THỜI HOA LỬA CHU VĂN KHÂM – ĐỐI MẶT VỚI TỬ THẦN, MỞ ĐƯỜNG RA TRẬN

Chu Văn Khâm sinh năm 1925, quê ở tỉnh Vĩnh Phúc. Lớn lên trong một gia đình nghèo, ông từng phải đi ở, làm thuê để kiếm sống. Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, ông tham gia lực lượng du kích và công an xã. Tháng 8/1947, ông tình nguyện nhập ngũ, bắt đầu cuộc đời người lính trong những năm tháng đất nước tiến hành cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp.

Ban đầu phục vụ trong đơn vị bộ binh, Chu Văn Khâm trực tiếp tham gia nhiều trận chiến đấu. Ông thể hiện tinh thần gan dạ, mưu trí, tích cực tiến công và hoàn thành nhiệm vụ. Từ năm 1950, ông được điều động sang lực lượng công binh, đảm nhận những công việc nặng nhọc, nguy hiểm như phá cầu, chặn đường tiếp viện của địch, làm đường, chở phà phục vụ bộ đội hành quân và phá bom bảo đảm giao thông vận tải cho các chiến dịch.

Đối với người lính công binh, mặt trận không chỉ nằm ở nơi tiếng súng nổ vang. Có khi, cuộc chiến đấu diễn ra trên những cung đường bị máy bay địch đánh phá, giữa những hố bom ngổn ngang và những quả bom nổ chậm có thể phát nổ bất cứ lúc nào. Chỉ một sơ suất nhỏ cũng có thể phải trả giá bằng tính mạng. Thế nhưng, nếu bom chưa được xử lý, con đường chưa thông, những đoàn xe chở lương thực, vũ khí và quân trang không thể tiếp tục lên đường.

Tháng 1/1953, Chu Văn Khâm phụ trách tiểu đội làm nhiệm vụ quan sát, phá bom tại đèo Khế, bảo đảm tuyến vận chuyển cho Chiến dịch Tây Bắc. Máy bay Pháp liên tục ném bom phá hoại cầu đường, trong khi đơn vị chưa có nhiều kinh nghiệm tháo gỡ bom nổ chậm. Trước tình hình đó, ông tình nguyện nghiên cứu, tháo gỡ quả bom đầu tiên và đã thành công. Kinh nghiệm của ông sau đó được phổ biến cho các lực lượng làm nhiệm vụ bảo đảm giao thông trên những tuyến đường chiến lược.

Nhưng thử thách chưa dừng lại ở đó.

Trong một lần làm nhiệm vụ, đơn vị phát hiện quả bom nổ chậm nằm sâu khoảng 4 mét dưới lòng đất. Quả bom nằm trong một hố sâu, miệng hố chỉ vừa một người chui lọt. Muốn xử lý được nó, người chiến sĩ phải tiếp cận vị trí bom nằm, quan sát địa hình và tìm phương án phù hợp. Đây là công việc đặc biệt nguy hiểm, bởi không ai có thể chắc chắn quả bom sẽ phản ứng ra sao trong quá trình xử lý.

Trước tình huống ấy, Chu Văn Khâm không lùi bước. Ông chui xuống hố sâu để trinh sát vị trí quả bom, nghiên cứu cách phá rồi quay lên, dùng chân đưa bộc phá xuống đặt đúng vị trí cần thiết. Bằng sự bình tĩnh, cẩn trọng và quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ, ông đã phá được quả bom nguy hiểm, kịp thời giải phóng con đường, bảo đảm cho các đơn vị vận tải vượt qua an toàn.

Chiến công ấy không chỉ nằm ở việc phá được một quả bom. Đằng sau đó là tinh thần dám nhận việc khó, sự chủ động tìm tòi phương pháp xử lý và ý thức đặt nhiệm vụ chung lên trên sự an nguy của bản thân. Mỗi mét đường được khai thông là thêm một cơ hội để hàng hóa, vũ khí và lực lượng tiếp tục đến nơi cần thiết; mỗi quả bom được xử lý an toàn là một chướng ngại được loại bỏ trên con đường tiến về phía trước.

Trong Chiến dịch Điện Biên Phủ năm 1954, Chu Văn Khâm tiếp tục đảm nhiệm nhiệm vụ công binh trên những tuyến giao thông chiến lược. Theo tư liệu của Bảo tàng Chiến thắng Điện Biên Phủ, ông là Trung đội phó công binh, Đại đội 56, Tiểu đoàn 206, Cục Vận tải thuộc Tổng cục Hậu cần. Trên các trọng điểm bị địch đánh phá, ông cùng đồng đội kiên trì bám trụ, nghiên cứu quy luật hoạt động của máy bay và quy luật nổ của các loại bom để tìm cách tháo gỡ, khôi phục đường vận chuyển.

Trong một tháng làm nhiệm vụ phá bom, tiểu đội do ông chỉ huy đã phá gỡ 35 quả bom nổ chậm; riêng ông trực tiếp phá gỡ 18 quả. Những con số ấy cho thấy mức độ nguy hiểm của công việc và sự đóng góp của người chiến sĩ công binh trong nhiệm vụ bảo đảm giao thông cho chiến dịch.

Ngày 31/8/1955, Chu Văn Khâm được Chủ tịch nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa tặng thưởng Huân chương Quân công hạng Ba và tuyên dương danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.

Ngày nay, câu chuyện về người chiến sĩ công binh Chu Văn Khâm vẫn nhắc nhở chúng ta về những đóng góp thầm lặng nhưng vô cùng quan trọng trong chiến tranh. Không phải người lính nào cũng trực tiếp cầm súng tiến công, nhưng mỗi nhiệm vụ được hoàn thành, mỗi tuyến đường được khai thông đều góp phần làm nên sức mạnh chung của quân đội.

Noi gương Anh hùng Chu Văn Khâm, thế hệ trẻ hôm nay cần biết trân trọng hòa bình, nuôi dưỡng lòng dũng cảm, tinh thần trách nhiệm và ý chí vượt khó; chủ động học hỏi, tìm tòi cách giải quyết vấn đề và kiên trì hoàn thành nhiệm vụ được giao. Bởi tinh thần của người chiến sĩ năm xưa vẫn còn nguyên giá trị: dù công việc khó khăn đến đâu, khi đã xác định đúng nhiệm vụ và mục tiêu, hãy nỗ lực bằng trí tuệ, bản lĩnh và trách nhiệm của mình.