Thời bình

Chiều cuối năm, ông Ba ngồi trước hiên nhà, chậm rãi lau lại chiếc huy hiệu Thanh niên xung phong đã sờn màu. Gió từ cánh đồng thổi về mang theo mùi rơm rạ, làm ông bỗng nhớ những năm tháng xa xôi của tuổi hai mươi. Ngày ấy, ông Ba cùng tiểu đội mở đường giữa Trường Sơn. Bom đạn cày nát núi rừng, đất đá còn nóng ran dưới bàn tay trần. Đêm đến, họ mắc võng ngủ vội, nghe tiếng côn trùng hòa lẫn tiếng máy bay gầm trên đầu. Có lần, con đường vừa thông thì bom lại đánh sập. Cả đội không ai nói một lời, chỉ lặng lẽ cầm cuốc xẻng làm lại từ đầu. Họ trẻ, và tin rằng cứ đi thì đường sẽ mở. Trong đội có Lan – cô gái nhỏ người, giọng nói nhẹ như gió. Lan hay giấu trong túi áo một mẩu đường, chia cho mọi người mỗi khi mệt lả. Một trận bom mùa mưa, Lan không trở về. Cả khu rừng im lặng đến đau lòng. Ông Ba giữ lại chiếc khăn tay của Lan, thấm bùn đất và mồ hôi, như giữ một lời hẹn chưa kịp nói. Hòa bình về, ông Ba trở lại làng, làm ruộng, dựng nhà, nuôi con. Cuộc sống bận rộn dần phủ bụi lên ký ức, nhưng mỗi khi nghe tiếng cuốc chạm đá, tim ông vẫn khẽ rung. Những con đường thẳng tắp hôm nay, ông biết, có bóng dáng của bao người đã nằm lại. Đứa cháu nội chạy ra, tò mò hỏi về chiếc huy hiệu. Ông Ba mỉm cười, cài nó lên ngực áo cũ. “Đó là tuổi trẻ của ông,” ông nói, giọng bình thản. Nắng chiều nghiêng xuống, lấp lánh trên huy hiệu—như một ngọn lửa nhỏ, vẫn âm ỉ cháy qua năm tháng.