Thóc khách ở Séo Pờ Hồ

Thôn Séo Pờ Hồ – Người kể: Tẩn Díu Mìn (SN 1949)

Tôi là Tẩn Díu Mìn, người thôn Séo Pờ Hồ. Tôi còn nhớ rõ cảnh thổ ty cho người xuống bản thu thóc khách. Nhà nào cũng phải nộp, dù được mùa hay mất mùa. Không đủ thóc thì phải đi làm thuê cho nhà quan. Ruộng tốt bị thổ ty chiếm dần, dân chỉ còn ruộng xấu. Cha tôi làm quần quật mà vẫn đói. Thuế thảo quả tăng cao khiến nhiều người bỏ rừng. Ngựa của dân bị bắt thồ hành cho Pháp. Công vận chuyển thường bị ăn quỵt. Dân biết nhưng không dám phản kháng. Có người bị đánh chỉ vì than nghèo. Cuộc sống phụ thuộc hoàn toàn vào thổ ty và chức dịch. Mỗi năm nhà tôi thiếu ăn đến tám tháng. Trẻ con lớn lên với cái bụng lép. Tôi lớn lên trong nỗi uất nghẹn ấy. Giờ kể lại cho con cháu để chúng hiểu rằng, khi ruộng đất mất thì người cũng mất tự do. Phải biết giữ lấy đất đai của mình.

→ Bài học cho con cháu: Giữ ruộng đất chính là giữ lấy quyền sống.