THOÁT HIỂM TRONG GÁC TẤC– Trần Tiến Luật

Nhiều năm đã trôi qua kể từ ngày tôi rời quê hương để nhập ngũ. Tôi là Trần Tiến Luật, sinh năm 1949, quê Thôn Phú Mỹ, xã Hoa Lộc. Những thông tin trong hồ sơ chỉ ghi vài mốc thời gian, nhưng phía sau mỗi mốc ấy là cả một quãng đời.

Nhìn lại hành trình ấy từ chủ đề “Một lần thoát hiểm”, điều tôi nghĩ đến nhiều nhất là sự chuyển tiếp từ quân ngũ về đời thường. Những gì được ghi trong hồ sơ là điểm tựa để kể chuyện; còn những chi tiết riêng của từng ngày tháng cần được chính người trong cuộc bổ sung bằng ký ức và tư liệu.

Năm 1967, tôi bắt đầu làm quen với môi trường quân đội. Từ cuộc sống quen thuộc ở quê nhà, tôi bước vào một môi trường coi trọng tổ chức, kỷ luật và tinh thần trách nhiệm. Mỗi người có một hoàn cảnh, một tính cách, nhưng khi đứng trong hàng ngũ thì phải biết đặt nhiệm vụ chung lên trên những thuận tiện riêng. Chính quá trình ấy tạo nên sự trưởng thành mà sau này nhìn lại, tôi càng hiểu rõ giá trị.

Trong hồ sơ hội viên, cấp bậc cao nhất được ghi là H3, chức vụ cao nhất là CS; mốc xuất ngũ/nghỉ hưu là 1976. Tôi xem đó là những dấu mốc hành chính nhưng cũng là những cột mốc của một đời người. Mỗi chức vụ, mỗi năm công tác đều cần được kể lại bằng những việc làm cụ thể nếu muốn thế hệ sau hiểu trọn vẹn.

Với chủ đề “Một lần thoát hiểm”, phần ký ức đáng quý nhất có lẽ không phải lúc nào cũng là một câu chuyện lớn. Đó có thể là cách một người trẻ thích nghi với môi trường mới, cách những người cùng đơn vị chia sẻ công việc, hay cảm giác khi nghĩ về quê nhà. Nhưng tôi chỉ nên giữ những chi tiết mình thực sự nhớ hoặc có thể xác nhận. Ký ức càng lâu năm càng cần được đối chiếu cẩn thận để câu chuyện hôm nay không làm sai lệch câu chuyện của ngày trước.

Năm 1976 đánh dấu thời điểm tôi xuất ngũ/nghỉ hưu. Từ đó, cuộc sống chuyển sang một nhịp khác, gần hơn với gia đình và quê hương. Nhìn lại, tôi hiểu rằng một phần tuổi trẻ đã đi qua trong môi trường quân ngũ; phần còn lại là trách nhiệm gìn giữ ký ức và truyền lại những giá trị tốt đẹp cho con cháu.

Tôi không mong câu chuyện về mình được kể bằng những điều lớn lao. Tôi chỉ mong những gì đã trải qua được ghi đúng, kể thật và giữ lại cho mai sau. Từ năm 1967 đến 1976, đó là một đoạn đời có ý nghĩa đối với tôi. Và nếu một ngày những người trẻ của quê hương đọc lại câu chuyện “Một lần thoát hiểm”, tôi hy vọng họ sẽ hiểu rằng mỗi con người đều có một phần lịch sử của riêng mình, đáng được trân trọng và lưu giữ.