Thiếu tướng Vũ Ngọc Nhạ: "Ông cố vấn" làm khuynh đảo dinh lũy Sài Gòn (1928 - 2002)

Nếu Phạm Xuân Ẩn mang vỏ bọc nhà báo, thì Thiếu tướng Vũ Ngọc Nhạ (tên thật là Vũ Xuân Nhã, quê ở Thái Bình) lại chọn một con đường thâm nhập vào hàng ngũ đối phương có một không hai: trở thành cố vấn thân cận cho các đời Tổng thống của Việt Nam Cộng hòa. Ông là cụm trưởng Cụm tình báo chiến lược A22 lừng danh.

Vào Nam năm 1954 dưới vỏ bọc một người dân di cư, bằng trí thông minh, sự am hiểu sâu rộng về chính trị và đạo Công giáo, Vũ Ngọc Nhạ đã khôn khéo tiếp cận và giành được lòng tin tuyệt đối của gia đình Tổng thống Ngô Đình Diệm. Sau khi anh em họ Ngô bị lật đổ, ông lại tiếp tục được Nguyễn Văn Thiệu trọng dụng, tôn làm "Cố vấn tối cao". Ông có mặt ở phòng làm việc của những người đứng đầu ngụy quyền, được tham dự những cuộc họp kín nhất và đọc những tài liệu cơ mật nhất của cả Mỹ và chính quyền Sài Gòn.

Dưới vỏ bọc quyền lực ấy, Vũ Ngọc Nhạ đã xây dựng nên Cụm tình báo A22, gài cắm người của ta vào tận các Bộ, ngành của đối phương. Ông không chỉ thu thập tin tức mà còn dùng ảnh hưởng của mình để "lái" những quyết sách của chính quyền Sài Gòn theo hướng có lợi cho cách mạng, tạo ra những mâu thuẫn, lục đục trong nội bộ kẻ thù. Năm 1969, do một sự cố, cụm tình báo A22 bị lộ, Vũ Ngọc Nhạ bị địch bắt và đày ra Côn Đảo. Dù bị tra tấn và dụ dỗ, ông vẫn giữ vững khí tiết. Thậm chí, ngay cả khi ông bị bắt, những quan chức cấp cao của ngụy quyền vẫn không thể tin nổi người cố vấn đức độ, đáng kính của họ lại là một điệp viên cộng sản. Cuộc đời hoạt động của ông đã trở thành nguồn cảm hứng cho cuốn tiểu thuyết nổi tiếng Ông Cố vấn.