Thời hoa lửa

Trong căn nhà nhỏ ven sông Nhật Lệ, thành phố Đồng Hới, ông nội tôi – ông Nguyễn Văn Hùng, năm nay đã ngoài 80 tuổi – vẫn thường ngồi lặng lẽ bên bàn trà, mắt nhìn xa xăm về phía dòng sông. Ông là cựu chiến binh từng tham gia chiến đấu bảo vệ Thành cổ Quảng Trị trong “mùa hè đỏ lửa” năm 1972. Mỗi lần tôi hỏi về những năm tháng ấy, ông đều bảo: “Chiến tranh khốc liệt lắm cháu ạ, nhưng tuổi trẻ chúng ông không hề sợ hãi”.
Ông kể, năm 1972, khi vừa tròn 20 tuổi, ông cùng hàng ngàn thanh niên Quảng Bình xung phong vào Nam chiến đấu. Sau khi giải phóng thị xã Quảng Trị, đơn vị ông được lệnh bám trụ bảo vệ Thành cổ – một vị trí chiến lược quan trọng. Từ ngày 28/6 đến 16/9/1972, suốt 81 ngày đêm, Thành cổ trở thành “chảo lửa” thực sự. Máy bay Mỹ ngày đêm trút bom, pháo hạm ngoài khơi bắn vào, quân địch dùng cả xe tăng, lính thủy đánh bộ tấn công liên tục.
“Bom rơi như mưa, đất đá bay mù mịt. Có ngày đơn vị ông hứng chịu hàng nghìn tấn bom đạn. Nước uống không có, lương thực cạn kiệt, đồng đội ngã xuống từng giờ. Nhiều anh em hy sinh mà không kịp chôn cất, xương máu hòa vào đất mẹ. Dòng sông Thạch Hãn đỏ ngầu máu chiến sĩ, người ta gọi là ‘dòng sông máu’”. Ông ngừng lại, giọng nghẹn ngào: “Nhưng chúng ông vẫn kiên cường bám trụ. Hát át tiếng bom, chia nhau ngụm nước cuối cùng, ôm nhau động viên: ‘Cố lên, vì miền Nam ruột thịt!’”.
Ông nhớ nhất khoảnh khắc vượt sông Thạch Hãn dưới mưa bom. Các cô du kích địa phương chèo đò đưa bộ đội sang sông, bất chấp đạn réo. “Nhiều chiếc đò bị bom đánh chìm, nhưng lớp này ngã xuống, lớp khác lại tiếp tục. Tuổi trẻ chúng ông khi ấy chỉ nghĩ: Phải giữ bằng được Thành cổ để góp phần giải phóng miền Nam”.
Sau 81 ngày đêm ác liệt, dù phải rút lui chiến thuật, nhưng sự hy sinh của hàng vạn chiến sĩ đã góp phần quan trọng buộc Mỹ phải ngồi vào bàn đàm phán Paris, dẫn đến thắng lợi năm 1975.
Ngày nay, ông Hùng vẫn giữ gìn kỷ vật chiến tranh: tấm huân chương kháng chiến, chiếc bi-đông thủng lỗ chỗ và cuốn nhật ký loang máu. Ông thường nói với tôi: “Hòa bình hôm nay là nhờ máu xương của đồng đội ông. Các cháu phải học tốt, sống có trách nhiệm, xây dựng đất nước để xứng đáng với sự hy sinh ấy”.
Nghe ông kể, tôi – một đoàn viên thanh niên – càng tự hào về lịch sử dân tộc. Ngọn lửa thời hoa lửa năm xưa vẫn mãi cháy trong tim thế hệ trẻ chúng tôi, nhắc nhở phải giữ gìn hòa bình, góp sức cho quê hương Quảng Bình ngày càng giàu đẹp.