THỜI HOA LỬA – CÂY ĐÀO NỞ GIỮA BIÊN CƯƠNG
Trong chuyến công tác đến xã Sơn Lương, tỉnh Lào Cai, tôi được gặp bác Triệu Văn Hòa, một cựu chiến binh đã ngoài bảy mươi tuổi. Trong khu vườn trước nhà bác có một cây đào cổ thụ nở hoa rực rỡ mỗi độ xuân về.
Khi tôi hỏi vì sao bác lại chăm sóc cây đào ấy cẩn thận đến vậy, bác nhìn lên những cành hoa hồng thắm rồi chậm rãi nói:
"Cây đào này gắn với một người đồng đội của bác..."
Câu chuyện bắt đầu từ mùa xuân năm 1979.
Khi ấy, bác Hòa là chiến sĩ thuộc đơn vị làm nhiệm vụ bảo vệ biên giới phía Bắc. Chốt đóng quân nằm trên một ngọn núi cao quanh năm mây phủ.
Cuộc sống nơi biên giới vô cùng gian khổ.
Ban ngày tuần tra.
Ban đêm trực gác.
Mùa đông rét cắt da cắt thịt.
Những người lính trẻ nhiều khi phải đốt lửa suốt đêm để chống chọi với giá lạnh.
Trong đơn vị có anh Lê Văn Cường, quê ở miền xuôi. Đây là lần đầu tiên anh nhìn thấy những rừng đào vùng núi nở hoa.
Mỗi lần đi tuần qua sườn núi, anh đều dừng lại ngắm những cánh đào rung rinh trong gió.
Anh thường nói:
"Không ngờ ở nơi gian khổ thế này lại có những bông hoa đẹp đến vậy."
Một ngày đầu xuân, anh đào một cây đào nhỏ mọc ven đường rồi mang về trồng cạnh chốt gác.
Đồng đội cười:
"Trồng làm gì, biết có sống được không?"
Anh chỉ cười:
"Rồi sẽ sống. Hòa bình đến, cây đào sẽ lớn lên."
Từ đó, mỗi ngày anh đều tranh thủ tưới nước cho cây.
Giữa chiến trường đầy khói lửa, cây đào nhỏ trở thành niềm vui của cả đơn vị.
Những người lính trẻ gọi đó là "cây đào hòa bình".
Nhưng rồi chiến tranh không cho họ nhiều thời gian.
Một đêm cuối tháng Hai năm 1979, đơn vị nhận lệnh tăng cường chiến đấu bảo vệ một điểm cao trọng yếu.
Cuộc chiến diễn ra ác liệt.
Tiếng súng, tiếng pháo dội vang khắp núi rừng.
Trong lúc chiến đấu, anh Cường đã anh dũng hy sinh khi đang bảo vệ vị trí của đơn vị.
Ngày đưa tiễn đồng đội, cả đơn vị lặng người.
Không ai nói thành lời.
Sau trận chiến, bác Hòa trở lại chốt cũ.
Giữa những dấu tích bom đạn còn ngổn ngang, cây đào nhỏ vẫn đứng đó.
Một cành cây đã bị mảnh pháo làm gãy.
Nhưng nó vẫn sống.
Bác Hòa lặng lẽ vun lại gốc cây rồi tiếp tục nhiệm vụ.
Những năm sau đó, cây đào lớn dần.
Mỗi mùa xuân lại nở hoa.
Như một lời nhắc nhớ về người đồng đội đã nằm lại nơi biên cương.
Năm 1985, khi xuất ngũ trở về quê hương Sơn Lương, bác Hòa xin một nhánh từ cây đào ấy mang về trồng trước nhà.
Bác chăm sóc nó như chăm sóc một phần ký ức của tuổi trẻ.
Trải qua bao mùa mưa nắng, cây đào ngày càng lớn.
Mỗi khi hoa nở, bác lại nhớ đến những người đồng đội năm xưa.
Nhớ những đêm tuần tra trong giá rét.
Nhớ những bữa cơm chia nhau từng nắm gạo.
Nhớ những người lính tuổi đôi mươi đã gửi trọn tuổi xuân cho Tổ quốc.
Hiện nay, mỗi dịp Tết đến, con cháu trong gia đình đều quây quần dưới gốc đào nghe bác kể chuyện chiến trường.
Bác thường nói:
"Người trồng cây đã không còn nữa, nhưng cây vẫn nở hoa. Đồng đội bác cũng vậy, dù đã hy sinh nhưng những điều tốt đẹp họ để lại vẫn còn mãi."
Nhiều học sinh trong xã đến thăm đều rất thích nghe câu chuyện về cây đào biên giới.
Có em hỏi:
"Ông có buồn không khi nhớ về chiến tranh?"
Bác mỉm cười:
"Có chứ. Nhưng ông tự hào nhiều hơn. Vì thế hệ của ông đã làm được điều cần làm cho đất nước."
Chiều muộn, tôi rời ngôi nhà của bác Hòa.
Phía sau lưng, cây đào vẫn lung linh trong nắng.
Những cánh hoa nhẹ nhàng bay theo gió như mang theo ký ức của một thời hoa lửa.
Một thời mà những người lính trẻ đã sống hết mình vì Tổ quốc.
Một thời mà giữa bom đạn khốc liệt vẫn có những ước mơ giản dị về hòa bình, về mùa xuân và về những cánh đào nở trên quê hương.
Và cũng như cây đào ấy, tinh thần yêu nước của thế hệ cha anh sẽ mãi đơm hoa, kết trái trên mảnh đất Sơn Lương hôm nay và mai sau.


