của người trẻ hôm nay là phải giữ gìn ngọn lửa ấy luôn cháy mãi trong công cuộc dựng xây đất nước.