Thời hoa đỏ của Hòa thượng Trần Minh Lý – ngọn lửa yêu nước từ chùa Giồng Thành

Thời hoa đỏ của Hòa thượng Trần Minh Lý – ngọn lửa yêu nước từ chùa Giồng Thành

Giữa vùng đất Tân Châu hiền hòa, nơi đầu nguồn sông Tiền mang theo phù sa bồi đắp cho những cánh đồng và cả những lớp trầm tích lịch sử, có một ngôi cổ tự đã âm thầm chứng kiến biết bao biến thiên của quê hương An Giang – chùa Giồng Thành, hay còn gọi là Long Hưng Tự. Nơi đây không chỉ là chốn tu hành thanh tịnh mà còn là một “địa chỉ đỏ”, nơi quy tụ những người yêu nước trong những năm tháng gian lao của dân tộc.

Gắn liền với ngôi chùa ấy là tên tuổi của Hòa thượng Trần Minh Lý – pháp danh Trí Trang, người đặt nền móng

cho một trung tâm tinh thần và cũng là một điểm tựa yêu nước giữa lòng Tân Châu.

Dựng chùa trên nền thành cũ

Năm 1875, trên một giồng đất cao thuộc nền hào thành cũ của Tân Châu Bảo, Hòa thượng Trần Minh Lý đã dựng nên một ngôi chùa nhỏ bằng tre lá đơn sơ. Vì nằm trên giồng đất của tòa thành cũ nên người dân quen gọi là chùa Giồng Thành.

Thuở ấy, vùng đất còn hoang sơ, đời sống người dân còn nhiều khó khăn. Nhưng bằng đạo hạnh và lòng từ bi, Hòa thượng Trần Minh Lý đã biến nơi đây thành chốn nương tựa tinh thần cho nhân dân. Người dân tìm đến chùa không chỉ để lễ Phật, cầu an mà còn để

tìm sự bình yên giữa thời cuộc biến động.

Ngài dựng chùa không chỉ để thờ Phật, mà còn như dựng một mái nhà chung cho lòng dân – nơi con người được gắn kết bởi nghĩa tình, bởi lòng hướng thiện và bởi tình yêu quê hương âm thầm nhưng bền bỉ.

Chùa Giồng Thành – nơi hội tụ của lòng yêu nước

Bước sang đầu thế kỷ XX, khi thực dân Pháp siết chặt ách đô hộ trên khắp Nam Kỳ, nhiều phong trào yêu nước bí mật bắt đầu nhen nhóm. Tại An Giang, phong trào hội kín Kèo xanh, Kèo vàng của Phan Xích Long đã thu hút đông đảo những người có chí lớn chống thực dân.

Từ năm 1922–1923, chùa Giồng Thành trở thành một trong những nơi hoạt động sôi nổi của phong trào này. Dưới vỏ bọc sinh hoạt tôn giáo, nhiều nghĩa sĩ, nhà nho yêu nước và người dân đã tìm về đây để gặp gỡ, bàn bạc và truyền bá tinh thần đấu tranh.

Năm 1923 được xem là dấu son đặc biệt, khi chùa Giồng Thành trở thành nơi quy tụ yêu nước nổi bật nhất vùng Tân Châu. Tiếng mõ chùa khi ấy không chỉ là âm thanh của thiền môn mà còn như lời thức tỉnh lòng dân trước nỗi đau mất nước.

Những buổi tụ họp lặng lẽ dưới ánh đèn dầu, những cuộc trò chuyện nhỏ nhưng mang khát vọng lớn – tất cả đã biến ngôi chùa thành một pháo đài

tinh thần giữa thời loạn.

Dù Hòa thượng Trần Minh Lý đã viên tịch trước đó, nhưng chính nền móng mà Ngài gây dựng đã giúp chùa Giồng Thành trở thành nơi nuôi dưỡng tinh thần yêu nước cho nhiều thế hệ sau.

Mái chùa che chở hồn dân tộc

Không phải ngẫu nhiên mà nhiều phong trào yêu nước chọn chùa chiền làm nơi hội tụ. Trong tâm thức người Việt, chùa là nơi thiêng liêng, là chốn che chở cho lòng dân. Và chùa Giồng Thành chính là một minh chứng rõ nét.

Từ mái chùa tre lá ban đầu của Hòa thượng Trần Minh Lý, nơi đây dần trở thành trung tâm sinh hoạt tinh thần lớn của vùng Tân Châu. Nhiều nhà yêu nước đã từng dừng chân, nhiều tư

tưởng tiến bộ đã từng được truyền đi từ chính nơi này.

Về sau, cụ Phó bảng Nguyễn Sinh Sắc – thân sinh Chủ tịch Hồ Chí Minh – cũng từng đến đây sinh sống, bốc thuốc và truyền bá tinh thần yêu nước cho người dân địa phương. Điều đó càng khẳng định vị trí đặc biệt của chùa Giồng Thành trong dòng chảy lịch sử An Giang.

Người gieo hạt cho mùa hoa đỏ

Lịch sử thường nhớ đến những người trực tiếp cầm gươm ra trận, nhưng cũng cần ghi nhớ những người âm thầm gieo hạt cho mùa hoa đỏ nở về sau. Hòa thượng Trần Minh Lý là một người như thế.

Ngài không đứng trên chiến tuyến,

không trực tiếp lãnh đạo phong trào chống Pháp, nhưng bằng việc dựng nên chùa Giồng Thành, Ngài đã tạo ra một không gian để lòng yêu nước được nuôi dưỡng, để tinh thần dân tộc được gìn giữ.

Một mái chùa có thể che mưa nắng cho dân làng. Nhưng một mái chùa biết giữ lửa cho lòng dân thì có thể đi cùng lịch sử.

Thời hoa đỏ của An Giang không chỉ được viết bằng những trận chiến, mà còn được viết bằng tiếng chuông chùa vang giữa buổi chiều, bằng những bước chân âm thầm của người yêu nước tìm về cửa Phật, bằng niềm tin rằng dân tộc này rồi sẽ đứng dậy.

Và giữa tất cả những ký ức ấy, hình

ảnh Hòa thượng Trần Minh Lý vẫn lặng lẽ hiện lên – như một người giữ lửa đầu tiên cho ngọn lửa yêu nước cháy mãi nơi chùa Giồng Thành.