THỜI HOA LỬA – CHUYẾN GÙI CUỐI CÙNG

Những ngày đầu hè, tôi đến thăm bác Hoàng Thị Lan, một hội viên Hội Cựu Thanh niên xung phong đang sinh sống tại xã Sơn Lương, tỉnh Lào Cai. Năm nay bác đã bước sang tuổi 72, mái tóc bạc trắng nhưng đôi mắt vẫn ánh lên sự cương nghị của một người từng đi qua chiến tranh.

Khi được hỏi về những năm tháng tuổi trẻ, bác Lan nhẹ nhàng lấy từ chiếc tủ gỗ cũ một chiếc bi đông nước đã sờn màu.

Bác vuốt nhẹ lên chiếc bi đông rồi chậm rãi kể:

"Đây là kỷ vật của một người đồng đội đã mãi mãi không trở về..."

Câu chuyện đưa chúng tôi trở về hơn bốn mươi năm trước.

Năm 1974, khi mới mười chín tuổi, Hoàng Thị Lan tình nguyện tham gia lực lượng thanh niên xung phong.

Ngày đó, quê hương còn nghèo khó nhưng lớp lớp thanh niên đều chung một khát vọng: góp sức cho đất nước.

Nhiệm vụ của đơn vị bác là vận chuyển lương thực, đạn dược và tải thương trên các tuyến đường phục vụ chiến trường.

Công việc tưởng chừng đơn giản nhưng vô cùng nguy hiểm.

Ban ngày máy bay địch thường xuyên trinh sát.

Ban đêm các đội thanh niên xung phong mới bắt đầu hành quân.

Mỗi người gùi trên lưng từ 30 đến 40 kg hàng hóa.

Có những đoạn đường phải đi xuyên rừng sâu, băng qua suối lớn hoặc vượt qua những trọng điểm bom đạn.

Một trong những người bạn thân nhất của bác là chị Nguyễn Thị Hạnh.

Hai người cùng tuổi, cùng tham gia thanh niên xung phong trong một đợt tuyển quân.

Hạnh luôn vui vẻ, lạc quan và thường hát mỗi khi hành quân.

Tiếng hát ấy giúp cả đội quên đi mệt nhọc.

Một đêm cuối năm 1974, đơn vị nhận nhiệm vụ vận chuyển khẩn cấp hàng tiếp tế đến một điểm tập kết.

Mưa rừng xối xả.

Con đường đất trở nên trơn trượt.

Dù rất vất vả nhưng không ai dám chậm trễ vì phía trước các chiến sĩ đang chờ lương thực và thuốc men.

Đoàn người lặng lẽ tiến bước trong màn đêm.

Khi đi đến một đoạn dốc, bất ngờ tiếng máy bay gầm rú vang lên.

Pháo sáng thả trắng cả một vùng trời.

Mọi người nhanh chóng tìm nơi trú ẩn.

Nhưng một quả bom rơi xuống rất gần đội hình.

Đất đá tung lên mù mịt.

Khi khói bụi tan đi, bác Lan gọi mãi không thấy chị Hạnh trả lời.

Đồng đội chạy đến thì phát hiện chị đã bị thương rất nặng.

Trong những giây phút cuối cùng, chị tháo chiếc bi đông nước trên người đưa cho bác Lan.

Chị nói rất khẽ:

"Lan giữ giúp mình nhé... nếu còn sống thì mang về cho mẹ..."

Nhưng chị không kịp thực hiện điều ước ấy.

Đêm hôm đó, cả đơn vị vừa khóc vừa tiếp tục hành quân.

Bởi ai cũng hiểu nhiệm vụ không thể dừng lại.

Sau chiến tranh, bác Lan trở về quê hương Sơn Lương.

Cuộc sống còn nhiều khó khăn nhưng bác luôn ghi nhớ hình ảnh những người đồng đội đã ngã xuống.

Năm 1985, sau nhiều lần dò hỏi, bác tìm được gia đình chị Hạnh.

Người mẹ già của chị lúc ấy đã gần tám mươi tuổi.

Khi nhận lại chiếc bi đông cũ của con gái, bà ôm chặt vào lòng và bật khóc.

Bà nói:

"Vậy là con tôi vẫn còn một phần trở về..."

Câu nói ấy khiến tất cả những người có mặt đều rơi nước mắt.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua.

Chiếc bi đông năm nào vẫn được bác Lan giữ gìn như một báu vật.

Đó không chỉ là một kỷ vật chiến tranh.

Đó là biểu tượng của tình đồng đội, của sự hy sinh và của tuổi trẻ đã gửi trọn cho Tổ quốc.

Ngày nay, bác Lan vẫn tích cực tham gia các hoạt động của địa phương, thường xuyên kể chuyện truyền thống cho thanh thiếu niên trong xã.

Mỗi lần nhắc đến những năm tháng thanh niên xung phong, bác đều xúc động:

"Ngày ấy chúng tôi không nghĩ mình là anh hùng. Chúng tôi chỉ nghĩ đất nước cần thì mình đi."

Rời ngôi nhà nhỏ giữa núi rừng Sơn Lương, tôi hiểu rằng lịch sử không chỉ được viết nên bởi những người trực tiếp cầm súng chiến đấu.

Lịch sử còn được làm nên bởi những cô gái thanh niên xung phong, những dân công hỏa tuyến, những con người thầm lặng đã dành cả tuổi xuân cho độc lập, tự do của dân tộc.

Họ chính là những bông hoa đẹp nhất của một thời hoa lửa.

Và ngọn lửa ấy vẫn đang được truyền lại cho các thế hệ hôm nay trên mảnh đất Sơn Lương thân yêu.