Thoát khỏi tên lửa trong gang tấc

Đó là một buổi chiều nhiều mây của năm 1967. Biên đội MiG-17 vừa cất cánh đánh chặn một tốp máy bay Mỹ đang hoạt động trên bầu trời miền Bắc.

Sau khi tiếp cận mục tiêu, trận không chiến nhanh chóng trở nên hỗn loạn. Máy bay hai bên đan cắt giữa các tầng mây, lúc hiện ra dưới nắng, lúc biến mất trong khoảng trắng mù mịt.

Nguyễn Văn Bảy vừa thoát khỏi một vòng bám thì nghe tiếng đồng đội cảnh báo trên vô tuyến:

“Cẩn thận phía sau!”

Ông ngoái nhìn nhanh.

Một chiếc F-4 đang ở vị trí thuận lợi phía sau, và điều nguy hiểm hơn là đối phương đã phóng tên lửa.

Tôi được nghe các cựu phi công kể rằng trong buồng lái lúc ấy, mọi thứ diễn ra cực nhanh. Không có thời gian hoảng sợ. Chỉ có phản xạ được rèn qua hàng trăm giờ bay và những trận đánh trước đó.

Nguyễn Văn Bảy lập tức kéo máy bay ngoặt gắt, đồng thời hạ thấp độ cao.

Chiếc MiG-17 rung lên dữ dội.

Tên lửa lao tới với tốc độ khủng khiếp.

Khoảng cách thu hẹp từng giây.

Một đồng đội bay phía xa kể:

“Chúng tôi thấy vệt khói trắng phía sau MiG của anh Bảy và tưởng như không còn kịp nữa.”

Nhưng ông không giữ một vòng ngoặt cố định. Ông liên tục đổi hướng, lợi dụng mây thấp và địa hình bên dưới để làm đối phương khó giữ đường bám tối ưu.

Trong khoảnh khắc căng thẳng nhất, chiếc MiG-17 nghiêng mạnh sang phải rồi chúi xuống.

Vệt khói của tên lửa vụt qua phía sau.

Một ánh chớp lóe lên.

Tên lửa nổ lệch mục tiêu.

Chiếc MiG-17 vẫn còn nguyên.

Tôi được nghe kể rằng sau tiếng nổ, buồng lái rung mạnh vì sóng xung kích. Nguyễn Văn Bảy kiểm tra nhanh đồng hồ và điều khiển, rồi tiếp tục bay thấp thoát khỏi khu vực nguy hiểm.

Khi trở về sân bay, nhiều đồng đội chạy ra đón.

Một người hỏi ngay:

“Anh có thấy tên lửa không?”

Nguyễn Văn Bảy cười hiền:

“Thấy chứ. Thấy rõ lắm.”

“Lúc đó anh nghĩ gì?”

Ông tháo găng tay, lau mồ hôi rồi đáp:

“Không kịp nghĩ nhiều. Chỉ biết còn sống thì phải tìm cách về.”

Câu trả lời giản dị ấy khiến mọi người lặng đi.

Người thợ máy kiểm tra thân máy bay rồi phát hiện vài mảnh kim loại nhỏ găm vào phần đuôi. Điều đó cho thấy tên lửa đã nổ ở khoảng cách rất gần.

Một đồng chí nhìn những vết xước ấy rồi nói:

“Đúng là trong gang tấc.”

Nguyễn Văn Bảy chỉ cười:

“Hôm nay máy bay và mình đều may mắn.”

Nhưng các đồng đội hiểu đó không chỉ là may mắn.

Nhiều năm sau, khi nghe các cựu phi công kể lại, tôi nhận ra điều đáng quý nhất không phải là cuộc thoát hiểm, mà là sự bình tĩnh của người phi công trong khoảnh khắc tưởng như không còn cơ hội.

Ông không kể mình đã sợ thế nào.

Ông không nói về cái chết đã ở gần ra sao.

Ông chỉ phân tích cho lớp phi công trẻ hơn cách quan sát, cách cơ động và cách không được buông tay điều khiển dù tình huống có tuyệt vọng đến đâu.

Mỗi lần viết lại câu chuyện này, tôi luôn hình dung chiếc MiG-17 nhỏ bé giữa bầu trời miền Bắc, phía sau là vệt khói tên lửa đang lao tới, còn trong buồng lái là người phi công Nam Bộ với đôi mắt tập trung tuyệt đối.

Có những chiến thắng được ghi bằng việc bắn rơi đối phương.

Còn có những chiến thắng khác thầm lặng hơn: thoát khỏi tên lửa trong gang tấc, giữ được máy bay, giữ được người phi công để ngày mai lại tiếp tục cất cánh bảo vệ bầu trời Tổ quốc Việt Nam.