Thơ viết giữa những tháng ngày bị giam cầm.
Tập thơ Ngục trung nhật ký được Hồ Chí Minh sáng tác trong thời gian bị giam giữ tại Quảng Tây, Trung Quốc, từ năm 1942 đến năm 1943.
Trong chuyến công tác sang Trung Quốc năm 1942, Hồ Chí Minh bị chính quyền Quốc dân đảng bắt giữ. Trong khoảng 13 tháng, Người trải qua nhiều nhà lao tại Quảng Tây, đối mặt với điều kiện sinh hoạt khắc nghiệt và sự hạn chế tự do.
Trong hoàn cảnh đó, Người sáng tác tập thơ chữ Hán Ngục trung nhật ký, thường được biết đến với tên Nhật ký trong tù. Tập thơ ghi lại cảnh đời trong tù, những điều quan sát trên đường chuyển lao và những suy nghĩ của tác giả về con người, thiên nhiên, tự do.
Giá trị nổi bật của tác phẩm là sự kết hợp giữa hiện thực khắc nghiệt và tinh thần không khuất phục. Câu chuyện cho thấy hoàn cảnh khó khăn không thể dễ dàng dập tắt đời sống tinh thần của một con người có ý chí, tri thức và mục tiêu rõ ràng.
