THỜI HOA LỬA – HÀNH TRÌNH TÌM ĐỒNG ĐỘI

Ở thôn Bản Mới, xã Sơn Lương, tỉnh Lào Cai, có một cựu chiến binh mà người dân địa phương luôn dành sự kính trọng đặc biệt. Đó là bác Vũ Văn Thắng, người đã dành cả tuổi trẻ cho chiến trường và nhiều năm sau hòa bình vẫn miệt mài thực hiện một lời hứa thiêng liêng với đồng đội.

Bác Thắng sinh năm 1958 trong một gia đình nông dân nghèo. Năm 1978, khi vừa tròn hai mươi tuổi, bác viết đơn tình nguyện nhập ngũ. Những ngày chia tay quê hương, hành trang của bác chỉ có vài bộ quần áo và lời dặn của người mẹ già:

"Đi làm nhiệm vụ thì phải sống cho xứng đáng với quê hương con nhé."

Sau thời gian huấn luyện, bác được điều động lên làm nhiệm vụ bảo vệ biên giới phía Bắc. Những năm tháng ấy, cuộc sống của người lính vô cùng gian khổ. Trên những dãy núi cao, mùa đông rét cắt da cắt thịt, có những ngày thiếu lương thực, anh em phải chia nhau từng nắm gạo.

Trong đơn vị, bác thân nhất với anh Nguyễn Văn Hải, quê ở Thanh Hóa. Hai người cùng tuổi, cùng cảnh xa nhà nên nhanh chóng trở thành anh em thân thiết.

Anh Hải thường nói:

"Nếu sau này hòa bình, nhất định tôi sẽ mời cậu về quê ăn bữa cơm với mẹ tôi."

Lời hẹn ấy giản dị nhưng chứa đựng biết bao ước mơ của những người lính trẻ.

Mùa xuân năm 1979, đơn vị của bác tham gia một trận chiến ác liệt trên tuyến biên giới. Tiếng pháo rung chuyển cả núi rừng. Đất đá đổ xuống từ các sườn núi.

Trong lúc chiến đấu, anh Hải bị thương nặng.

Bác Thắng cùng đồng đội tìm cách đưa anh ra phía sau nhưng hỏa lực địch quá mạnh.

Biết mình không qua khỏi, anh Hải nắm chặt tay bác và nói:

"Thắng à... nếu tôi không trở về... hãy nói với mẹ tôi rằng tôi đã chiến đấu đến phút cuối cùng..."

Đó là những lời cuối cùng của anh.

Sau trận đánh, do điều kiện chiến trường quá khắc nghiệt, đơn vị không thể đưa hài cốt anh Hải về hậu phương.

Nỗi day dứt ấy theo bác Thắng suốt nhiều năm.

Sau khi hoàn thành nghĩa vụ và trở về quê hương Sơn Lương, bác lập gia đình, lao động sản xuất và tham gia công tác địa phương. Cuộc sống dần ổn định nhưng ký ức về người đồng đội năm xưa chưa bao giờ phai nhạt.

Mỗi lần nhìn thấy những người mẹ già ngóng con, bác lại nhớ đến lời trăn trối của anh Hải.

Năm 2005, khi có điều kiện, bác quyết định quay trở lại chiến trường cũ.

Hành trình ấy không hề dễ dàng.

Nhiều địa danh đã thay đổi. Những cánh rừng năm xưa không còn nguyên vẹn. Có những ngày bác cùng đồng đội cũ đi bộ hàng chục cây số chỉ để xác định lại vị trí trận địa.

Suốt nhiều năm, bác kiên trì tìm kiếm.

Cuối cùng, nhờ sự hỗ trợ của đồng đội cũ và cơ quan chức năng, một phần hài cốt liệt sĩ được phát hiện tại khu vực từng diễn ra trận đánh năm xưa.

Dựa trên hồ sơ và các kỷ vật còn sót lại, cơ quan chức năng xác định trong số đó có hài cốt của anh Nguyễn Văn Hải.

Ngày đưa anh trở về quê hương, bác Thắng cũng có mặt.

Khi nhìn thấy người mẹ già của anh Hải run run ôm lấy di ảnh con trai, bác đã bật khóc.

Người mẹ nghẹn ngào:

"Hơn hai mươi năm rồi... cuối cùng con cũng được về nhà."

Khoảnh khắc ấy khiến tất cả những người có mặt đều rơi nước mắt.

Bác Thắng kể:

"Hôm đó tôi cảm thấy mình đã hoàn thành được lời hứa với đồng đội."

Hiện nay, ở tuổi ngoài bảy mươi, bác vẫn tích cực tham gia công tác Hội Cựu chiến binh xã Sơn Lương. Bác thường xuyên kể cho thế hệ trẻ nghe về những năm tháng chiến tranh và giá trị của hòa bình.

Bác luôn nhắc nhở:

"Đồng đội không chỉ là người cùng chiến hào. Đồng đội là những người sống trong trái tim mình suốt cuộc đời."

Rời ngôi nhà nhỏ của bác Thắng, tôi hiểu rằng chiến tranh đã lùi xa nhưng tình đồng đội thì không bao giờ mất đi.

Những người lính năm xưa đã viết nên lịch sử bằng máu, bằng tuổi trẻ và bằng những lời hứa thiêng liêng.

Chính những con người bình dị ấy đã làm nên một thời hoa lửa hào hùng của dân tộc.

Và hôm nay, trên mảnh đất Sơn Lương đang đổi mới từng ngày, ngọn lửa của lòng yêu nước, của nghĩa tình đồng đội vẫn tiếp tục được truyền lại cho các thế hệ mai sau.