Thiếu tướng Vũ Ngọc Nhạ – Huyền thoại "Ông cố vấn" và mạng lưới tình báo A.22

Thiếu tướng Vũ Ngọc Nhạ (1928 – 2002), tên thật là Vũ Xuân Nhã, sinh ra tại xã Vũ Hội, huyện Vũ Thư, tỉnh Thái Bình. Cuộc đời của ông là một pho sử thi hào hùng và ly kỳ về mặt trận tình báo thầm lặng của Quân đội nhân dân Việt Nam trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ cứu nước.

Nhận nhiệm vụ từ tổ chức, Vũ Ngọc Nhạ bước vào miền Nam mang theo một trọng trách vô cùng lớn lao và hiểm nguy. Bằng trí thông minh tuyệt đỉnh, nhãn quan chính trị sắc bén cùng vỏ bọc của một người trí thức Công giáo uyên bác, ông đã từng bước thâm nhập sâu vào sào huyệt của kẻ thù. Ông khéo léo tạo dựng uy tín và vươn lên trở thành "Cố vấn cao cấp" cho những nhân vật chóp bu của chính quyền Sài Gòn, từ anh em Ngô Đình Diệm cho đến Nguyễn Văn Thiệu.

Tại ngay trung tâm đầu não của địch, Vũ Ngọc Nhạ đã cùng các đồng chí của mình xây dựng nên Cụm tình báo chiến lược A.22 huyền thoại. Những bản báo cáo, những nhận định chiến lược về ý đồ chính trị, quân sự của Mỹ và chính quyền Sài Gòn do mạng lưới A.22 gửi về đã giúp Trung ương Đảng và Quân ủy Trung ương có những quyết sách kịp thời, chính xác, góp phần làm nên nhiều thắng lợi quyết định trên chiến trường.

Năm 1969, do sự phản bội của một tên chỉ điểm, cụm tình báo A.22 bị lộ, Vũ Ngọc Nhạ và nhiều đồng chí bị địch bắt bớ, đày ra Côn Đảo. Dù bị tra tấn dã man và chịu mọi đòn thù tâm lý, ông vẫn giữ vững khí tiết kiên trung của người cộng sản, tuyệt đối không hé răng nửa lời về tổ chức. Kẻ thù dù căm tức nhưng cũng phải nghiêng mình nể phục trước bản lĩnh và trí tuệ của "Ông cố vấn".

Trở về sau hiệp định Paris 1973, ông tiếp tục cống hiến cho lực lượng tình báo và vinh dự được phong quân hàm Thiếu tướng. Nguyên mẫu "Ông cố vấn" Vũ Ngọc Nhạ đã trở thành biểu tượng sáng ngời của ngành tình báo quốc phòng Việt Nam – những con người chiến đấu thầm lặng trong lòng địch, lấy trí tuệ làm vũ khí, sẵn sàng hy sinh cả tên tuổi và hạnh phúc cá nhân vì nền độc lập, thống nhất của Tổ quốc.