Thoại Ngọc Hầu – người mở cõi, xây dựng và giữ vững biên giới Tây Nam Bộ
Thoại Ngọc Hầu, tên thật là Nguyễn Văn Thoại, là danh thần triều Nguyễn . Ông vừa có công giúp Nguyễn Ánh thống nhất đất nước, vừa trấn thủ biên giới, tổ chức khai hoang, đào kênh lớn như kênh Thoại Hà, kênh Vĩnh Tế, làm thay đổi diện mạo vùng Tây Nam Bộ Việt Nam .
Nguyễn Văn Thoại sinh năm 1761 tại Diên Phước, Quảng Nam (nay là Đà Nẵng), sau đó gia đình di cư vào Nam . Năm 16 tuổi ông đầu quân theo Nguyễn Phúc Ánh, cùng bôn ba nhiều nơi, tham gia các trận đánh chống quân Tây Sơn, đi ngoại giao với các nước láng giềng . Khi Nguyễn Ánh lên ngôi vua Gia Long, ông được phong tước Ngọc Hầu, thường gọi là Thoại Ngọc Hầu .
Năm 1817, ông được cử làm Trấn thủ Vĩnh Thanh (vùng Châu Đốc, An Giang ngày nay) . Ông tổ chức chiêu dân khai hoang ruộng đất, lập xóm làng, dựng chợ . Ông chỉ huy đào kênh Thoại Hà (năm 1818), rồi kênh Vĩnh Tế (1819‑1824) – vừa lấy nước tưới ruộng, vừa làm đường giao thông, củng cố quốc phòng biên giới Tây Nam . Ông qua đời năm 1829 . Các công trình của ông đã giúp vùng đất hoang sơ dần trở nên trù phú, khẳng định chủ quyền Việt Nam ở phía Tây Nam Bộ .
