Thời hoa lửa – Bức thư từ trái tim Người Cha

THỜI HOA LỬA – BỨC THƯ TỪ TRÁI TIM NGƯỜI CHA

Có những kỷ vật không lớn lao, không quý giá bởi vàng bạc hay vật chất, nhưng lại mang trong mình ký ức của cả một thời đại. Một tấm ảnh đã ngả màu, một chiếc ba lô sờn cũ, một chiếc huy hiệu, một trang nhật ký hay một bức thư... Những vật nhỏ bé ấy, nếu biết lắng nghe, dường như vẫn có thể kể cho chúng ta nghe câu chuyện của những năm tháng đã đi qua.

Với tôi, một trong những kỷ vật khiến tôi xúc động nhất là một bức thư của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi cán bộ, chiến sĩ ở mặt trận Điện Biên Phủ vào tháng 3 năm 1954.

Tôi chưa từng được cầm tận tay bức thư ấy. Nhưng mỗi khi đọc lại những dòng chữ của Người, tôi luôn có cảm giác như thời gian đang chậm lại, để tôi được trở về với một buổi chiều của hơn bảy mươi năm trước, trở về giữa núi rừng Tây Bắc, nơi những người lính trẻ đang ngày đêm chiến đấu cho một điều lớn lao hơn cả cuộc đời mình: độc lập và tự do của Tổ quốc.

Tháng 3 năm 1954.

Chiến dịch Điện Biên Phủ bước vào những ngày vô cùng ác liệt. Giữa thung lũng Mường Thanh, những người lính của chúng ta phải đối mặt với bom đạn, với đói rét, với những chặng đường hành quân gian khổ và với một cuộc chiến mà phía trước là sự sống, phía sau là quê hương.

Họ cũng là những con người bình thường.

Họ có cha mẹ đang mong ngóng ở quê nhà. Có những người vợ trẻ ngày đêm chờ tin chồng. Có những người con chưa kịp lớn đã phải xa cha. Họ cũng có những ước mơ giản dị như bao người trẻ khác: được trở về, được sum họp với gia đình, được sống một cuộc đời bình yên.

Nhưng đất nước lúc ấy chưa có bình yên.

Vì thế, những người con của Tổ quốc đã lên đường.

Giữa những ngày tháng ấy, từ nơi xa, Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi thư đến cán bộ, chiến sĩ mặt trận Điện Biên Phủ. Tôi nghĩ rằng, đối với những người đang ở giữa chiến trường, một lá thư từ Bác chắc hẳn không chỉ là một bức thư.

Đó là một lời động viên.

Một lời gửi gắm.

Một niềm tin.

Và có lẽ, cũng là một vòng tay của hậu phương gửi đến những người đang đứng nơi tuyến đầu.

Bác viết: “Các chú sắp ra mặt trận. Nhiệm vụ các chú lần này rất to lớn, khó khăn, nhưng rất vinh quang.”

Tôi dừng lại rất lâu ở câu ấy.

Bác không nói rằng con đường phía trước sẽ dễ dàng. Người không che giấu những gian khổ mà người lính sẽ phải đối mặt. Người gọi đó là một nhiệm vụ “rất to lớn”, “khó khăn”, nhưng đồng thời cũng là một nhiệm vụ “rất vinh quang”.

Bởi Người hiểu rằng những người lính đang mang trên vai không chỉ là một khẩu súng, một chiếc ba lô hay nhiệm vụ của một trận đánh. Trên vai họ là niềm hy vọng của cả dân tộc.

Họ chiến đấu để những đứa trẻ sau này được lớn lên trong hòa bình.

Họ chiến đấu để những người mẹ không còn phải cúi xuống trước những nấm mồ của người lính.

Họ chiến đấu để đất nước có thể tự mình quyết định tương lai của mình.

Và rồi Bác viết:

“Bác tin chắc rằng các chú sẽ phát huy thắng lợi vừa qua, quyết tâm vượt mọi khó khăn gian khổ để làm tròn nhiệm vụ vẻ vang sắp tới.”

Có lẽ trong tất cả những lời động viên ấy, hai chữ khiến tôi xúc động nhất là: “Bác tin.”

Bác tin vào những người lính.

Bác tin vào sức mạnh của nhân dân.

Bác tin vào ngày đất nước giành được độc lập.

Giữa chiến trường, khi người lính có thể phải đối diện với cái chết bất cứ lúc nào, niềm tin ấy chắc hẳn có ý nghĩa vô cùng lớn lao.

Nhưng điều khiến bức thư trở nên đặc biệt hơn cả lại nằm ở những dòng cuối cùng.

Sau những lời căn dặn về nhiệm vụ, Bác viết:

“Bác hôn các chú.”

Chỉ bốn chữ.

Không phải một khẩu hiệu.

Không phải một mệnh lệnh.

Mà là lời của một người Cha gửi đến những người con đang ở nơi xa.

Tôi nghĩ về bốn chữ ấy và bất giác thấy lòng mình lắng xuống.

Bởi đằng sau hình ảnh vị Chủ tịch nước, vị lãnh tụ của cả dân tộc là một con người có một trái tim vô cùng gần gũi. Người hiểu những người lính ngoài mặt trận không chỉ là những chiến sĩ đang thực hiện nhiệm vụ. Họ còn là những người con của nhân dân, những người đang phải xa gia đình, xa quê hương và đối diện với hiểm nguy.

Vì thế, trước khi họ bước vào trận đánh, Bác gửi cho họ không chỉ niềm tin mà còn cả tình thương.

Một lời “Bác hôn các chú” có lẽ không thể ngăn được bom đạn.

Nhưng nó có thể làm ấm lòng một người lính giữa những ngày giá rét.

Nó có thể khiến một người đang nhớ mẹ nhớ cha cảm thấy quê hương gần hơn.

Nó có thể nhắc người lính rằng phía sau mình còn có cả một dân tộc đang dõi theo.

Và rồi những ngày chiến đấu vẫn tiếp tục.

Điện Biên Phủ trở thành nơi hội tụ sức mạnh của cả dân tộc. Những đoàn dân công nối nhau vận chuyển lương thực, đạn dược. Những người lính vượt núi, băng rừng. Những chiến hào ngày một kéo dài. Những trận đánh ngày một ác liệt.

Có những người đã sống sót và trở về.

Nhưng cũng có những người mãi mãi nằm lại.

Họ ra đi khi tuổi đời còn rất trẻ.

Có thể trước lúc lên đường, họ cũng từng có một lời hẹn với mẹ rằng nhất định sẽ trở về. Có thể trong túi áo họ từng có một tấm ảnh gia đình. Có thể họ từng nghĩ về một mái nhà, một người thân, một cuộc sống bình dị sau chiến tranh.

Nhưng họ đã không trở về.

Họ gửi lại tuổi thanh xuân ở Điện Biên.

Gửi lại những ước mơ chưa kịp thực hiện.

Gửi lại những lời yêu thương chưa kịp nói.

Và gửi lại cho đất nước một món quà mà hôm nay chúng ta mới hiểu hết giá trị của nó:

Hòa bình.

Ngày 7 tháng 5 năm 1954, Chiến dịch Điện Biên Phủ toàn thắng.

Tin chiến thắng vang lên.

Nhưng tôi nghĩ, trong niềm vui của ngày chiến thắng, chắc chắn vẫn có những khoảng lặng.

Bởi những người làm nên chiến thắng ấy không phải tất cả đều có mặt để nhìn thấy lá cờ chiến thắng tung bay.

Có những người đã nằm lại giữa núi rừng Tây Bắc.

Có những gia đình mãi mãi không còn được nghe tiếng bước chân người thân trở về.

Có những người mẹ chờ đợi một lời hứa nhưng cuối cùng chỉ nhận được tin con đã hy sinh.

Và có những người lính đã trao lại tuổi trẻ của mình cho đất nước để những thế hệ sau được sống một cuộc đời khác.

Nhiều thập kỷ đã trôi qua.

Hôm nay, Điện Biên đã mang một diện mạo khác.

Những con đường đã rộng mở. Những bản làng đã đổi thay. Trẻ em được đến trường. Cuộc sống bình yên đã hiện diện trên chính mảnh đất từng rung chuyển bởi bom đạn.

Nhưng nếu một ngày tôi được đứng trên mảnh đất ấy, tôi nghĩ mình sẽ không chỉ nhìn thấy một địa danh lịch sử.

Tôi sẽ nghĩ đến những bước chân của những người lính năm xưa.

Tôi sẽ nghĩ đến những người đã đi qua những ngày tháng mà tuổi trẻ của họ được gọi bằng hai chữ “hoa lửa”.

Và tôi sẽ nghĩ đến bức thư của Bác.

Một bức thư đã đi qua hơn bảy mươi năm.

Thời gian có thể làm giấy cũ đi, mực phai đi, nhưng những điều Người gửi gắm trong đó vẫn còn nguyên giá trị.

Đọc bức thư hôm nay, tôi bỗng thấy mình mắc một món nợ.

Không phải món nợ có thể trả bằng tiền.

Đó là món nợ của lòng biết ơn.

Bởi tôi được sinh ra khi đất nước đã hòa bình.

Tôi được đến trường mà không phải nghe tiếng bom.

Tôi được ngồi bên gia đình trong một bữa cơm bình yên.

Tôi được tự do lựa chọn ước mơ và con đường tương lai của mình.

Tôi có thể buồn vì một bài kiểm tra chưa tốt, có thể thất vọng vì một lần thất bại, có thể than phiền vì một ngày học tập mệt mỏi.

Nhưng rồi tôi nhớ đến những người trẻ của năm 1954.

Họ cũng từng có những ước mơ.

Họ cũng từng sợ hãi.

Họ cũng từng nhớ nhà.

Nhưng khi Tổ quốc cần, họ đã bước lên.

Vậy thì chúng tôi hôm nay phải làm gì để xứng đáng?

Có lẽ chúng tôi không cần phải cầm súng như thế hệ cha anh.

Thời đại hôm nay có những cuộc chiến khác: cuộc chiến với sự lười biếng, với sự vô trách nhiệm, với sự thờ ơ, với những giới hạn của chính mình.

Tuổi trẻ hôm nay có thể góp sức cho đất nước bằng tri thức, bằng lao động, bằng sự tử tế, bằng tinh thần trách nhiệm và bằng khát vọng xây dựng quê hương ngày càng tốt đẹp hơn.

Nếu cha anh đã dùng tuổi trẻ để bảo vệ Tổ quốc trong chiến tranh, thì chúng tôi phải biết dùng tuổi trẻ để xây dựng Tổ quốc trong hòa bình.

Đó có lẽ là cách chân thành nhất để nói lời cảm ơn.

Bởi lòng biết ơn không chỉ là một bó hoa đặt trước tượng đài vào những ngày kỷ niệm.

Lòng biết ơn còn là khi chúng ta biết trân trọng những gì mình đang có.

Là khi chúng ta học một bài học lịch sử và hiểu rằng phía sau những con số là những cuộc đời.

Là khi đứng trước một nghĩa trang liệt sĩ, chúng ta biết cúi đầu.

Là khi nghe câu chuyện về một người lính đã hy sinh, chúng ta biết sống có trách nhiệm hơn với ngày hôm nay.

Và là khi chúng ta không để ký ức về những người đã ngã xuống biến mất theo thời gian.

Có một điều tôi luôn nghĩ đến khi nhớ về bức thư của Bác.

Những người lính năm ấy đã không biết tương lai sẽ như thế nào.

Họ chỉ biết rằng mình phải làm điều cần làm.

Họ chiến đấu để một ngày nào đó, những người trẻ như chúng ta được sống mà không phải biết chiến tranh là gì.

Và hôm nay, chúng ta đang sống trong ngày mà họ từng mơ ước.

Chúng ta đang đi trên những con đường mà họ từng mong có ngày được trở về.

Chúng ta đang học tập dưới bầu trời hòa bình mà họ đã đánh đổi bằng tuổi trẻ của mình.

Vậy nên, mỗi khi nghe hai tiếng Điện Biên, tôi không chỉ nghĩ đến một chiến thắng.

Tôi nghĩ đến những con người.

Những con người đã sống, chiến đấu và hy sinh.

Tôi nghĩ đến Chủ tịch Hồ Chí Minh, người giữa những ngày chiến tranh vẫn dành cho người lính một tình cảm thật gần gũi: “Bác hôn các chú.”

Tôi nghĩ đến những người đã cầm trên tay bức thư ấy và bước tiếp.

Và tôi nghĩ đến chúng tôi – thế hệ trẻ hôm nay.

Chúng tôi may mắn được sinh ra trong hòa bình.

Nhưng chính vì may mắn ấy, chúng tôi càng phải biết ơn.

Bởi hòa bình không tự nhiên mà có.

Đằng sau mỗi ngày bình yên là những năm tháng không bình yên.

Đằng sau mỗi nụ cười hôm nay là những giọt nước mắt của người đi trước.

Đằng sau tuổi trẻ của chúng tôi là tuổi trẻ của biết bao người đã gửi lại nơi chiến trường.

Và có lẽ, lời tri ân đẹp nhất mà chúng tôi có thể dành cho họ không phải là những lời nói thật lớn lao.

Mà là sống một cuộc đời thật có ích.

Học tập bằng tất cả khả năng.

Làm việc bằng tất cả trách nhiệm.

Yêu thương bằng tất cả chân thành.

Và khi đất nước cần, biết đặt lợi ích của Tổ quốc lên trên những ích kỷ của riêng mình.

Bởi chúng ta đang sống trong ngày hôm nay, nhưng ngày hôm nay được đánh đổi bằng tuổi trẻ của rất nhiều người hôm qua.

Thời hoa lửa đã đi qua.

Nhưng những con người của thời hoa lửa thì chưa bao giờ rời khỏi chúng ta.

Họ vẫn ở trong những trang lịch sử.

Trong những bức thư đã ngả màu.

Trong những di tích trên mảnh đất Điện Biên.

Trong những nén hương của người hôm nay trước những phần mộ không tên.

Và hơn hết, họ ở trong chính cuộc sống hòa bình mà chúng ta đang được hưởng.

Nếu có thể gửi một lời đến những người đã nằm lại nơi chiến trường năm ấy, tôi chỉ muốn nói:

“Chúng tôi đã nghe câu chuyện của các anh. Chúng tôi không quên. Chúng tôi biết rằng bình yên hôm nay được đổi bằng tuổi trẻ của các anh. Và chúng tôi xin hứa sẽ sống sao cho xứng đáng với những gì thế hệ các anh đã trao lại.”

Còn nếu có thể gửi một lời đến Bác Hồ, tôi muốn nói:

“Thưa Bác, những lời Bác gửi đến người chiến sĩ năm xưa vẫn còn ở lại. Hơn bảy mươi năm đã trôi qua, nhưng chúng cháu vẫn cảm nhận được tình thương, niềm tin và lời nhắn nhủ của Người. Chúng cháu sẽ cố gắng học tập, sống có trách nhiệm và góp sức mình để đất nước ngày càng tốt đẹp hơn.”

Bức thư ấy không có tiếng súng.

Nhưng nó mang theo tiếng gọi của Tổ quốc.

Bức thư ấy không có máu.

Nhưng trong từng dòng chữ, ta có thể nhìn thấy bóng dáng của những người đã hy sinh.

Và bức thư ấy, sau hơn bảy mươi năm, vẫn nhắc chúng ta một điều giản dị:

Hãy biết ơn quá khứ để biết trân trọng hiện tại và có trách nhiệm với tương lai.

Đó là câu chuyện về một bức thư.

Một bức thư từ trái tim Người Cha.

Một bức thư đi qua chiến tranh để đến với những người lính.

Và từ những người lính năm xưa, câu chuyện ấy lại đi qua thời gian để đến với chúng ta hôm nay.

Để mỗi người trẻ hiểu rằng:

Thời hoa lửa có thể đã khép lại, nhưng ngọn lửa yêu nước, lòng biết ơn và khát vọng cống hiến thì phải được truyền tiếp mãi mãi.

Và chúng ta – những người đang sống trong hòa bình – chính là những người có trách nhiệm giữ cho ngọn lửa ấy không bao giờ tắt.