Thời hoa lửa của tôi - Phạm Duy Lộc
Tôi là Phạm Duy Lộc, người con của xã Xuân Hoà, tỉnh Lào Cai. Đã hơn nửa thế kỷ trôi qua kể từ ngày rời quê hương tham gia kháng chiến chống Mỹ, nhưng những năm tháng từ 1970 đến 1975 vẫn còn in đậm trong tâm trí tôi như mới hôm qua.
Đó là quãng đời tuổi trẻ đầy gian khổ, mất mát, nhưng cũng là quãng đời mà tôi tự hào nhất.
Ngày lên đường
Năm 1970, khi tôi vừa tròn đôi mươi, chiến tranh ngày càng ác liệt. Thanh niên trong xã lần lượt lên đường nhập ngũ. Hôm nhận giấy gọi, tôi lặng người đi một lúc.
Đêm trước ngày đi, mẹ tôi ngồi vá lại chiếc áo cho con trai dưới ánh đèn dầu leo lét. Cha tôi ngồi bên bếp lửa, chậm rãi hút thuốc.
Ông nhìn tôi rồi nói:
“Lộc à, đã mang thân trai thì phải biết giữ nước. Có vất vả cũng phải vượt qua.”
Tôi gật đầu mà cổ họng nghẹn lại.
Sáng hôm sau, cả bản tiễn chúng tôi lên đường. Tiếng hát át cả tiếng khóc. Nhưng tôi biết, trong lòng người mẹ nào cũng đầy lo lắng.
Khi bước khỏi đầu bản, tôi ngoái nhìn mái nhà của mình lần cuối. Lúc ấy tôi không biết rằng phải đến năm năm sau mới được trở về.
Những năm tháng hành quân
Từ Xuân Hoà, chúng tôi hành quân vào chiến trường miền Nam. Những ngày vượt Trường Sơn là những ngày không thể nào quên.
Ban ngày tránh máy bay địch, ban đêm mới dám đi. Đường rừng trơn trượt, nhiều đoạn dốc cao dựng đứng. Có hôm mưa rừng xối xả, quần áo ướt sũng nhiều ngày không khô.
Cái khổ nhất là sốt rét rừng.
Nhiều đồng chí đang khỏe mạnh bỗng sốt run người, môi tím tái. Nhưng không ai chịu bỏ lại đồng đội phía sau. Chúng tôi dìu nhau mà đi.
Đêm nằm võng giữa rừng sâu, nghe tiếng côn trùng và tiếng bom vọng từ xa, tôi nhớ quê da diết. Tôi nhớ tiếng suối ở Xuân Hoà, nhớ mẹ gọi về ăn cơm mỗi chiều.
Nhưng nghĩ đến đất nước còn chiến tranh, tôi lại tự nhủ:
“Mình đi hôm nay để mai này quê hương được yên bình.”
Lần đầu đối mặt bom đạn
Năm 1971, tôi tham gia trận đánh lớn đầu tiên.
Đó là lần đầu tiên tôi chứng kiến sự khốc liệt thật sự của chiến tranh.
Bom nổ rung chuyển cả mặt đất. Khói bụi mù trời. Tiếng súng dồn dập đến mức tai ù đi không còn nghe rõ gì nữa.
Tôi nằm ép sát xuống chiến hào mà tim đập thình thịch. Người đồng đội bên cạnh quay sang cười động viên:
“Đừng sợ, còn sống là còn đánh.”
Câu nói ấy theo tôi suốt những năm tháng chiến tranh.
Những người đồng đội không trở về
Điều khiến tôi đau lòng nhất không phải cái đói hay những trận sốt rét, mà là sự hi sinh của đồng đội.
Có người hôm qua còn ngồi kể chuyện quê nhà, hôm nay đã nằm lại giữa chiến trường.
Tôi nhớ mãi anh Thành — người bạn cùng đơn vị. Anh hay nói:
“Hòa bình tao sẽ về cưới vợ.”
Nhưng trong một trận càn năm 1972, anh đã hi sinh khi che cho đồng đội.
Hôm chôn cất anh bên bìa rừng, chúng tôi không có nổi một nén hương. Tôi chỉ biết lấy chiếc lá rừng đặt lên mộ tạm mà nghẹn lòng nghĩ:
“Bao giờ đất nước hòa bình, liệu còn ai nhớ đến anh không?”
Mùa xuân năm 1975
Đầu năm 1975, khí thế chiến thắng lan khắp các chiến trường. Chúng tôi nghe tin quân ta thắng lớn liên tiếp. Ai cũng tin ngày thống nhất sắp đến.
Nhưng chiến đấu lúc ấy vẫn vô cùng ác liệt.
Có những đêm hành quân xuyên qua tiếng pháo, tôi chỉ thầm mong mình đủ may mắn để sống tới ngày hòa bình.
Và rồi ngày ấy cũng đến.
Ngày 30 tháng 4 năm 1975, khi nghe tin miền Nam hoàn toàn giải phóng, cả đơn vị như vỡ òa. Có người cười, có người khóc.
Còn tôi ngồi lặng đi rất lâu.
Tôi nghĩ đến cha mẹ ở Xuân Hoà. Nghĩ đến những đồng đội đã không còn nữa.
Nếu họ còn sống để nhìn thấy ngày này thì tốt biết bao.
Ngày trở về quê hương
Ngày tôi trở về Xuân Hoà, con đường đất cũ vẫn còn đó. Mẹ tôi đứng chờ trước cửa nhà.
Thấy tôi, bà òa khóc.
Còn tôi, người lính từng đi qua bom đạn, lúc ấy cũng không cầm được nước mắt.
Tôi đã trở về… nhưng nhiều đồng đội của tôi thì mãi mãi nằm lại nơi chiến trường.
Điều tôi muốn nhắn gửi
Bây giờ tuổi đã cao, mỗi lần kể chuyện chiến tranh cho con cháu nghe, tôi luôn nói:
“Không ai sinh ra đã muốn cầm súng. Nhưng khi Tổ quốc cần, thế hệ chúng tôi sẵn sàng lên đường.”
Chiến tranh đã qua, nhưng ký ức về một thời hoa lửa sẽ mãi còn trong trái tim tôi.
Tôi chỉ mong thế hệ hôm nay biết trân trọng hòa bình, yêu quê hương đất nước và sống xứng đáng với sự hi sinh của biết bao người đi trước.
Bởi hòa bình hôm nay được đánh đổi bằng cả tuổi xuân và máu của một thế hệ.
