THỜI HOA LỬA Cái bắt tay thật chặt trên đèo Cốc Mạc

THỜI HOA LỬA

Cái bắt tay thật chặt trên đèo Cốc Mạc

Năm 1971.

Chiến trường Đường 9 – Nam Lào những ngày ấy nóng bỏng như lửa.

Những đoàn xe nối nhau vượt núi.

Pháo binh liên tục chuyển trận địa.

Máy bay địch gầm rú trên bầu trời.

Tiếng bom, tiếng pháo dội xuống những cánh rừng, những con đường đất đỏ, nơi từng bước chân của người lính đang ngày đêm giữ vững trận địa.

Giữa lúc chiến trường căng thẳng, một chiếc xe dừng lại trên đèo Cốc Mạc.

Đại tướng Võ Nguyên Giáp đến thị sát trận địa.

Không phải để đứng từ xa nghe báo cáo.

Ông muốn tận mắt nhìn thấy những người lính đang chiến đấu ở nơi gian khổ nhất.

Chiếc xe vừa dừng, các chiến sĩ đã vội chạy ra đón.

Có người hồi hộp.

Có người lúng túng.

Bởi trong suy nghĩ của những người lính trẻ, vị Đại tướng mà họ thường chỉ nghe tên qua những câu chuyện, những mệnh lệnh, những chiến công… giờ đây đang đứng ngay trước mặt mình.

Trận địa cao xạ nằm sâu phía trước.

Địch đang đánh phá dữ dội.

Đường vào không dễ đi.

Nhưng Đại tướng không đứng lâu bên xe.

Ông bước xuống.

Rồi đi bộ về phía trận địa.

Các cán bộ đi cùng định tiến lên, nhưng ông chỉ nhẹ nhàng ra hiệu:

“Đi thôi.”

Con đường dẫn vào trận địa lầy lội, gập ghềnh.

Khói bom còn vương trong không khí.

Phía trước là một con suối.

Các chiến sĩ đã chuẩn bị sẵn một thau nước để Đại tướng rửa chân, rửa tay sau khi vượt đường xa.

Nhưng ông nhìn dòng suối, rồi nhìn những người lính.

Ông cười.

Thay vì dùng chậu nước được chuẩn bị sẵn, ông vui vẻ bước xuống suối.

Ông cùng anh em đi trên chiếc cầu phao đơn sơ.

Không có khoảng cách.

Không có vẻ trang trọng của một chuyến thăm cấp cao.

Chỉ có một người lính già đi giữa những người lính trẻ.

Đến trận địa cao xạ, Đại tướng không đứng giữa sở chỉ huy thật lâu.

Ông đi đến từng mâm pháo.

Nhìn từng khẩu pháo.

Hỏi chuyện từng chiến sĩ.

Những người lính trẻ đứng trước ông, có người còn chưa kịp giấu đôi bàn tay lấm bụi đất và dầu mỡ.

Có người vừa từ vị trí chiến đấu trở về.

Có người đôi mắt đỏ vì nhiều đêm không ngủ.

Đại tướng nhìn họ.

Ông không nói những lời quá lớn lao.

Ông hỏi những điều rất giản dị:

Ăn uống có đủ không?

Trận địa có khó khăn gì không?

Anh em chiến đấu thế nào?

Những câu hỏi tưởng như bình thường ấy lại khiến những người lính cảm thấy mình được quan tâm thật sự.

Bởi giữa chiến trường, người lính không chỉ cần một mệnh lệnh.

Họ cần biết rằng ở phía sau mình, có người hiểu những gian khổ mà mình đang chịu đựng.

Rồi Đại tướng đưa tay ra.

Ông bắt tay từng chiến sĩ.

Không phải một cái bắt tay xã giao.

Ông nắm thật chặt.

Bàn tay của người chỉ huy đặt vào bàn tay chai sạn của người lính.

Một bàn tay đã đi qua bao năm tháng chiến tranh.

Một bàn tay còn rất trẻ, đang lần đầu đối diện với những thử thách khốc liệt của chiến trường.

Hai bàn tay siết lấy nhau.

Không cần nhiều lời.

Nhưng dường như trong cái siết tay ấy có cả lời động viên:

“Cố gắng lên. Tôi hiểu các đồng chí đang chiến đấu gian khổ thế nào.”

Và cũng có một lời đáp không thành tiếng của người lính:

“Chúng tôi sẽ giữ vững trận địa.”

Đại tướng đi qua từng mâm pháo.

Bắt tay người này.

Hỏi thăm người kia.

Động viên người nọ.

Rồi ông lại tiếp tục đi.

Chiếc bóng của vị Đại tướng dần khuất sau những thân cây.

Trận địa lại trở về với tiếng pháo.

Với tiếng máy bay.

Với những mệnh lệnh chiến đấu vang lên giữa khói lửa.

Nhưng những người lính trẻ dường như vẫn chưa thể trở lại bình thường ngay được.

Họ đứng nhìn theo.

Có người cười.

Có người xúc động.

Có người quay sang đồng đội, nói nhỏ như sợ người khác nghe thấy:

“Đại tướng nắm tay tớ…”

Người bên cạnh đáp:

“Ông cụ nắm chặt lắm cậu ạ.”

Một câu nói rất giản dị.

Nhưng có lẽ nó đã nói hết cảm xúc của những người lính lúc ấy.

Chiến tranh đôi khi được kể bằng những trận đánh lớn.

Bằng những chiến công.

Bằng những con số.

Nhưng trong ký ức của một người lính, có khi thứ ở lại lâu nhất lại chỉ là một khoảnh khắc rất nhỏ.

Một ánh mắt.

Một câu hỏi.

Một cái vỗ vai.

Hay một cái bắt tay thật chặt.

Đối với những người lính trẻ trên đèo Cốc Mạc năm ấy, cái bắt tay của Đại tướng có lẽ không chỉ là sự động viên.

Nó khiến họ cảm nhận rằng mình không phải những con số vô danh giữa một chiến dịch rộng lớn.

Họ là những con người được nhìn thấy.

Được nhớ đến.

Được trân trọng.

Và người đứng đầu quân đội cũng hiểu rằng, sức mạnh của một đội quân không chỉ nằm ở vũ khí hay mệnh lệnh.

Sức mạnh ấy còn đến từ niềm tin giữa người chỉ huy và người lính.

Đại tướng có thể đi đến những nơi xa xôi nhất của chiến trường.

Có thể đứng trước những trận địa đang bị đánh phá.

Có thể chỉ huy những chiến dịch lớn làm thay đổi cục diện chiến tranh.

Nhưng khi đến với người lính, ông vẫn chọn cách gần gũi nhất.

Xuống suối cùng anh em.

Đi trên chiếc cầu phao.

Đến tận từng mâm pháo.

Nắm lấy những bàn tay lấm bụi, chai sạn vì chiến đấu.

Bởi ông hiểu rằng, giữa chiến tranh, một cái bắt tay đôi khi có sức mạnh hơn cả một bài diễn văn.

Nó truyền đi sự tin tưởng.

Truyền đi lòng thương yêu.

Và truyền cho người lính thêm một chút sức mạnh để tiếp tục đứng vững nơi tuyến lửa.

Nhiều năm đã trôi qua.

Đèo Cốc Mạc có thể đã thay đổi.

Những trận địa xưa có thể chỉ còn lại trong ký ức.

Những người lính trẻ năm ấy cũng đã trở thành những người già.

Nhưng có lẽ, khi nhớ lại những năm tháng hoa lửa, họ vẫn có thể nhớ rất rõ một buổi ngày nào đó.

Một chiếc xe dừng trên đèo.

Một vị Đại tướng bước xuống.

Một dòng suối.

Một chiếc cầu phao.

Những mâm pháo giữa trận địa.

Và những bàn tay được nắm thật chặt.

“Đại tướng nắm tay tớ…”

Chỉ một câu nói mộc mạc như thế thôi, mà đủ để kể về tình cảm của một vị Tổng Tư lệnh dành cho những người lính của mình.

Bởi người chỉ huy lớn không chỉ là người biết ra lệnh trong giờ phút quyết định.

Mà còn là người biết đến bên người lính khi họ cần được động viên nhất.

Biết cúi xuống gần họ.

Biết lắng nghe họ.

Và biết truyền sức mạnh bằng chính sự chân thành của mình.

Thời hoa lửa đã đi qua.

Nhưng cái bắt tay trên đèo Cốc Mạc vẫn còn ở lại như một câu chuyện đẹp về tình quân dân, tình đồng đội và tình người.

Một cái bắt tay thật chặt.

Một chút ấm áp giữa chiến trường khốc liệt.

Và một ký ức đủ sức theo những người lính đi suốt cuộc đời:

Giữa khói lửa chiến tranh, họ biết rằng người đứng đầu quân đội không ở đâu xa.

Ông đã đến tận nơi họ chiến đấu, nắm lấy bàn tay họ và nói bằng sự im lặng của tình người:

“Các đồng chí không bao giờ đơn độc.”