THỜI HOA LỬA: ANH HÙNG TRẦN CAN – NGƯỜI CẮM CỜ QUYẾT THẮNG TRÊN ĐỈNH ĐỒI HIM LAM
Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Trần Can (sinh năm 1931, hy sinh năm 1954) là đại đội phó dũng cảm thuộc Đại đoàn 312. Anh đã trực tiếp chỉ huy chiến đấu và hiên ngang cắm lá cờ "Quyết chiến quyết thắng" của Chủ tịch Hồ Chí Minh lên cứ điểm Him Lam vào ngày mở màn chiến dịch Điện Biên Phủ lịch sử.

Trần Can sinh năm 1931 tại xã Sơn Thành, huyện Yên Thành, tỉnh Nghệ An trong một gia đình nông dân nghèo. Sớm giác ngộ cách mạng và tình nguyện nhập ngũ vào tháng 7 năm 1950, ông trải qua nhiều chiến dịch lớn với tinh thần chiến đấu bền bỉ, dũng cảm, mưu trí và luôn được anh em đồng đội tin yêu, cấp trên tín nhiệm giao trọng trách làm Đại đội phó Đại đội 360, Tiểu đoàn 130, Trung đoàn 209, Đại đoàn 312.
Đầu năm 1954, trong chiến dịch Điện Biên Phủ, trận đánh mở màn vào cụm cứ điểm Him Lam (được coi là "cánh cửa thép" bất khả xâm phạm của tập đoàn cứ điểm địch) có ý nghĩa quyết định sống còn đối với toàn bộ chiến dịch.
Chiều ngày 13 tháng 3 năm 1954, lệnh tổng công tấn vang lên. Đại đội của Trần Can nhận nhiệm vụ đánh chiếm mục tiêu quan trọng nhất là cứ điểm số 3 của trung tâm Him Lam. Dưới sự kìm kẹp hỏa lực cực mạnh của đại bác và súng máy địch, trận chiến diễn ra vô cùng đẫm máu và cam go. Các mũi tiến công của ta vấp phải sự kháng cự điên cuồng từ các hỏa điểm lô cốt ngầm của quân Pháp.
Giữa lúc hiểm nghèo, với tác phong quyết đoán và gan dạ, đồng chí Trần Can đã trực tiếp xông lên hàng đầu, vừa dùng thủ pháo tiêu diệt các ổ đề kháng kiên cố của địch, vừa linh hoạt động viên, xốc lại đội hình chiến đấu cho toàn đại đội dũng mãnh xông lên giáp lá cà, đập tan ách phòng thủ của kẻ thù.
Khi trận chiến kết thúc và ta hoàn toàn làm chủ cứ điểm Him Lam, Trần Can đã vinh dự được cử cầm lá cờ "Quyết chiến quyết thắng" của Bác Hồ trao cho đơn vị trước giờ ra trận, hiên ngang cắm thẳng lên nóc hầm chỉ huy của tên quan tư Pháp bất bại Bé-tra (Bétrat). Hình ảnh lá cờ đỏ sao vàng tung bay ngạo nghễ trên đỉnh đồi Him Lam trong buổi chiều khai mạc chiến dịch đã đánh dấu mốc son chói lọi, cổ vũ tinh thần tột đỉnh cho toàn quân ta trên khắp các mặt trận.
Sau trận đánh mở màn lịch sử đó, Trần Can tiếp tục cùng đơn vị tham gia nhiều trận giao tranh ác liệt khác trong lòng chảo Điện Biên Phủ. Đến ngày 7 tháng 5 năm 1954, chỉ ít giờ trước khi toàn bộ tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ hoàn toàn sụp đổ, trong một trận đột kích tiêu biểu nhằm quét sạch những tàn quân cuối cùng ở Hồng Lúm, anh đã anh dũng hy sinh khi tuổi đời mới tròn 23.
Với những chiến công hiển hách và tinh thần chiến đấu kiên trung tột bậc, năm 1955, liệt sĩ Trần Can được Nhà nước truy tặng danh hiệu cao quý Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tên tuổi và hành động quả cảm của anh mãi khắc ghi vào tượng đài bất tử của "thời hoa lửa", là niềm tự hào rạng ngời của thế hệ thanh niên Việt Nam.



