Thiếu tướng Vương Thừa Vũ: "Linh hồn" của 60 ngày đêm khói lửa bảo vệ Thủ đô (1910 - 1980)

Nhắc đến cuộc chiến đấu bi tráng 60 ngày đêm bảo vệ Hà Nội cuối năm 1946, lịch sử mãi mãi vinh danh Thiếu tướng Vương Thừa Vũ (tên thật là Nguyễn Văn Kỳ, quê ở Thanh Trì, Hà Nội). Ông là một vị tướng tài ba, được giao trọng trách làm Chỉ huy trưởng Mặt trận Hà Nội, trực tiếp lãnh đạo lực lượng Vệ quốc đoàn và dân quân tự vệ Thủ đô đối đầu với đội quân viễn chinh Pháp được trang bị vũ khí tối tân đến tận răng.

Nhiệm vụ của Vương Thừa Vũ lúc bấy giờ là vô cùng cam go: phải kìm chân quân Pháp tại Hà Nội càng lâu càng tốt để cơ quan đầu não của Đảng, Chính phủ và nhân dân có thời gian sơ tán lên chiến khu Việt Bắc. Với tư duy chiến thuật sắc sảo, ông đã biến 36 phố phường Hà Nội thành một "trận đồ bát quái". Bọn giặc Pháp có xe tăng, thiết giáp, còn quân ta dưới sự chỉ huy của ông đã đục tường thông từ nhà này sang nhà khác, dùng đồ đạc, giường tủ làm chiến lũy lập nên những phòng tuyến giáp lá cà. Lối đánh du kích đô thị "thoắt ẩn thoắt hiện" này đã làm quân Pháp điên đầu, liên tục bị sa lầy và chịu thương vong nặng nề.

Đỉnh cao trong nghệ thuật chỉ huy của Vương Thừa Vũ là cuộc rút lui thần thánh của Trung đoàn Thủ Đô (đơn vị do ông trực tiếp chèo lái). Đêm ngày 17 tháng 2 năm 1947, khi vòng vây của quân Pháp đã siết chặt hòng tiêu diệt toàn bộ lực lượng quyết tử của ta, ông đã bí mật chỉ huy hàng ngàn chiến sĩ cùng nhân dân đi luồn qua gầm cầu Long Biên, vượt sông Hồng ngay dưới mũi súng và tầm đèn pha của địch để rút lên chiến khu an toàn tuyệt đối. Chiến công rút lui không tưởng ấy đã bảo toàn trọn vẹn lực lượng nòng cốt. Để rồi 8 năm sau, vào ngày 10 tháng 10 năm 1954, chính Vương Thừa Vũ trên cương vị Tư lệnh Đại đoàn 308 Đại quân Tiên phong, đã oai phong dẫn đầu đội hình những người chiến sĩ năm xưa tiến về tiếp quản Thủ đô rợp bóng cờ hoa.