THỜI " HOA LỬA"

Có những ký ức không thuộc về tôi, nhưng lại sống trong tôi theo một cách rất lạ. Đó là những câu chuyện về một thời “hoa lửa”, thời mà tuổi trẻ của biết bao người đã cháy lên rực rỡ, rồi lặng lẽ hóa thành những vết thương không bao giờ lành hẳn.

Tôi biết đến thời “hoa lửa” ấy qua ông nội của mình, ông tên Đỗ Huỳnh, quê ở Tuy An, Phú Yên. Ông không kể nhiều, không quá chi tiết nhưng mỗi lần ông nhắc lại, không khí như chùng xuống, cảm xúc của ông lại rất khác thường, giọng lại có chút khàn đặc khi những hình ảnh cũ xuất hiện. Có những khoảng lặng dài hơn cả lời nói.

Ông từng bị bắt và bị đưa ra Côn Đảo. Những năm tháng bị tù đày ở đó không chỉ là gian khổ, mà là sự chịu đựng đến tận cùng. Ông không kể hết, nhưng tôi hiểu rằng, để sống sót trở về, ông đã phải mạnh mẽ hơn bất cứ điều gì tôi từng biết. Với tôi, ông không chỉ là người đã đi qua chiến tranh, mà là người đã bước ra từ chính “lửa”.

Chiến tranh đã lấy đi của ông rất nhiều thứ, nào là tuổi trẻ, sức khỏe, và cả những năm tháng bên gia đình. Ông từng thất lạc bà nội, từng sống trong nỗi không biết ngày mai sẽ ra sao. Nhưng rồi ông vẫn trở về, vẫn đi tìm. Và cuối cùng vẫn giữ được một niềm tin rất lạ, niềm tin của những người đã đi qua mất mát để rồi gặp lại gia đình sau ngày Đất nước giành lại hoà bình.

Bây giờ ông tôi đã già, đã bước qua tuổi 90. Những di chứng vẫn còn đó, in dấu trên cơ thể và cả trí nhớ của ông. Nhưng mỗi khi kể chuyện, ông không buồn. Ông chỉ cười, một nụ cười rất nhẹ, và nói rằng ông tự hào vì đã sống một thời như vậy.

Sau này, khi ông được nhận bằng khen và có dịp ra thăm Lăng Bác, ông về và kể lại bằng một giọng rất chậm. Ông nói khi đứng trước Lăng, ông như thấy lại chính mình của những năm tháng tuổi trẻ, những ngày sống hết mình, những người đồng đội đã từng bên cạnh. Lúc đó, ánh mắt ông sáng lên, như có một ngọn lửa vẫn còn cháy âm ỉ.

Tôi đã từng đọc cuốn Mãi mãi tuổi hai mươi của Nguyễn Văn Thạc. Có những trang viết khiến tôi lặng đi, vì tôi nhận ra tuổi hai mươi của họ không giống chúng tôi bây giờ. Tuổi hai mươi của họ là những ngày sống giữa ranh giới của sự sống và cái chết, nhưng vẫn đầy lý tưởng, đầy khát vọng.Và rồi tôi nhìn lại ông mình. Tôi hiểu rằng, ông cũng đã từng có một tuổi hai mươi như thế.

“Tôi tự hào khi là cháu của ông.”

Câu nói đó không phải lúc nào tôi cũng nói ra, nhưng trong lòng tôi, nó luôn ở đó. Mỗi lần nghe ông kể chuyện, lòng tôi lại dâng lên một cảm xúc rất khó tả, vừa thương ông, vừa biết ơn, vừa tự hào.

Có một câu mà tôi luôn nhớ:
“Có những thế hệ đã sống để chúng ta được sống.”

Và tôi nghĩ, ông tôi chính là một phần của thế hệ đó.