THỜI HOA LỬA: ANH HÙNG LỰC LƯỢNG VŨ TRANG NHÂN DÂN LỶ A COỎNG (1923–1999) – "VÀNG KHÔNG MUA ĐƯỢC LÒNG NGƯỜI DAO THEO ĐẢNG" TRÊN PHÊN GIẬU QUẢNG NINH
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Lỷ A Coỏng (tên thật: Lý Vĩnh Phớc, sinh năm 1923, từ trần năm 1999, dân tộc Dao, quê tại xã Thanh Y, huyện Đầm Hà – nay thuộc xã Quảng Tân, tỉnh Quảng Ninh) là một cán bộ cơ sở gan dạ, mưu trí. Ông là tấm gương sáng ngời về lòng trung kiên tuyệt đối với Đảng, Bác Hồ, có công lớn trong phong trào tiễu phỉ, trừ gian, bảo vệ vững chắc vùng cao biên giới Đông Bắc của Tổ quốc.
Đồng chí Lỷ A Coỏng sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo người dân tộc Dao tại vùng cao Quảng Ninh. Tuổi thơ chịu nhiều mất mát, đau thương khi cảnh nhà bị giặc đốt phá, người thân ly tán, đã hun đúc ở ông ý chí kiên cường và tinh thần yêu nước sâu sắc. Sớm giác ngộ cách mạng, ông tham gia lực lượng du kích từ những ngày đầu kháng chiến tại các bản vùng cao Nà Pá, Thanh Y.
Kiên cường bám trụ, lập chiến công xuất sắc trong phong trào tiễu phỉ:
Năm 1955, đồng chí được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam, lần lượt đảm nhiệm các chức vụ Chính trị viên xã đội, Xã đội trưởng lãnh đạo lực lượng dân quân du kích xã Thanh Y (đến năm 1961).
Đây là giai đoạn tình hình vùng cao Quảng Ninh vô cùng phức tạp khi thực dân Pháp và các thế lực thù địch dựng lên cái gọi là "Xứ Nùng tự trị", tung các toán phỉ, mật thám, tay sai về gieo rắc tư tưởng ly khai, lùng bắt và thủ tiêu cán bộ, cướp bóc nhân dân.
Với uy tín lớn trong cộng đồng người Dao và sự mưu trí, dũng cảm, ông đã trực tiếp tổ chức lực lượng, phối hợp chặt chẽ với bộ đội biên phòng và các lực lượng chức năng bao vây, truy quét, tiêu diệt nhiều tên đầu sỏ phản động khét tiếng (như Chín Sồi Tắc, Chíu Sồi Thống, Vòng Ốn, Trình Coóng Phí...), đập tan các âm mưu bạo loạn, giữ vững bình yên cho bản làng.
"Vàng không mua được lòng người Dao theo Đảng":
Trong một lần truy đuổi tên trùm phỉ khét tiếng Chíu Sồi Thống, để sinh tồn và trốn chạy, chúng đã dùng rất nhiều vàng cùng tài sản lớn để ngã giá, mua chuộc hòng lay chuyển ý chí của Lỷ A Coỏng.
Đứng trước cám dỗ vật chất cực lớn giữa núi rừng hiểm trở, ông đã hiên ngang từ chối dứt khoát. Câu nói khẳng khái của ông lúc bấy giờ đã trở thành biểu tượng cao đẹp được truyền tụng mãi: “Vàng không mua được lòng người Dao theo Đảng”.
Sự vinh danh và phẩm chất cao đẹp:
Với những cống hiến đặc biệt xuất sắc cho sự nghiệp bảo vệ an ninh biên giới và xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc, năm 1967, đồng chí Lỷ A Coỏng đã được Nhà nước phong tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Trọn cuộc đời gắn bó với núi rừng và đồng bào các dân tộc Quảng Ninh, ông luôn là chỗ dựa vững chắc, là cây đại thụ tinh thần của bản làng cho đến khi qua đời vào năm 1999.
Cuộc đời và nhân cách thanh cao của Anh hùng Lỷ A Coỏng mãi mãi là niềm tự hào lớn của đồng bào dân tộc Dao, của quê hương Quảng Ninh, là minh chứng sáng ngời cho lòng trung thành tuyệt đối với cách mạng trong "thời hoa lửa".
