THỜI HOA LỬA – DƯƠNG THỊ CẨM VÂN, NỮ KIỆN TƯỚNG CHIẾN HÀO CỦA ĐẤT ĐẦM DƠI

Từ đây, cuộc đời người nữ chiến sĩ bước sang một chặng đường mới. Chị chăm chỉ học tập, rèn luyện cách sử dụng súng, tích cực cùng đồng đội thực hiện nhiệm vụ. Dù là nữ, lại còn rất trẻ, Cẩm Vân không ngại những công việc nặng nhọc, nguy hiểm. Chính tinh thần ấy đã được thể hiện rõ trong chiến dịch bao vây Chi khu Đầm Dơi năm 1966 – một cứ điểm quân sự quan trọng của đối phương tại địa bàn.

Để thực hiện nhiệm vụ, lực lượng cách mạng tổ chức đào chiến hào từ nhiều hướng, từng bước vây ép cứ điểm, hạn chế đường tiếp tế và hoạt động của đối phương. Công việc diễn ra trong điều kiện vô cùng gian khổ. Chiến hào phải đào qua những đoạn đất trống dễ bị phát hiện; mưa gió thất thường khiến nhiều nơi ngập nước, sình lầy. Đối phương liên tục sử dụng pháo binh, máy bay và tổ chức phản kích nhằm phá vỡ trận địa.

Trong hoàn cảnh ấy, Dương Thị Cẩm Vân luôn xung phong đi đầu. Chị vừa tham gia đào chiến hào, vừa vận chuyển cơm nước tiếp tế, hỗ trợ dân công và cùng đồng đội bám giữ trận địa. Những công việc tưởng chừng bình thường ấy lại đòi hỏi lòng kiên trì, sự gan dạ và tinh thần chịu đựng bền bỉ. Khi chiến hào tiến gần cứ điểm, nguy hiểm ngày càng tăng, nhưng chị vẫn quyết tâm ở lại cùng đồng đội.

Suốt 100 ngày đêm, Dương Thị Cẩm Vân bám trụ trong chiến hào. Nước ngập, bùn lầy và điều kiện vệ sinh thiếu thốn khiến tay chân chị bị sưng tấy, lở loét, đau đớn. Thế nhưng, chị không rời vị trí, vẫn cùng đồng đội quan sát hoạt động của đối phương, giữ chốt và tham gia chiến đấu. Giữa tiếng pháo, những đợt phản kích và hiểm nguy luôn cận kề, người nữ chiến sĩ trẻ vẫn kiên định với nhiệm vụ của mình.

Ngày 20 tháng 3 năm 1966, khi một nhóm đối phương từ đồn tiến ra, tổ chiến đấu của chị đã tiêu diệt cả bốn tên. Riêng Cẩm Vân trực tiếp tiêu diệt ba tên. Những ngày sau đó, chị tiếp tục thể hiện sự gan dạ và mưu trí trong chiến đấu. Ngày 26 tháng 3 năm 1966, khi đối phương tổ chức phản kích nhằm phá trận địa, chị xung phong rời chiến hào, lợi dụng địa hình để áp sát sườn đội hình đối phương và bất ngờ nổ súng, tiêu diệt hai tên, góp phần giữ vững trận địa.

Đêm ngày 9 tháng 4 năm 1966, lực lượng du kích xã Quách Văn Phẩm phối hợp với bộ đội tổ chức tiến công tiền đồn số 3. Dương Thị Cẩm Vân trực tiếp chỉ huy lực lượng du kích tham gia trận đánh. Kết quả, đơn vị tiêu diệt tám tên đối phương tại chỗ, bắt sống ba tù binh và thu được mười khẩu súng. Những chiến công trong chiến dịch bao vây Chi khu Đầm Dơi đã góp phần làm nên tên tuổi của người nữ chiến sĩ gan dạ, bền bỉ.

Ngày 28 tháng 3 năm 1966, ngay tại trận địa, Dương Thị Cẩm Vân được kết nạp vào Đảng Cộng sản Việt Nam và được giao giữ chức Trung đội trưởng, phụ trách một mũi chiến hào. Đó là sự ghi nhận đối với quá trình rèn luyện, tinh thần trách nhiệm và những đóng góp của chị trong chiến đấu. Cũng trong năm 1966, tại Đại hội chiến sĩ thi đua quân khu, chị được phong tặng danh hiệu “Nữ kiện tướng chiến hào”. Danh hiệu ấy gắn liền với những tháng ngày chị cùng đồng đội bám trụ giữa bùn lầy, bom đạn, kiên quyết giữ vững trận địa.

Theo tư liệu lịch sử, trong quá trình hoạt động cách mạng, Dương Thị Cẩm Vân tham gia 130 trận đánh; cùng đơn vị tiêu diệt và làm bị thương 150 tên đối phương, thu 120 khẩu súng các loại. Riêng chị tiêu diệt 57 tên, bắt sống tám tên và bắn rơi một máy bay. Những con số ấy phản ánh phần nào sự gian khổ, quyết liệt của chiến trường và những đóng góp của người nữ chiến sĩ quê hương Cà Mau.

Mùa xuân năm 1968, khi cuộc kháng chiến bước vào giai đoạn mới, chị được điều động về Đại đội Đoàn 195, Quân khu 9, phục vụ chiến đấu. Trong một lần đối phương dùng máy bay đánh phá, chị xuống hầm trú ẩn. Thấy hầm kiên cố, chị nhường chỗ cho đồng đội rồi chuyển sang một hầm khác. Nhưng trong đợt ném bom, quả bom của đối phương đã rơi trúng nơi chị trú ẩn.

Ngày 6 tháng 5 năm 1968, Dương Thị Cẩm Vân hy sinh tại ấp Nhân Ái, xã Vĩnh Viễn, huyện Châu Thành, Cần Thơ, khi tuổi đời còn rất trẻ. Sự ra đi của chị để lại niềm tiếc thương sâu sắc, nhưng những gì chị đã cống hiến cho quê hương, đất nước vẫn còn được lưu giữ trong ký ức của đồng đội và nhân dân.

Ngày 28 tháng 4 năm 2000, Nhà nước truy tặng Dương Thị Cẩm Vân danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân. Tượng đài mang tên chị được xây dựng tại Đầm Dơi như một địa chỉ tưởng niệm, nhắc nhở các thế hệ về một người con gái miền Tây đã sống, chiến đấu và hy sinh vì quê hương.

Câu chuyện về Dương Thị Cẩm Vân không chỉ là câu chuyện về những trận đánh hay những chiến công. Đó còn là câu chuyện về một người trẻ biết đặt trách nhiệm với quê hương lên trên những khó khăn của bản thân; về sự bền bỉ của người chiến sĩ giữa chiến hào ngập nước; về tình đồng đội thể hiện qua những ngày cùng nhau giữ chốt, tiếp tế và chiến đấu.

Hôm nay, khi trở về với Đầm Dơi trong những ngày bình yên, chúng ta càng hiểu rằng cuộc sống hiện tại được đổi bằng biết bao hy sinh của thế hệ đi trước. Với tuổi trẻ hôm nay, tưởng nhớ Anh hùng Dương Thị Cẩm Vân không chỉ là nhắc lại một trang sử hào hùng, mà còn là lời nhắc phải sống có lý tưởng, có trách nhiệm, đoàn kết giúp đỡ mọi người và góp sức xây dựng quê hương ngày càng giàu đẹp.

Dương Thị Cẩm Vân – “Nữ kiện tướng chiến hào” của Đầm Dơi – đã nằm lại giữa những năm tháng chiến tranh, nhưng tinh thần kiên cường và câu chuyện về cuộc đời chị vẫn còn sống mãi trong lịch sử quê hương Cà Mau.