THỜI HOA LỬA: HOÀNG DIỆU – VỊ TƯỚNG KHÍ TIẾT TUẦN TIẾT BẢO VỆ THÀNH HÀ NỘI

Sinh năm 1829 tại tỉnh Quảng Nam, Hoàng Diệu là vị quan văn võ song toàn, nổi tiếng liêm khiết, chính trực và có lòng yêu nước thương dân sâu sắc dưới triều đình nhà Nguyễn. Năm 1879, ông được triều đình bổ nhiệm làm Tổng đốc Hà Ninh (Hà Nội - Nam Định), trực tiếp cai quản và trấn giữ vùng trọng yếu miền Bắc trong bối cảnh thực dân Pháp đang lăm le tìm cớ xâm chiếm toàn bộ Bắc Kỳ.

Nhận thức rõ âm mưu thâm độc và dã tâm xâm lược của thực dân Pháp, Hoàng Diệu đã chủ động cho tu sửa thành trì, tích trữ lương thảo, luyện tập binh khí và tổ chức nhân dân sẵn sàng chiến đấu. Ngày 25 tháng 4 năm 1882, đại tá Pháp Henri Rivière bất ngờ mang quân tấn công, gửi tối hậu thư đòi giao nộp thành Hà Nội. Dù triều đình Huế nhủ lòng hòa hoãn, Hoàng Diệu vẫn quyết tâm đứng lên chống giặc đến cùng.

Sáng ngày 25 tháng 4 năm 1882, quân Pháp dùng hỏa lực đại bác từ tàu chiến trên sông Hồng bắn phá dữ dội vào thành, sau đó ào ạt tấn công bằng bộ binh. Hoàng Diệu tự mình tay cầm gươm, liên tục chạy khắp các mặt trận để đôn đốc, cổ vũ binh sĩ quả cảm chiến đấu đẩy lùi nhiều đợt xung phong của giặc.

Tuy nhiên, do lực lượng chênh lệch quá lớn và bị đâm sau lưng bởi sự hèn nhát của một số quan lại triều đình, thành Hà Nội đã thất thủ. Không để rơi vào tay giặc, Hoàng Diệu đã điềm tĩnh viết di biểu tuyệt mệnh rồi quyên sinh tại miếu Võ Chiếu trong thành. Sự hy sinh oanh liệt của ông đã làm chấn động cả nước, trở thành biểu tượng bất tử về lòng trung kiên và tinh thần thà chết chứ không chịu khuất phục ngoại bang.